علل خودکشی | راههای پیشگیری از خودکشی


آیا میانگین آمار خودکشی 4200 نفر در سال 1392، رقم هشدار دهنده ای برای جامعه ی ایران، نیست؟
آیا میدانستید که خودکشی یکی از معضلات دست و پاگیر اجتماعی روانی جامعه است که برای پیشگیری و کاهش آن بایستی به مراکز مشاوره روان شناسی مراجعه کرد؟
آیا میدانستید که شخص خودکشی کننده نه تنها با کشتن خود، اختلال روانی خویش را درمان نمی کند؛ بلکه آن را به اطرافیان خود منتقل می کند؟
در متن پیش رو، مطالبی چون ماهیت خودکشی، علت یا علل خودکشی، روشهای خودکشی، جنسیت (زن یا مرد بودن) در میزان وقوع خودکشی و در نهایت راه کارهای پیشگیری و کاهش خودکشی نشان داده میشود.

ماهیت و تاریخچه ی خودکشی

بی شک، خودکشی معضلی اجتماعی روانی است که در اکثر جامعه ها و در طول تاریخ زندگی بشر، انسان پیوسته شاهد و گریبانگیر آن بوده است که فرد طی عمل یا رفتاری باعث مرگ خویش می شود. خودکشی گرچه در قرون وسطی بنابر آموزه های مسیحیت یک گناه محسوب می شود؛ امّا اکنون از سوی جامعه ی علمی و روانشناسان غرب یک «جنون» و به نوعی یک بیماری خطرناک روانی است که زندگی عادی و سالم افراد جامعه را تهدید می کند.
در آموزه های دینی اسلام، خودکشی به عنوان «گناه» و عملی مذموم نزد خداوند و مسلمانان به حساب می آید که خداوند هیچ گاه شخص اقدام کننده به عمل خودکشی را نمی بخشد.
با وجود این، در هندوستان مرگ یک زن بیوه (سوزاندن خود به همراه جسد همسرش) تا پایان قرن گذشته امری مرسوم و متداول بوده است.

شیوه های خودکشی

در ابتدا لازم به ذکر است هدف از ذکر شیوه های خودکشی در اینجا مبنی بر جلوگیری از وقوع و پیشگیری این اتفاق شوم است؛ چه بسا در اطراف ما، کسانی باشند که رفتارشان نشانه هایی از اقدام به عمل خودکشی است.
روشهای خودکشی مشاهده شده شامل موارد زیر است:
1. حلق آویز کردن، 2. سوزاندن، 3. پریدن از ارتفاع، 4. غرق کردن، 5. مسمومیت، 6. برق گرفتگی، 7. سلاح گرم، 8. پریدن جلوی وسایل نقلیه (اتومبیل و راه آهن قطار و مترو).
روشهای دیگری نیز متاسفانه می تواند وجود داشته باشد که بسته به جنسیت، سن و شخصیت افراد مورد استفاده قرار گیرد؛ البته با توجه به گزارش¬های میدانی و شاهدان عینی نوع «حلق آویز کردن» بیشترین موردی است که در ایران دیده می شود به گونه ای که به صورت یک عرف و سنت در میان افرادی که اقدام به خودکشی کرده اند.


انگیزه یا علل خودکشی


بی شک همیشه تنها یک علت یا انگیزه باعث وقوع عمل خود کشی نیست؛ بلکه مجموعه عللی دست به دست هم می دهند تا شخص به خود کشی روی آورد. علل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی و روانی همگی می توانند در خودکشی تأثیرگذار باشند به صورتی که این علل با توقع شخص مطابقت نداشته باشند و فرد عمل خودکشی را تنها راه حل بحران روانی خود بداند. آنچه که در جامعه¬ی ایران مشاهده می¬شود علل اقتصادی و فرهنگی بیشترین تاثیرگذاری را در روند به وقوع پیوستن خودکشی را دارند؛ به عنوان مثال در استان ایلام شاید مشکلات اقتصادی و پیشینه¬ی فرهنگی مردسالاری بیشترین تاثیرگذاری را دارند؛ به گونه ای که ایلام به عنوان «پایتخت خودکشی جهان» شناخته شده است.


نشانه های فرد خودکشی کننده و علل خودکشی

فردی که اقدام به خودکشی می کند علائم روحی روانی فراوانی از خود بروز می دهد؛اما نشانه ها و عللی چون : ناامیدی، افسردگی و احساس پوچی از مهمترین نشانه های فرد خودکشی کننده است؛ درواقع فرد خودکشی کننده نوعی بیمار افسرده است که نشانه های آن را بایست جدی گرفت؛ به عنوان مثال اگر فردی از اطرافیان ما دائم احساس پوچی و ناامیدی داشت و با زبان خود اقرار داشت که قصد خودکشی دارد این حرف او را به شوخی نگیریم و نگوییم که «تو جرأت چنین کاری را نداری» و «شوخی نکن » و از این قبیل .... حتماً او را به دیدار مشاور روانشناسی تشویق کنیم.

جنسیت و نوع محیط در میزان وقوع خودکشی

براساس بررسی ها و گزارش های میدانی میزان خودکشی در جامعه ی ایران در میان زنان بیش از مردان است؛ چه بسا عللی چون جامعه ی سنتی و مردسالاری در ایران، خلقیات و ویژگی های شخصیتی و روانی خاص زنان در ارتباط با میزان خودکشی در زنان بسیار تاثیرگذار باشند. از سوی دیگر پدیده ی خودکشی در جامعه ی روستایی ایران به نسبت به جامعه ی شهری بیشتر است که در این میان عللی چون ویژگی های فرهنگی و اقتصادی(نرخ بیکاری) بسیار مؤثر هستند. لازم به ذکر است همه ی این آمار و ارقام به این دلیل ذکر می شود که سازمان های دولتی، مراکز آموزشی، مشاوره ای و روانشناسی در فهم و برطرف کردن این معضل اجتماعی قرار گیرند و خود مردم نیز آگاهی بیابند که نشانه های پدیده ی خودکشی را جدی بگیرند و در پیشگیری و کاستن آن از این مراکز و سازمان ها درخواست مساعدت کنند.

راه های پیشگیری از خودکشی

بی شک اولین گام در پیشگیری خودکشی در میان افراد جامعه، شناسایی و رجوع به علل و علل خودکشی در میان افراد است؛ آنچه که واضح است مشکلات اقتصادی، ویژگی های فرهنگی و اجتماعی بیشترین تاثیر را در پیدایش و تسریع روند منفی خودکشی در جامعه ی ایران را داشته اند و بالا رفتن این شاخصه ها، متاسفانه میانگین خودکشی افزایش داده است؛ پس نهادها و سازمانهای دولتی بیشتر بر خود لازم بدانند تا مشکلات معیشتی مردم را برطرف کنند و مراکز آموزشی و مشاوران روانشناسی بیشتر وارد صحنه ی اجتماع کنند تا حداقل زخمِ قشر آسیب دیده از این پدیده ی شوم ترمیم یابد. به عنوان مثال در استان های غربی کشور (کرمانشاه، ایلام و لرستان) پدیده ی خودکشی در میان زنان بویژه دختران مجرد امری عادی گشته است؛ یعنی این قشر از جامعه (دختران مجرد) حاضر به ازدواج سنتی رایج در مناطقشان نیستند و از سوی دیگر با فشارهای مردسالاری که از اطراف خویش می بینند دچار بحران، عدم داشتن هدف و برنامه در زندگی و احساس پوچی می کنند؛ این در حالی است که اگر مردم با مراکز آموزشی و مشاوره ای (تربیتی و روانشناسی) بیشتر در ارتباط باشند این معضل اجتماعی روانی به صورت چشمگیری کاهش می-یابد.
در پایان آنچه که حائز اهمیت است بی شک افرادی که نشانه های پدیده ی خودکشی (احساس پوچی و عدم هدف در زندگی، احساس نومیدی و افسردگی) در آنها دیده می شود بیمارهایی محسوب می شوند که دچار اختلال های رفتاری و روانی شده اند که نیاز به مشاوره های روانشناسی دارند.
برای مشاوره روانشناسی با مشاوران هنر زندگی تماس بگیرید

مقالات مرتبط

ارسال دیدگاه ها

دیدگاه

درصورتیکه مایلید ثبت دیدگاه با نام و مشخصات خودتان انجام شود و امکان نظردهی و پاسخگویی به نظرات سایر کاربران را داشته باشید، باید در سایتثبت نام کنید.