از پوشک گرفتن کودک | سن مناسب برای از پوشک گرفتن کودک

از پوشک گرفتن موقعیتی استرس‌زا برای کودکان به شمار می‌رود. آموزش دستشویی رفتن یکی از مراحل حساس در زندگی کودک است که پیش نیاز آن داشتن آمادگی برای این مرحله می‌باشد. این دوره برای والدین نیز استرس و فشار زیادی را به همراه دارد و ناآگاهی از روش درست نیز، شرایط را بدتر می‌کند. زمان و شیوه رفتار شما هنگام از پوشک گرفتن کودکتان اهمیت زیادی دارد. اگر این کار به درستی انجام نشود، ممکن است باعث مشکلات عاطفی در کودک شود که حتی سال‌های بزرگسالی زندگی او را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد. با آگاهی از زمان مناسب و بهترین شیوه از پوشک گرفتن، می‌توانید به راحتی فرزند خود را از این مرحله عبور دهید.

تماس با مشاوره روانشناسی

از پوشک گرفتن کودک و استرس‌های مربوط به آن

از پوشک گرفتن برای کودک امری استرس‌زا محسوب می‌شود. بسیاری از کودکان در طی آموزش‌های والدین برای رفتن به دستشویی احساس می‌کنند تحت فشار قرار گرفته‌اند و ممکن است برای ابراز اضطراب‌ها و نگرانی‌های خود رفتارهای نامناسبی نظیر لجبازی، اصرار به استفاده از پوشک و یا ترس از رفتن به دستشویی را از خود نشان دهند. در این شرایط باید  بتوانید فرزندتان را درک کنید، به او آرامش دهید و از رفتارهای نامناسبی مثل سرزنش کردن کودک به خاطر ناتوانی در کنترل ادرار یا استفاده از تنبیه‌های کلامی و بدنی به خاطر این موضوع خودداری کنید. آموزش والدین به شما کمک می‌کند تا در زمینه رفتار با فرزند اطلاعات بیشتری به دست آورید. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه نکات مربوط به تربیت کودک کلیک کنید.

چه زمانی کودک آماده از پوشک گرفتن است؟

با تکامل مغز و سیستم عصبی مرکزی، کودک به تدریح توانایی کنترل مثانه اش را کسب می‌کند. بیشتر کودکان بین 2 تا 3 سالگی آمادگی لازم برای از پوشک گرفتن را به دست می‌آورند، بعضی از کودکان زودتر و برخی دیرتر به این مرحله می‌رسند. این مرحله باید به درستی و در زمان مناسب سپری شود. شاید در ابتدا فکر کنید که پروسه ای طاقت فرسا است ولی نتیجه اش استقلال کودک و کم شدن مسئولیت خودتان است. به مجموعه رفتارهای فرزند خود توجه کنید تا متوجه آمادگی او بشوید. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تربیت کودک دوساله کلیک کنید. 

نشانه های آمادگی کودکان برای از پوشک گرفتن

  • زمانی که کودک با حرف زدن و اشاره به شما می‌فهماند که دستشویی دارد یا به محض خیس شدن پوشک سریع به شما اطلاع می‌دهد.
  • استقلال بیشتری  از شما می‌خواهد.
  • از شما تقلید کرده و هر وقت به دستشویی می‌روید، دنبال‌تان می‌آید و اصرار دارد در دستشویی بنشیند.
  • متوجه می‌شوید چند روزی است که بیشتر از 2 ساعت پوشکش خشک می‌ماند.

از پوشک گرفتن کودک را از کجا شروع کنیم؟

بسیاری از مادران در مورد آغاز مسیر از پوشک گرفتن کودک سؤال می‌پرسند و نمی‌دانند چگونه باید این کار را انجام دهند. ابتدا بهتر است در فضای دستشویی تغییراتی متناسب با روحیه کودک ایجاد نمایید. برای این کار می‌توانید از برچسب‌های کودکانه استفاده کنید یا چند اسباب بازی را در فضای دستشویی بگذارید. هم چنین لازم است که یک لگن مناسب سن کودک تهیه کنید تا فرزندتان مجبور نباشد از توالت مخصوص بزرگسالان استفاده نماید و به این خاطر دچار مشکل یا نگرانی شود.

سپس لازم است در این باره با او صحبت کنید و از فرزندتان بخواهید قبل از خیس کردن پوشک از شما بخواهد او را به دستشویی ببرید. شما می‌توانید این کار را در قالب یک بازی انجام دهید و هر بار که کودک در این امر موفق می‌شود، او را تشویق کنید. هم چنین وقتی در مورد دستشویی رفتن و آداب آن به فرزندتان آموزش می‌دهید، اجازه دهید او نیز صحبت کند و افکار و احساساتش را با شما در میان بگذارد. به این ترتیب شما فرصت پیدا می‌کنید تا از نگرانی‌های کودک با خبر شده و به او کمک کنید تا راحت‌تر از این مرحله عبور نماید.

روند از پوشک گرفتن کودک

در ابتدا لازم است فواصل زمانی مشخصی را تعیین کرده و در این زمان‌ها کودک را به دستشویی ببرید. در عین حال از کودک بخواهید که هروقت دستشویی دارد، از قبل شما را با خبر کند. مهم‌ترین کار در این دوران، داشتن صبر و حوصله کافی است.

در همین راستا وقتی کودک را در زمان‌های مشخص به دستشویی می‌برید، برای دستشویی کردن به او فشار نیاورید. می‌توانید کودک را روی لگن نشانده و در عین حال به کمک اسباب‌ بازی‌ها و وسایل دیگر او را در محیط نگه دارید. به مدت 10 دقیقه منتظر بمانید و سپس کودک را به بیرون ببرید. دعوا کردن و سرزنش کودک به خاطر اینکه نتوانسته در زمان مشخص شده کارش را انجام دهد باعث احساس فشار بر کودک شده و ممکن است در مقابل شما لجبازی بیشتری از خود نشان دهد.

چه زمانی کودک را باز بگذارم؟

در روند از پوشک گرفتن کودک لازم است که در روزهایی اول و در فواصل دستشویی بردن، او را پوشک کنید. این کار به فرزندتان می‌آموزد که تنها زمانی که پوشک ندارد باید برای دستشویی کردن اقدام کند. با گذر چند روز و آشنا شدن کودک با این روند دیگر می‌توانید تنها هنگام شب یا در حین خواب او را پوشک کنید. به تدریج زمانی که می‌بینید کودک بیشتر شب‌ها میتواند خود را کنترل کند و پوشک خشک می‌ماند این گزینه هم حذف شود. توجه داشته باشید که هر کودک سرعت مخصوص خود را دارد. برخی کودکان سریع‌تر و برخی دیگر ممکن است دیرتر به این موضوع پاسخ دهند.

از پوشک گرفتن کودک و آموزش بهداشت

در ابتدای فرایند از پوشک گرفتن کودک مادران شست و شوی کودک را خودشان انجام می‌دهند. اما به مرور وقتی کودک برای آمدن به دستشویی و کنار گذاشتن پوشک همکاری بیشتری با شما نشان داد، می‌توانید در مورد شست وشوی پس از دست شویی نیز به او آموزش دهید. در این زمینه نیز هرگز کودک را تحت فشار نگذارید و ذهن او را با استفاده افراطی از کلماتی نظیر " تمیز"، " کثیف"، "پاک" و " نجس" پر نکنید. چرا که این کار اضطراب زیادی را به کودک منتقل کرده و زمینه ساز اختلالاتی نظیر وسواس می شود. 

زمانی به کودک آموزش دهید که  خود او هم برای این کار علاقه و تمایل نشان دهد. هم چنین به یک باره انتظار نداشته باشید که او این کار را به بهترین شکل انجام دهد در نتیجه باید مدتی با نظارت خود به فرزندتان اجازه شست و شو دهید. تشویق کودک پس از هر بار شست و شو به توانمندی هرچه بیشترش کمک کرده و احساس استقلال او را تقویت می‌نماید.

قیمت بالای پوشک و عجله والدین!

ممکن است به دلیل افزایش قیمت پوشک بخواهید پیش از آمادگی کودک، او را از پوشک بگیرید. در صورت عدم آمادگی، کودک مدفوع یا ادرار خود را حبس کرده و ‌دچار مشکلات جدی همچون یبوست می‌شود. همچنین اضطرابی شدیدی در او شکل می‌گیرد که تاثیر منفی بر شخصیت او در آینده خواهد گذاشت. پس به جای عجله به دنبال جایگزین کردن یک پوشک خوب باشید. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پوشک خوب کلیک کنید. 

فشار برای پیشرفت سریع کودک!

تهدید، سرزنش و کتک زدن کودک به خاطر ناتوانی در کنترل ادرار و مدفوع و کثیف کردن خانه شرایط را بدتر کرده و نتیجه عکس دارد. در این حالت بعضی کودکان لجبازی می‌کنند و برخی دیگر دچار اضطراب شدید و وسواس می‌شوند. حتی اگر این اعمال باعث پیشرفت کودک در این زمینه شود آثار روانی منفی آن در آینده خودش را نشان می‌دهند. اگر کودک در این مرحله از زندگی آسیب ببیند، نمی‌تواند خود را برای بحران‌های آینده آماده کند.

با لجبازی کودک چه کنیم؟

در مدت زمان آموزش و باز کردن پوشک ممکن است کودک خودش را خیس کند و خانه کثیف شود. عصبانیت و پرخاشگری باعث شکی گیری تجربه بد در ذهن او شده در نتیجه کودک شروع به لجبازی می‌کند. از پوشک گرفتن کودک طی مراحلی انجام می‌شود که به شرح زیر می‌باشند:

1. استفاده از پوشک های شورتی

در روزهای اول می‌توانید از پوشک‌های شورتی استفاده کنید تا کودک به این روند عادت کند. در این صورت هم خانه کثیف نمی‌شود و هم در صورت نیاز می‌توانید آن را سریع در بیاورید.

2. در نظر گرفتن روحیه کودک

روزی که کودک شاد و خوشحال باشد، بهترین زمان برای شروع اولین روز یادگیری دستشویی رفتن است. در طول آموزش نباید به کودک فشار بیاورید. از روزی دو ساعت شروع کنید و این زمان را به تدریح افزایش دهید.

3. تشویق کردن کودک

هیج وقت او را مجبور نکنید سر کاسه توالت بنشیند؛ فقط به او یاد داده و ازش بخواهید این کار را انجام دهد. هر زمان که کودک به شما می‌گوید دستشویی دارد یا به توالت می‌رود، به صورت زبانی او را تشویق کنید. به عنوان مثال بگویید بهت افتخار می‌کنم. در کنارش از تشویق‌های عملی هم استفاده کنید. برای اطلاع از روش‌های تشویق کودک کلیک کنید.

4. ایجاد عادت دستشویی رفتن در کودک

کودکان نمی‌توانند در مورد زمان دستشویی رفتن خود پیش بینی درستی داشته باشند. این توانایی را به تدریج در کودک ایجاد کنید. بین فواصل دستشویی رفتن و فعالیت‌هایی که برای او لذت بخش است، ارتباط ایجاد کنید. قبل از بیرون رفتن برای بازی کردن یا قبل از غذا خوردن و... از او بخواهید به دستشویی برود.

5. از بین بردن ترس کودک از دستشویی

برای از بین بردن ترس کودک، می‌توانید از توالت‌های بچگانه در قسمتی از خانه استفاده کنید. اگر کودک دوست دارد عروسک یا اسباب بازی‌اش را با خود به دستشویی بیاورد مانع او نشوید. در فواصل زمانی مشخص مثلا هر نیم ساعت او را به دستشویی ببرید تا به این فضا عادت کند، در این زمان می‌توانید برایش قصه تعریف کنید.

6. صبور بودن

داشتن صبر و حوصله از پارامترهای مهمِ از پوشک گرفتن کودک است. معمولا کودک بین 3 تا 6 ماه یاد می‌گیرد بدون کمک به توالت برود. عصبانی نشوید و براساس توانایی‌اش از او انتظار داشته باشید. اگر بعد از چند روز مقاومت کرد، دو سه روز به او زمان داده و دوباره آموزش را شروع کنید. از گفتن واژه‌های منفی مانند کثیف، نجس و... پرهیز کنید چرا که کودک احساس گناه می‌کند.

7. ایجاد تغییراتی در محیط خانه 

همان طور که پیش‌تر نیز اشاره شد، بسیار مهم است که برای آموزش دستشویی رفتن به کودک فشار نیاورید. البته رعایت این امر چندان هم آسان نیست. برای مثال تقریباً همه کودکان حداقل یک بار محیط بیرون دست شویی را کثیف کرده و شاید نتوانند خود را کنترل کنند. در این شرایط بهتر است در محیط خانه روی فرش‌ها یا مبلمان‌ها روکشی قرار دهید که در صورت لزوم راحت‌تر آن را آبکشی نموده و کم‌تر از کودک عصبانی شوید.  

8. تلاش برای فهم ترس‌ها و نگرانی‌های کودک

در اکثر مواقع اختلال‌های رفتاری کودک نظیر لجبازی از یک عامل استرس‌زا ناشی می‌شود. در نتیجه لجبازی برای دستشویی رفتن می‌تواند بازتاب فشار زیاد شما بر این مسئله یا نگرانی‌های خاص کودک در این مورد باشد.پس ملایمت بیشتری به خرج دهید و گاهی با زبان کودکانه در مورد این موضوع با فرزندتان صحبت کنید. بگذارید تا او احساساتش را در این باره بیان کند و ببینید چه چیزی مانع پیشرفت کودک در این زمینه می‌شود. اگر با استفاده از راهکارهای عمومی نمی‌توانید به لجبازی‌های کودک پایان دهید، از یک روانشناس کودک کمک بگیرید.

مدت زمان آموزش دستشویی رفتن چقدر است؟

اینکه کودکتان در چند روز یاد می‌گیرد که به دستشویی برود، یک موضوع بسیار فردی است. بعضی از کودکان مخصوصا دخترها زود تر یاد می‌گیرند. این بازه می‌تواند بین 10 روز تا چند ماه متغیر باشد. توجه داشته باشید که ممکن است کودک در پی یادگیری دوره‌هایی از افت نشان دهد و کنترل خود را از دست بدهد؛ در این مواقع او را سرزنش نکنید.

از پوشک گرفتن | شب ادراری

کنترل دفع ادرار در شب به زمان بیشتری نیاز دارد. اگر فرزندتان یاد بگیرد در طول روز خود را خیس نکند، نیازی به پوشک نداشته باشد و خودش به تنهایی به دستشویی برود، می‌توانید برای گرفتن پوشک در شب برنامه ریزی کنید. معمولا بچه‌ها حدود 3 تا 6 ماه بعد از پوشک نشدن در روز، می‌توانند مثانه خود را در شب کنترل کنند. اگر در طول هفته، دوبار یا کمتر خود را خیس کرد، به تدریج می‌توانید پوشک شبانه او را هم حذف کنید. اما در مواقعی شب ادرای کودکان می‌تواند دلیلی بر یک مشکل باشد که نیازمند بررسی است. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه شب ادراری کودکان کلیک کنید.

نکته آخر

اگر بعد از یک هفته آموزش تلاش‌هایتان بی ثمر بود و کودک علاقه‌ای برای رفتن به دستشویی نشان نداد، فعلا آموزش را متوقف کرده و یک یا دو ماه دیگر آموزش را شروع کنید. اگر فرزندتان بعد از سه سالگی به دلیل از پوشک گرفتن دچار اضطراب می‌شود یا پس از یک دوره یادگیری توالت رفتن دچار افت ناگهانی در عملکرد شده است، نیاز به بررسی است. برای این منظور می‌توانید از یک مشاوره کودک کمک بگیرید.

برای دریافت مشاوره در زمینه از پوشک گرفتن کودک می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران

برای تماس با متخصص کلیک کنید