تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک

تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک چیست؟ امروزه تقریبا تمامی فعالیت های ما وابستگی های مستقیم یا غیر مستقیمی به انواع دستگاه ها و ابزار های الکترونیکی دارند. در علم روانشناسی، خصوصا در علم اعصاب و غدد و برای تشخیص هرچه بهتر در حوزه مغز و بیماری های آن از فرایندها و دستگاه های مختلف الکترونیکی استفاده می شود که نوروفیدبک و بیوفیدبک در این دسته درمان ها هستند. هر کدام از این دو روش دارای تفاوت ها و شباهت هایی اند که در ادامه به طور مفصل به آن ها می پردازیم و لازم است بدانید که اهمیت آگاهی از آن ها به این دلیل مهم است که این دو روش کاربرد و تاثیر بسیار مهمی در تشخیص و درمان هرچه بهتر و دقیق تر انواع بیماری های روان تنی در دنیای امروزه دارند. برای کسب اطلاع از نوروفیدبک کلیک کنید.

گیف تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک

تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک | بیوفیدبک چیست؟

بیوفیدبک (Biofeedback) که در فارسی به پس خوراند زیستی شناخته می شود، روشی علمی و تشخیصی است که با استفاده از الکترودهای الکتریکی متصل به مغز اطلاعاتی را در مورد نحوه عملکرد انواع سلول های مغز و لوب های مختلف مغزی برای درمانگر و فرد حاصل می کند و گاها به عنوان روشی تکمیلی در انواع درمان ها و گاه به عنوان جایگزینی برای دارو درمانی استفاده می شود. در طول بازخورد زیستی، افراد به حسگرهایی متصل می شوند که به نظارت بر فرآیندهای فیزیولوژیکی مانند تنفس، ضربان قلب، انقباضات عضلانی، دما و تعریق بدن که همگی ارتباط نزدیکی با مغز دارند کمک می کنند.

بیوفیدبک در مورد نحوه عملکرد بدن بازخورد می دهد و به افراد این امکان را می دهد که با آگاهی از این اطلاعات برای بهبود سلامت، فشار خون مزمن، عملکرد بدنی و اضطراب یا استرس تغییراتی در روند زندگی خود ایجاد کنند. آنچه که در بیوفیدبک به آن تاکید می شود این هست که اغلب از این روش برای نوعی آرمیدگی استفاده می شود و همانطور که آرام بودن بدن بر بسیاری از کارکرد های آن موثر است، این روش نیز کاربردهای زیادی در دنیای پر تنش امروزه پیدا کرده است.

اینفوگرافیک تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک

اینفوگرافیک تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک

درمان بیوفیدبک از چه اجزایی تشکیل شده است؟

در ابتدا بهتر است بدانیم که بیوفیدبک یک سیستم ترکیبی از فیدبک و شرطی سازی از نوع شرطی سازی عاملی است. برای آگاهی به اینکه این درمان چظور عمل می کند، بهتر است به طور مجزا از هر کدام از این سیستم ها اطلاعاتی بدست بیاوریم.

1.فیدبک

هر سیستم عملکردی دو بخشی دارد؛ بخشی که اطلاعات را می دهد که به Feedforward (پیش خوراند) معروف است و بخشی که این اطلاعات را بازیابی یا به نوعی به سیستم بر می گرداند که به فیدبک (پسخوراند) شناخته می شود. این جریان پیوسته و چرخه مانندی که بین این دو جز جریان پیدا می کند، در نهایت به تنظیم سیستم منتهی می شود که در واقع یعنی سیستم به نوعی خود تنظیمی دست پیدا می کند.

2. تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک | شرطی سازی عاملی

در شرطی سازی عاملی، محرکی انگیزشی وجود دارد که همین محرک باعث عملکرد مناسب می شود. مثلا سیستم به نوعی طراحی می شود که اگر عملکرد مطلوب باشد به عمل کننده پاداش می دهد و اگر عملکرد مناسبی نباشد، تنبیه جایگزین می شود و فرد برای گریز از این تنبیه سعی می کند که عملکرد خودش را بهتر کرده تا پاداش دریافت کند و در توضیح علمی می گوییم که فرد به تقویت شرطی شده است.

جلسات بیوفیدبک درمانی برای انواع بیماری های روان تنی، بیماری های نورولوژیک و همینطور اختلالات دسته اضطرابی بیشترین کاربرد را دارند. تشخیص نیازمندی به اجرای این درمان کاملا به تصمیم درمانگر وابسته است. جلسات درمانی معمولا بین 10 تا 20 جلسه است و بسته به اینکه برای چه نوع بیماری استفاده شود متفاوت است.

بیوفیدبک

انواع درمان های انجام شده توسط بیوفیدبک

همانطور که همه ما در زندگی تجربه کرده ایم، در شرایط های مختلف بدن ما نیز حالت های مختلفی از خودش نشان می دهد. مثلا در اثر قرار گرفتن در شرایط استرس زا تپش قلب افزایش پیدا می کند، بدن سرد تر از همیشه است، تنگی نفس و گاهی نفس کشیدن ها تندتر از همیشه شده و حتی ممکن است که فرد سردرد را هم احساس کند. این ها صرفا مثال هایی برای شرایط استرس زا بود، در شرایط مختلف هیجانی و در بیماری ها بدن مدام در حال تغییر کردن بر اساس نیاز های بدنی است.

در درمان بیوفیدبک با اتصال های الکترودی به مغز، هر فرد این امکان را دارد که شرایط مختلف مغزی اش را در نمایشگر بیند، بنابراین از این فیدبک های بدنی خود سریعا آگاهی پیدا کنند و سعی کنند که آن ها را به حالت نرمال خود برگردانند. این تلاش های پیاپی باعث می شود که فرد به مرور کنترل کردن را بهتر بیاموزد. مثلا فردی با سردردهای مزمن وقتی تحت درمان بیوفیدبک قرار می گیرد با مشاهده صفحه نمایشگر می تواند بفهمد که یک سری انقباض های عضلانی برای او خطر آفرینند و با شل کردن و آرام کردن عضلانی بخش های مختلف بدن خود می تواند ببیند که سردرد او بهبود داشته و نمایشگر حالت نرمال تری از وضعیت مغزی او نشان می دهد.

1. بیوفیدبک تنفس

از این نوع درمان برای اختلالات آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه COPD، فشار خون بالا، اضطراب و همچنین برای بهبود عملکرد فردی استفاده می شود. در این روش الکترودهایی به شکم و قفسه سینه متصل شده و آموزش داده می شود تا تنفس های بسیار عمیقی با ریتم تکرار شونده ثابتی داشته باشند. فرد با دیدن تغییرات مغزی مثبت در حین تنفس به مرور می آموزد که در کدام سطح از تنفس می تواند آرام تر باشد. این عملکرد ناخودآگاه توجه فرد را از عوامل منفی نیز دور نگه می دارد.

2. تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک | بیوفیدبک ضربان قلب

از این نوع بیوفیدبک برای درمان بیماری هایی مانند فشار خون بالا، اختلال استرس پس از آسیب یا سانحه PTSD، فیبرومالژیا، درد عضلانی مزمن و بی خوابی به کار می رود. در این روش الکترودها بر روی قفسه سینه، لاله گوش و انگشت یا مچ دست نصب می شوند تا بتوانند تغییرات ضربان قلب در نقاط مختلف را ثبت کنند. فرد با مشاهده کردن ریتم ضربانی و در عین حال تغییرات مغزی در شرایط مختلف می آموزد که ضربان قلب خود را در حالت نرمال آن حفظ کند.

3. بیوفیدبک تنظیم دما

از این نوع درمان بیوفیدبکی برای کنترل اثرات استرس و اضطراب، درمان بیماری رینود، میگرن و همچنین بهبود عملکرد فردی استفاده می شود. در این روش الکترودها روی انگشتان دست و پا که معمولا نقاط خوبی برای نشان دادن دمای بدن هر فرد هستند نصب می شود. فرد با دیدن اینکه در حالت های احساسی و هیجانی خاصی چه درجه ای از دما را احساس می کند و همینطور نمیشگر مغزی چه تغییراتی را به او نشان می دهد، می آموزد که در شرایط مختلف دمای بدن خود را کنترل کرده و از آسیب جلوگیری کند.

4. تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک | بیوفیدبک فعالیت الکتریکی پوست

این بیوفیدبک برای درمان اضطراب، درد های مزمن، هایپرهیدروزیس و استرس استفاده می شود. در این روش الکترودها به انگشتان دست و پا متصل می شوند و میزان هدایت جریان پوستی که تحت تاثیر عوامل مختلف روانشناختی است را نشان می دهند و فرد با کنترل این جریان به نوعی سیستم اعصاب خود مختار خود را تحت کنترل خود قرار می دهد.

تفاوت بیوفیدبک و نوروفیدبک

انواع کاربردهای درمانی بیوفیدبک

از بیوفیدبک برای درمان دسته های وسیعی از اختلالات و بیماری ها استفاده می شود که به اختصار به تعدادی از آن ها اشاره می کنیم. 1. بیماری های حوزه اعصاب مانند: سکته، صرع، تیک های عصبی، مشکلات تعادلی، سردرد، اسپاسم عضلانی، سندرم تونل، اختلالات سیستم عصبی خودمختار (برای کسب اطلاع از بیماری صرع کلیک کنید.)

2. انواع اختلالات روانی و بالینی مانند: اختلالات بیش فعالی کودکان و بزرگسالان، اوتیسم، اضطراب، فوبیا و ترس، افسردگی، وسواس و اختلالات خواب (برای کسب اطلاع از اختلالات خواب کلیک کنید.)

3. درمان انواع اعتیاد مانند: اعتیاد به الکل، مواد مخدر، سیگار، رفتار های سوء جنسی و…

4. در حوزه های مختلف رشد فردی مانند: بهبود توانایی تمرکز تحت استرس، مدیریت استرس شغلی و تعاملی، کاهش اضراب تحصیلی در دانش آموزان و دانشجویان، کمک کردن به بیماران برای کنترل واکنش‌های جسمی درمقابل استرس یا اضطراب و درمان انواع تیک عصبی، سردرد های میگرنی و… از آنجا که استرس و اضطراب دو عامل اصلی بسیاری از بیماری های ذکر شده هستند، می توان گفت که این درمان بیش ترین کاربرد را در این دو حوزه دارد. برای کسب اطلاعات در زمینه اختلالات اضطرابی کلیک کنید.

نوروفیدبک و تفاوت های عملکردی آن با بیوفیدبک

نوروفیدبک یکی از شاخه های علم بیوفیدبک است که به آن (بیوفیدبک EEG) نیز گفته می شود. بنابراین اصول کاری این دو حوزه بسیار شبیه به هم است و تفاوت هایی جزئی در روند اجرایی و تحلیل محتوای بدست آمده دارند. عملکرد بیوفیدبک بیشتر محدود به احساسات فیزیولوژیکی است، در حالی که نوروفیدبک مانند بیوفیدبک شامل سنسورهایی برای اندازه گیری تنفس، ضربان قلب و غیره نیست بلکه نمایشگر تصویری امواج مغزی قابل کنترل است.

نوروفیدبک اغلب برای درمان انواع آسیب شناسی روانی یا بیماری های روانی و افزایش عملکرد استفاده می شود، در حالی که بیوفیدبک ممکن است با دادن علامت به فرد برای تغییر کاری که در آن لحظه انجام می دهد، به بهبود عملکرد فیزیولوژیکی یا درد و تحریک بدن کمک کند. آموزش نوروفیدبک یک درمان ناخودآگاه است، به این معنی که فرد مجبور نیست به طور فعال تمرکز کند تا عملکرد مغز خود را تغییر دهد. فرد باید تقویت بصری یا شنیداری دریافت کند تا بتواند تغییرات ایجاد شده روی صفحه رایانه مقابل خود را درک کند. به همین خاطر اطلاعات دریافت شده مغزی به حالت بازی کامپیوتری یا تصاویری قابل کنترل در می آیند.

درمان با نوروفیدبک

تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک | نوروفیدبک چگونه انجام می گیرد؟

در این روش الکترودها به سر متصل می شوند. اطلاعات دریافت شده از جریان های مغزی ابتدا به حالت نوار مغزی استخراج می شوند و چون این نوار های مغزی برای کسانی که مطالعات تخصصی در این حیطه نداشته اند قابل درک نیست، به حالت بازی یا تصاویر قابل کنترل تبدیل می شوند. این تصاویر در مقابل فرد درمانجو قرار می گیرد و او بدون دخالت دست یا بدن و صرفا توسط امواج مغزی یاد می گیرد که چطور تصویر را هدایت کند.

فرد با دیدن پیشرفت یا توقف بازی و گرفتن پاداش یا از دست دادن امتیاز یا تغییراتی که در صدا یا پخش آن به وجود می‌آید، پی به شرایط مطلوب یا نامطلوب امواج مغزی خود برده و سعی می‌کند تا با هدایت بازی یا تصویر، وضعیت تولید امواج مغزی خود را اصلاح کند. تفاوت های تنظیمی تصویری برای هر فرد بسته به اختلال یا بیماری او متفاوت است اما این روش به علت ناخودآگاه بودن، روش قدرتمندی در تغیییرات درمانی و گاه جایگزین مناسبی برای دارو در بیماری هایی مانند بیش‌فعالی و کمبود توجه، ناتوانی‌های یادگیری، صرع، هراس ها و اختلالات اضطرابی، اختلالات مربوط به سوء مصرف مواد، افسردگی، مدیریت استرس، میگرن و اختلالات خواب بوده است. برای کسب اطلاعات در زمینه مشاوره کنترل استرس کلیک کنید.

انواع درمان های بیوفیدبک

انواع درمان های انجام شده توسط نوروفیدبک

با توجه به اطلاعات قبلی و آگاهی از نحوه عملکرد درمانی نوروفیدبک حال به تعدادی از مهم ترین کاربرد های آن اشاره می کنیم:

1. درمان بیش فعالی یا اختلال کمبود توجه یا ADHD

افراد مبتلا به ADHD اغلب اختلال عملکرد لوب پیشانی را نشان می دهند که بعداً ممکن است دلیلی برای درک مشکلات با بی توجهی، تکانشگری و بیش فعالی باشد. در این افراد امواج تتا مغزی نسبت به افراد سالم در میزان کمتری قرار دارد، این امواج مهم ترین عملکرد را بر تمرکز و دقت دارند. پژوهشگران به وسیله درمان نوروفیدبک توانسته اند با محرک هایی در انواع تصویرها این امواج را در مغز این دسته از افراد افزایش داده و به نوعی باعث کاهش عوارض این بیماری شده اند. برای کسب اطلاع از اختلال بیش فعالی کلیک کنید.

2. تفاوت دو درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک | درمان اضطراب

دسته اختلال های اضطرابی طیف بسیار گسترده ای دارند، اما به طور مشابهی در بیشتر افراد مبتلا به اختلال های اضطرابی دیده شده که عملکرد نیم کره چپ مغز که مربوط به احساسات منفی است، پردازش غالب مغز را در اختیار دارد و این عدم توازن در پردازش دو نیمکره یکی از عامل های اصلی ایجاد اضطراب است. در نوروفیدبک با استفاده از تصاویر و یا تحریکاتی که تمرکز بر افزایش عملکرد نیم کره راست مغز دارد، این توازن بین دو نیم کره بهتر انجام شده و در نهایت فرد احساسات مثبت تر و در نتیجه کاهش اضطراب را تجربه می کند. در نهایت برای درمان بهتر این مسائل می توانید از کمک روانشناس و متخصصان حامی بهره مند شوید. برای کسب اطلاعات در زمینه مشاوره تلفنی کلیک کنید.

برای دریافت مشاوره در زمینه درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران