هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
ترس از مکان های بسته | علل، نشانه ها و درمان کلاستروفوبیا

کلاستروفوبیا یعنی ترس از مکان های بسته، شرایطی را در نظر بگیرید که سوار آسانسور شدید و همین که در آن بسته می شود، دچار تنگی نفس، اضطراب شدید، عرق کردن و... می شوید. در این صورت به جای اینکه آسانسور وسیله ای برای آسایش بیشتر شما باشد محرک ترسناکی ست، که سعی می کنید همیشه از آن اجتناب کنید و از راه پله استفاده کنید. البته فرد مبتلا به کلاسترو فوبیا، به هر فضای بسته دیگری هم حساس است. مسلما در این شرایط زندگی بسیار دشوار و هراس انگیز می شود؛ حتی تصور بودن در یک مکان بسته برای این افراد اضطراب شدید ایجاد می کند. ترس از فضای بسته یکی از انواع فوبیا است. در ادامه این مقاله به نشانه ها، علل ایجاد و روش های درمانی آن می پردازیم.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان فوبیای مکان های بسته می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

ترس از مکان ها بسته ( کلاستروفوبیا )

به طور کلی فوبیا یعنی ترس افراطی، غیر منطقی و مداوم نسبت به یک شی یا وضعیت خاص. افرادی که به کلاستروفوبیا مبتلا هستند از آسانسور، دستگاه ام آر آی، تونل ها و یا اتاق پرو نیز اجتناب می کنند. حتی فکر بودن در جایی  بسته نیز در این افراد باعث اضطراب شدیدی می شود و علائمی مانند افزایش ضربان قلب، تعریق شدید، مشکل در تنفس و... را ایجاد می کند. کلاستروفوبیا و آگورافوبیا به طور هم زمان نیز ممکن است فرد را دچار خود کنند، هر دوی این اختلالات در طبقه اختلالات اضطرابی قرار می‌گیرد.

سه بعد اساسی مطرح در کلاستروفوبیا

ترس از مکان های بسته، از سه بعد شناختی، هیجانی و جسمانی را در بر می گیرد:

1- بعد شناختی: یعنی تفکراتی که فرد در مورد مکان های بسته دارد؛ مانند گیر کردن و راه نجات نداشتن، تمام شدن اکسیژن و... 

2- بعد هیجانی: حس ترس و اضطراب شدید و گاها غیر قابل کنترل.

3- بعد جسمانی: مانند بالا رفتن ضربان قلب، تعریق شدید، مشکل در تنفس، لرزش دست و پا و...  

 

علائم و نشانه های ترس از مکان های بسته ( کلاستروفوبیا )

شدت علائم تنگنا هراسی در افراد مبتلا متفاوت است. در موارد خفیف، فرد در مکان های بسته احساس تنش می کند و تمایل به خروج از آن مکان را دارد و در موارد شدید تر حتی تصور بودن در مکان بسته، نشانه های شدید اضطراب را در فرد ایجاد می کند. اصلی ترین علائم کلاستروفوبیا عبارت است از:

  • اضطراب افراطی در هنگام مواجهه با مکان های بسته
  • ایجاد علایم جسمانی و روانی ترس (مانند بالا رفتن ضربان قلب و احساس دلهره شدید و...) بلافاصله بعد از مواجه شدن با مکان بسته
  • تلاش بسیار زیاد برای اجتناب از مکان های بسته
  • این علائم بیشتر از 6 ماه در فرد ادامه دارند و بر عملکرد وی در زندگی اجتماعی، روابط بین فردی و شغلی تاثیر منفی می گذارد.

 

علل ترس از مکان های بسته ( کلاستروفوبیا )

اصلی ترین دلایل شناخته شده در ایجاد کلاستروفوبیا عبارت اند از:

  • تجربیات اضطراب آور در گذشته مانند گیر کردن در یک مکان بسته و به مدت طولانی.
  • داشتن سابقه ی تنبیه و زندانی شدن در دوران کودکی، برای مثال حبس در حمام و یا انباری.

 

درمان ترس از مکان های بسته ( کلاستروفوبیا )

برای موثر بودن درمان فوبیا، فرد مبتلا به تنگناهراسی باید نسبت به مسأله خود و عامل ایجاد کننده آن آگاهی پیدا کند. شرکت در جلسات مشاوره کنترل استرس در تشخیص بیماری و اقدام سریع تر برای درمان راهگشا است و باعث می شود فوبیا به مکان های بسته به راحتی درمان شود.

شناخت درمانی

درمان شناختی یکی از موثر ترین راهکار های درمانی برای ترس از مکان های بسته است. افرادی که کلاستروفوبیا دارند، مکان های بسته را بسیار خطرناک تر از چیزی که هست می پندارند. این شیوه درمانی، طرز فکر افراد مبتلا را نسبت به مکان های بسته تغییر می دهد.

حساسیت زدایی منظم

حساسیت زدایی منظم روش دیگری در درمان فوبیا است. این روش درمانی سه مرحله دارد:

الف) تهیه لیست از حالت ها و موقعیت هایی که در فرد اضطراب ایجاد می کند؛ به ترتیب از محرکی که کمترین اضطراب را ایجاد می کند تا محرکی که بیشترین اضطراب را ایجاد می کند.

ب) یادگیری روش های آرمیدگی و ریلکسیشن

ج) تصور کردن سلسله مراتب لیست، از محرکی که کمترین اضطراب را ایجاد می کند به ترتیب تا اضطراب آور ترین آن، در حالیکه فرد کاملا ریلکس است.

مواجهه درمانی

مواجه درمانی، شباهت زیادی با روش حساسیت زدایی منظم دارد. فرد در معرض سلسله مراتب قرار می گیرد با این تفاوت که فرد احساس اضطراب را در هر مرحله حفظ می کند تا به تدریج این اضطراب برای فرد عادی شود.

دارو درمانی

در مواردی که شدت اختلال تنگناهراسی بالا باشد، در ابتدا داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی تجویز می شوند و بعد از کاهش علائم، می توان روان درمانی را آغاز کرد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان فوبیای مکان های بسته می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.