حفظ عزت نفس | راهکاری برای افزایش عزت نفس

عزت نفس مفهوم بسیار مهمی در زندگی همه انسان هاست و در تمام شکست ها و موفقیت های ما نقشی اساسی دارد. در زندگی همه ما لحظاتی بوده که احساس می کردیم انسان بی ارزشی هستیم و هیچ چیزی برای افتخار نداریم. موفقیت های خود را نمی دیدیم و خود را تحقیر می کردیم. در این مواقع عزت نفس یا حرمت نفس پایین و تخریب شده است. در این مطلب تعریفی از عزت نفس و تفاوت آن با اعتماد به نفس را ارائه داده ایم. همچنین دلایل عزت نفس پایین، راه های ترمیم عزت نفس و افزایش آن را بیان کرده ایم.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه راه های افزایش عزت نفس می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

عزت نفس چیست؟

عزت نفس نشان دهنده ارزیابی احساسی و ذهنی فرد از ارزش خود است. در واقع به این معناست که فرد در ذهنش چه تصویری از خود دارد و تا چه حد برای خود احترام قائل است. عزت نفس شامل ارزش هایی مثل من ارزشمندم، من انسان خوبی هستم، من کار خودم را بلدم و ... می شود. مفهوم خود، چیزی است که ما در مورد خودمان فکر می کنیم اما عزت نفس، ارزیابی مثبت یا منفی خود است، یا اینکه چه حسی درباره خود داریم.

عزت نفس مفهوم بسیار جذابی است زیرا پیش بینی کننده عواملی مثل، موفقیت تحصیلی، شادی، رضایت از ازدواج و حتی رفتار جنایی است. عزت نفس یک ویژگی قابل تغییر است. هر موفقیت و شکست، می تواند باعث ایجاد نوسانات در عزت نفس و احساس ارزش خود شود. تجارب هر فرد و منابع تاثیر روانشناختی در هر فرد متفاوت است و در طول عمر به طور سیستماتیک افزایش یا کاهش پیدا می کند. افراد با عزت نفس پایین ممکن است دچار خود کم بینی نیز باشند.

 

تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس

همانطور که گفتیم، عزت نفس احساس فرد درباره خود و ارزش های خود است. حسی که فرد در درون خودش نسبت به خودش دارد. اما اعتماد به نفس میزان اعتماد فرد از خودش در انجام یک تکلیف بر اساس تجربیات قبلی است.

مثلث اعتماد به نفس شامل باور، رفتار و احساس است. هر کدام برای انگیزه و اعتقاد فرد برای برنده شدن نقش مهمی ایفا می کند. شروع اعتماد به نفس از باور های فرد نسبت به خودش است. این باورها بر اساس تجارب قبلی و تربیت محیط شکل گرفته است. باور های مثبت رفتار مثبتی خواهد داشت و بروز این رفتار، احساس مثبتی به فرد می دهد.

معمولا ساختن اعتماد به نفس از ساختن عزت نفس ساده تر است. عزت نفس چگونگی احساس شما درباره خودتان و ارزش خودتان اما اعتماد به نفس، باور شما درباره توانایی انجام کارها است.

رشد عزت نفس نیازمند بودن در فضاهای مثبت و صحبت با دیگران است اما افراد دارای اعتماد به نفس در تنهایی هم می توانند در جهت بهبود اعتماد به نفس خود گام بردارند.

افراد دارای عزت نفس، به دارایی های مادی و افتخارات خود احساس نیاز نمی کنند و گاهی آنها را نمی بینند و بی ارزش به شمار می آورند، هرچند که ممکن است از این نظر بسیار موفق باشند. اما افراد با اعتماد به نفس معمولا پشت دارایی های مادی و معنوی خود پنهان می شوند، حتی وقت هایی که از این نظر چیز خاصی در چنته نداشته باشند.

 

دلایل عزت نفس پایین

اینکه فردی عزت نفس پایینی دارد و برای وجود خود ارزش قائل نیست، از سه جنبه قابل بررسی است:

والدین، معلمان و اطرافیان

مردم در زندگی ما می توانند روی احساس ما از خودمان تاثیر بگذارند. وقتی که آنها روی خوبی های ما تمرکز می کنند، ما احساس بهتری نسبت به خودمان داریم. زمانی که ما مرتکب اشتباه می شویم، یاد می گیریم که خودمان را بپذیریم. هنگامی که ما دوستانی داریم که همراه ما هستند، احساس خوبی داریم. اما اگر بزرگسالان، بیشتر از اینکه ستایش کنند، سرزنش کنند، در مورد خودتان احساس بدی خواهید داشت. بد رفتاری و عصبانیت توسط خواهر و برادر و همسالان، به عزت نفس آسیب می رساند. کلمات خشن و تحقیر آمیز، در شما باقی می مانند و تبدیل به بخشی از آنچه در مورد خود فکر می کنید خواهد شد. تنبیه بدنی، مخصوصا در مقابل دیگران، یکی از مخرب ترین عوامل تخریب عزت نفس است. کودکی که کتک می خورد احساس عجز و ناتوانی کرده و به مرور دچار افسردگی خواهد شد. حتی ادای کتک زدن و تهدید به آن هم می تواند همین نتایج را داشته باشد.

صداهایی که در سرتان است

چیزهایی که در مورد خود می گویید، نقش مهمی در احساس شما نسبت به خودتان بازی می کند. جملاتی مثل "من همیشه بازنده ام" یا "هیچکس مرا دوست ندارد" عزت نفس شما را ضعیف می کند. در مورد این افکار راه های دیگری وجود دارد، مثلا بگویید "من الان برنده نشدم، اما ممکن است دفعه بعد بشوم" یا "ممکن است کسی پیدا شود که مرا دوست داشته باشد". این صداها مفیدترند و به شما کمک می کند که احساس بهتری داشته باشید. بعضی وقت ها صداها در سرتان، کلمات خشن و ناراحت کننده ایست که دیگران به شما گفته اند.

یادگیری یک مهارت

وقتی ما یاد بگیریم که بخوانیم، بسازیم، نقاشی کنیم می توانیم احساس بهتری داشته باشیم. یک ورزش، نواختن موسیقی، نوشتن یک شعر، دوچرخه سواری یا هر مهارتی، می تواند به عزت نفس ما کمک کند. هر چیزی که یاد می گیرید و هر کار مثبتی که انجام می دهید، فرصتی است برای داشتن احساس بهتری در مورد خودتان و آگاهی از آن ها به شما اجازه می دهد خوشحال باشید. اما اکثر اوقات ما آنچه را که انجام می دهیم قبول نداریم. اگر دائما به این فکر کنیم که من نمی توانم، یا این کامل نیست و من نمی توانم این کار را به خوبی انجام دهم، فرصت ساختن عزت نفس خود را از دست می دهید.

 

چگونه عزت نفس بهتری داشته باشیم؟

شما می توانید احساس بهتری به خود داشته باشید. برای بهتر شدن هیچوقت دیر نیست. اینجا چند راه برای افزایش عزت نفس به شما پیشنهاد می کنیم:

- با افرادی وقت بگذرانید که با شما خوب رفتار می کنند:

بعضی افراد به گونه ای تحقیر آمیز با شما رفتار می کنند. برخی دیگر شما را با چیز هایی که می گویند احساس رضایت در شما ایجاد می کنند. یاد بگیرید که تفاوت ها را بپذیرید. دوستانی انتخاب کنید که به شما کمک می کنند تا در مورد خودتان احساس بهتری داشته باشید. افرادی را پیدا کنید که می توانید کنار آن ها خود واقعیتان باشید و رشد کنید. سعی کنید برای دیگران نیز دوستی اینگونه باشید. 

- به خودتان حرف های خوب بزنید:

شما نباید بیش از حد به خودتان سخت بگیرید. برای چند روز چیز هایی که به خودتان می گویید و از فکرتان می گذرد را بنویسید. به لیست خود نگاه کنید و ببینید چیز هایی را که نوشته اید می توانید به یک دوست خوب بگویید؟ اگر نه آن ها را بازنویسی کنید تا درست، عادلانه و مهربانانه باشد. سپس آن ها را به طور مرتب بخوانید تا زمانی که به فکر کردن در این مسیر عادت کنید.

- پذیرفتن نقص ها و چیزهایی که کامل نیست:

توقعاتتان را از خودتان تعدیل کنید. زمانی که توقع تان از خودتان زیاد باشد، نمی توانید از زیبایی ها و موفقیت هایتان لذت ببرید. بهترین خود را بپذیرید و اجازه دهید احساس خوبی در مورد آن داشته باشید. به عنوان مثال اگر در حرفه یا ورزش یا هنری نسبتا خوب هستید، آن را بپذیرید و توقع نداشته باشید که بهترین آن رشته باشید. خودتان را در حدی که هستید بپذیرید و اگر تلاش کردید و پیشرفت نکردید، آن وقت بررسیی کنید اشکال کارتان چیست. اشتباهات خود را بپذیرید و بدانید که همه اشتباه می کنند، حتی کسانی که از نظر شما کامل هستند. هرگز خود را با دیگران مقایسه نکنید. همه انسان ها تحت تاثیر شرایط متفاوتی هستند و هر کس دید متفاوتی به زندگی دارد.

- اهدافی را تنظیم کنید و در مسیر آنها حرکت کنید:

اگر می خواهید احساس بهتری داشته باشید، کارهایی انجام دهید که برای شما خوب است. ممکن است شما بخواهید تغذیه سالم تری داشته باشید، تناسب اندام داشته باشید یا بهتر مطالعه کنید. پس هدف تعیین کنید و یک برنامه برای اینکه چطور به آن برسید تعیین نمایید. در مسیر برنامه حرکت کنید. به آنچه که تا بحال برای هدفتان انجام دادید افتخار کنید. مثلا به خودتان بگویید که من برنامه روزی نیم ساعت خود را برای این کار دنبال کردم، به خودم افتخار می کنم و می دانم که توان حفظ آن را دارم.

- بر چیزهای خوب تمرکز کنید:

گرفتار شدن در چیز های اشتباه و تفکرات منفی بی پایان بسیار آسان است. اما اگر آن ها را با چیزهایی که خوب است متعادل نکنید، فقط به شما احساس بد می دهد و به مرور زمان عزت نفس شما تخریب خواهد شد. اگر از زمین و زمان شکایت می کنید، نسبت به همه چیز بدبین هستید، از بهبود اوضاع ناامیدید، خودتان را خسته نکنید. تفکر شما هیچ اهمیتی برای جهان ندارد و هیچ چیز را درست نمی کند. فقط شما را خسته تر، فرسوده تر و کوچک تر می کند. پس سعی کنید شرایط را بپذیرید و به چیز های خوب فکر کنید.

- به دیگران کمک کنید:

کمک کردن و بخشندگی، یکی از بهترین راه ها برای ساختن عزت نفس است. به همکلاسی یا همکارتان چیزی یاد دهید، محوطه مربوط به همسایه تان را تمیز کنید، مهربان و مهربان تر باشید. کارهایی را انجام دهید که باعث می شود به خودتان افتخار کنید. هنگامی که شما کارهای خوب متفاوتی انجام می دهید، حتی کوچک، عزت نفس شما رشد خواهد کرد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه راه های افزایش عزت نفس می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها