اختلال شخصیت پارانوئید یا اختلال بدگمانی

اختلال شخصیت پارانوئید در دسته‌ی اختلالات شخصیت کلاستر A جای می‌گیرد. شخصیت پارانویید با فکر کردن بیش از حد درباره زندگی دیگران، کم کم نسبت به آن‌ها بدگمان می‌شود. اگر این حالت در فرد شدیدتر شود، به تئوری‌های توطئه علیه خود اعتقاد پیدا می‌کند و احساس می‌کند که دیگران قصد آسیب رساندن به او را دارند، بنابراین کم‌کم از ارتباط با دیگران خودداری می‌کند و به انزوا روی می‌آورد. داشتن سطح معقولی از بدگمانی طبیعی به نظر می‌رسد منظور از اختلال بدگمانی یا پارانوئید حالت شدید و اغراق‌آمیز احساس بدگمانی در فرد است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع اختلالات شخصیت کلیک کنید.
تماس با مشاور
 

اختلال پارانوئید

در شخصیت پارانوئید احساسات فرد به اختلال و رفتارهای ترسناک تبدیل می‌شود. به خاطر بدگمانی‌اش، فرد مناسبی برای روابط طولانی‌ مدت نیست. شخصیت بدگمان در پی تقویت توانایی‌ها و قابلیت‌های خود بر می‌آید تا به دیگران محتاج نشوند. در برخی مواقع قدرت فرد به قدری بالا می‌رود که یک تمایل شدید به کنترل دیگران در او به وجود می‌آید و بدین صورت اطرافیانش را تحت سلطه خود درمی‌آورد.

افراد پارانوئیدی اصلاً روحیه انتقادپذیری ندارند و برعکس بسیار ایرادگیر هستند. دائما از کارهای دیگران انتقاد می‌کنند؛ بنابراین نمی‌توانند همکاری لازم را داشته باشند. شخصیت پارانوئید با رفتارش دیگران را از خود دور می‌کند و در نهایت زندگی اش به انزوا کشیده می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اختلالات شخصیت کلاستر A کلیک کنید.

علائم و نشانه‌های اختلال شخصیت پارانوئید

اختلال بدگمانی و پارانوئید معمولاً با شروع سن بلوغ در افراد آغاز می‌شود. برای تشخیص آن باید حداقل چهار مورد از موارد زیر در فرد دیده شود:

  • _ شک بی دلیل نسبت به دیگران طوری که فرد احساس می‌کند اطرافیان در پی خیانت کردن و فریب دادن او هستند
  • قبول نداشتن کار دیگران و ارزش قائل نشدن برای کار آنان
  • بی اعتمادی به دیگران به دلیل اینکه فکر می‌کنند دیگران به او خیانت خواهند کرد
  • توجه بیش از حد و اغراق آمیز به موارد منفی اطرافیان و بزرگ کردن آن‌ها
  • خجالت زدگی دائمی
  • گمان می‌کنند که اطرافیان موقعیت و جایگاه او را به خطر می‌اندازند و به دنبال راهی برای مقابله کردن بر می‌آید
  • بد گمانی همیشگی بدون دلایل منطقی درباره وفاداری همسر و دوستان
  • هیچ گاه هیچ اطلاعاتی از خود به دیگران نمی‌دهند چرا که گمان می‌کنند بر علیه خودشان و توسط دیگران مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد.

اما تشخیص اختلال شخصیت پارانوئید در فرد به راحتی دیگر اختلال‌های روانی نظیر افسردگی و علائم افسردگی نیست. علائم اختلال بدگمانی معمولاً در حد فاصل سن بلوغ تا سنین چهل، پنجاه سالگی است و در موارد معدودی تا سنین بالاتر نیز ادامه می‌یابد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه علائم افسردگی کلیک کنید.

چگونه می‌توان اختلال شخصیت پارانوئید را عملا تشخیص داد؟

تشخیص اختلال بدگمانی توسط روانشناس و روانپزشک مجرب صورت می‌گیرد و درمان آن نیز نیازمند مراجعه به روانپزشک است. حتی اگر اختلال توسط اطرافیان و پزشکان عمومی یا پزشک خانواده تشخیص داده شود برای درمان حتماً باید به روانشناس متخصص در مشاوره روانشناسی و مشاوره خانواده مراجعه کرد. معمولاً این اختلال علائم فیزیولوژیکی ندارد و با آزمایش‌های ژنتیک و تست خون و غیره قابل تشخیص نیست.

در ابتدا ممکن است علائم اختلال پارانوئید چندان به چشم نیاید و فرد در پی درمان آن نرود، اما این اختلال کم کم بر دیگر جنبه‌های رفتاری و ارتباط بین فردی (مانند میل به کنترل کردن دیگران) تأثیر منفی می‌گذارد؛ در صورت زندگی و ازدواج با شخصیت پارانوئید حتما باید اطلاعات خود را در زمینه نحوه برخورد با شخصیت پارانوئید افزایش دهید. روانشناس و روانپزشک علائم موجود در بیمار را با علائم لیست شده تطبیق می‌دهد و با مشخص کردن ابعاد و میزان علائم فرد مبتلا به درمان او اقدام می‌کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ازدواج با شخصیت پارانوئید کلیک کنید.

چه عواملی باعث بروز اختلال پارانوئید می‌شود؟

متاسفانه هنوز دلایل اصلی بروز اختلال شخصیت پارانوئید کشف نشده است. اما نظریه‌های زیادی در مورد دلایل آن مستند شده است. بیشتر تحقیقات ابعاد ژنتیکی، روانی و اجتماعی فرد را در بروز بیماری موثر دانسته‌اند. در واقع می‌توان گفت که مجموعه‌ای از عوامل فوق باعث مبتلا شدن به پارانوئید می‌شود و یک عامل به تنهایی فرد را مبتلا نمی‌کنند.

روش‌های درمان اختلال پارانوئید

دو روش اصلی درمان برای پارانوئید در جلسات مشاوره روانشناسی وجود دارد که در هر صورت باید تحت نظر روانپزشک مجرب و متخصص صورت گیرد که شامل روان درمانی و دارودرمانی است. برای کسب اطلاعات بیشتر از درمان اختلال شخصیت پارانوئید کلیک کنید.

روان درمانی برای درمان اختلال شخصیت پارانوئید

روش درمان به این صورت است که فرد مبتلا به پارانوئید در جلسات منظم و برنامه ریزی شده به درمانگر خود مراجعه کرده و مراحل درمان را طی می‌کند. در این روش همانطور که از اسمش پیداست ریشه‌ها و علل روانی و عوامل ایجادکننده اختلال شناسایی و درمان می‌شود. در این روش به مسائل دوران کودکی و نوجوانی به شکل ویژه‌ای توجه می‌شود؛ چرا که شخصیت فرد در این دوران شکل می‌گیرد. در روان درمانی به فرد آموزش داده می‌شود تا طرز فکر خود را نسبت به قصد و نیت دیگران تغییر دهد و چگونه در موقعیت‌هایی که افکار منفی به سراغش می‌آیند رفتار کند.

دارودرمانی برای درمان اختلال شخصیت پارانوئید

یکی از داروهایی که مورد استفاده قرار می‌گیرد دیازپام است. از آنجایی که دلیل‌های به وجود آورنده اختلال پارانوئید عمدتاً روانی هستند و علائم فیزیکی کمتری در فرد به وجود می‌آید، دارو برای درمان اختلال شخصیت پارانوئید توصیه نمی‌شود و حتی در برخی موارد دارو باعث ایجاد اختلال در فرایند درمان می‌شود. درواقع دارو در موارد استثنا و هم‌زمان با روان درمانی برای کنترل رفتار فرد توسط روانپزشک تجویز می‌شود. داروهای ضد اضطراب مانند دیازپام معمولاً مکمل مناسبی برای درمان است، مخصوصاً زمانی که فرد در کنترل رفتار و اعمال خود عاجز می‌شود. برای کسب اطلاعات از داروهای ضد اضطراب کلیک کنید.

برای کنترل رفتار و خودیاری فرد، استفاده از داروهای دیگری مانند هالوپریدول نیز مفید می‌باشد. شما در هر جایی که هستید می‌توانید از خدمات مشاوره تلفنی و مشاوره حضوری مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی بهرمند شوید.

چشم انداز بلند مدت اختلال شخصیت پارانوئید

بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال مشکل خود را قبول ندارند و معتقدند اشکال از دیگران است و همه خیانت‌کار هستند به همین خاطر اغلب وارد فرآیند درمان نمی‌شوند. بیشتر خانواده‌ها و به خصوص همسر آن‌ها برای درمان اقدام می‌کنند. از طرفی در صورتی که افراد شکاک و پارانوئیدی درمان را بپذیرند می‌توانند شغل خود را حفظ کنند و روابط خود را بهبود بخشند.

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال پارانوئید می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران

برای تماس با متخصص کلیک کنید