درمان اسکیزوفرنی | درمان اسکیزوفرنی با بهترین داروها و روش های روانشناختی

روش‌های درمان اسکیزوفرنی به دنبال شناخت هر چه بیشتر این بیماری توسعه یافته است. درمان‌هایی که در ابتدا از آن‌ها استفاده می‌شد مانند دیگر درمان‌های اختلالات روانی چندان علمی و قابل اثبات نبودند. اما امروزه به مدد پیشرفت علم و امکان بررسی اسکن‌های مغزی، انتقال دهنده‌های عصبی، تحلیل ژن‌ها و دیگر ابزارها اثربخشی درمان‌های گوناگون قابل بررسی و مشاهده شده است. پیش‌تر تنها دارو را درمان اسکیزوفرنی می‌دانستند؛ اما مشخص شد که در کنار دارو درمانی استفاده از درمان‌های روانشناختی می‌تواند اثربخشی داروها را بیشتر کرده و احتمال بستری مجدد را کاهش دهد. آگاهی از روش‌های درمانی گوناگون و میزان اثربخشی آن‌ها به افراد مبتلا و خانواده‌هایشان کمک می‌کند تا به صورت سازگارانه‌تری با اختلال مقابله کنند و کیفیت سلامت روان خود را بهبود ببخشند. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اسکیزوفرنی کلیک کنید.

تماس با مشاور

بیماری اسکیزوفرنی چیست؟

اسکیزوفرنی یکی از انواع اختلالات روانی است که در آن فرد ارتباطش با دنیای واقعی را از دست می‌دهد. در این حالت فرد نمی‌تواند هیچ گونه آگاهی نسبت به دنیای اطراف خود داشته باشد و نسبت به بیماری بینش کافی ندارد. بیماران اسکیزوفرنی به سختی ارتباط معنایی بین کلمات را پیدا می‌کنند. برای مثال اگر از یک فرد سالم درباره کلمه درخت سوال کنیم و بخواهیم تداعی‌هایش را بیان کند، به طور طبیعی از میوه، برگ، شاخه، تنه درخت و... نام می‌برد. در حالی که اگر از بیمار اسکیزوفرنی درباره کلمه‌ای مانند درخت سوال بپرسیم و بخواهیم تداعی‌های خود را بیان کند، بی‌ربط‌‌ترین کلمات را بکار می‌برد. مثلا می‌گوید انسان! برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سایر اختلالات روانی کلیک کنید.

علائم اسکیزوفرنی

پیش از آن که به روش‌های درمان اسکیزوفرنی بپردازید لازم است نسبت به علائم این اختلال آگاهی کاملی داشته‌باشید. بارزترین و مشهودترین علائم اسکیزوفرنی شامل توهم، هذیان، رفتار آشفته و گفتار آشفته می‌شوند. برای تشخیص قطعی علائمی همچون گفتار و رفتار آشفته باید حداقل برای حدود 4 هفته متوالی در فرد ادامه داشته‌باشد. همچنین توهم و هذیان در صورت عدم درمان باید به مدت 6 ماه حداقل مشاهده شود. اگر با فردی که دچار این علائم است قصد ازدواج دارید، حتما قبل از هر اقدامی پیشنهاد می‌کنیم مقاله ازدواج با اسکیزوفرنی را مطالعه نمایید.

علل بیماری اسکیزوفرنی

ژنتیک، نبود تعادل شیمیایی در مغز، روابط خانوادگی، محیط و مواد مخدر هر کدام در به وجود آمدن بیماری اسکیزوفرنی نقش دارند. برخی اوقات وجود تمامی این عوامل باعث تشدید نشانه‌ها و سخت شدن درمان اسکیزوفرنی می‌شود. خانواده‌های دارای سابقه ابتلا به اسکیزوفرنی بهتر است نسبت به نشانه‌ها آگاهی داشته باشند. چرا که تشخیص زودهنگام مانع از پیشروی بیماری می‌شود.

تشخیص بیماری

به دلیل سیر مزمن و پیشرونده بیمای اسکیزوفرنی در صورت تشخیص، هر چه سریع‌تر درمان باید آغاز شود. تشخیص معمولا با انجام آزمایشات خونی، مصاحبه بالینی دقیق، انجام اسکن‌های مغزی (جهت بررسی آسیب‌های مغزی)، انجام می‌گیرد. در کنار این اقدامات مراجعه به روانشناس نیز برای تثبیت درمان لازم می‌باشد.

نکته: آزمایشات خونی صرفا جهت مشخص شدن عامل بیرونی مانند مواد مخدر صورت می‌گیرد.

برنامه‌های درمانی موجود برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی یک بیماری مزمن است که بر ابعاد مختلف زندگی انسان تاثیر می‌گذارد. برخی از افراد بهبود نسبی می‌یابند و می‌توانند به زندگی برگردند اما برخی دیگر به مراقبت و حمایت مداوم اطرافیان نیازمند هستند. درمان موثر می‌تواند در بازگشت به زندگی افراد مبتلا به اسکیزوفرن تاثیرگذار باشد. زمانی که علائم بیماری کنترل شوند، درمان های متعدد به فرد کمک می‌کند که به زندگی طبیعی خود بازگردد.

این درمان‌ها شامل برنامه‌های یادگیری مهارت‌های اجتماعی، راه‌های مقابله با استرس، شناسایی علائم هشدار عود بیماری و افزایش مدت زمان بهبود می‌شود. به طور معمول اسکیزوفرنی در دوره بزرگسالی بروز پیدا می‌کند در نتیجه اکثر افراد از درمان‌های توانبخشی استفاده می‌کنند تا شغل خود را حفظ کرده و مدیریت زندگیشان را یاد بگیرند. همچنین برنامه‌هایی برای افراد اسکیزوفرن وجود دارد تا برای شغل‌های رقابتی در جامعه آماده شوند.

درمان دارویی اسکیزوفرنی

هر چند درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد اما می‌توان علائم آن را تا حد زیادی کاهش داد. مصرف دارو بخش بسیار مهمی از درمان محسوب می‌شود. داروهایی که در این بیماری استفاده می‌شود، داروهای ضد روان پریشی است که علائم روانی را در فرد مبتلا کاهش می‌دهد. به دلیل نوسانات شدید خلقی که در بیماری اسکیزوفرنی وجود دارد بیمار نیاز دارد داروهای تثبیت کننده خلق نیز مصرف کند. مصرف دارو زیر نظر روان پزشک میسر است و به هیچ عنوان داروی سر خود نباید مصرف شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه داروهای ضد روان پریشی کلیک کنید.

گاهی از داروهای ضدافسردگی و ترکیب با آن‌ها داروهای فوق نیز استفاده می‌شود که باید حتما تحت نظر روان پزشک مصرف گردد. کلورپرومازین، هالوپریدول، پرفنازین، فلوفنازین، تریفلوپرازین و پیموزاید داروهایی هستند که توسط روانپزشک برای کاهش علائم اختلال اسکیزوفرنی تجویز می‌شوند. دارو درمانی نشانه‌های به اصطلاح القایی یا مثبت را درمان می‌کند.

اثر داروها در درمان اسکیزوفرنی چگونه است؟

یکی از دلایل بیماری اسکیزوفرنی، تغییر سطح پیک‌های عصبی مغز همچون دوپامین، سروتونین و گلوتامات است که منجر به تغییر در بخش‌هایی از مغز می‌شود. به همین دلیل مشکلات رفتاری و هیجانی بروز پیدا می‌کند. داروهای مورد استفاده در درمان، سطح پیک‌های عصبی مغز را تنظیم کرده و علائم را کاهش می‌دهند.

مصرف داروها تا چه زمانی باید ادامه داشته باشد؟

حداقل زمانی که فرد مبتلا برای اثرگذاری داروها لازم دارد، یک ماه و نیم است. پس از سه ماه مصرف منظم و مداوم، داروها به اوج اثرگذاری خود می‌رسند. برای قطع داروها و یا کم کردن دوز آن‌ها عجله نداشته باشید. در صورتی که فرد اولین دوره حاد شدن بیماری را تجربه کرده است، باید در مصرف داروها و ادامه آن دقت بیشتری داشته باشد. معمولا لازم است که داروها به مدت حداقل 12 ماه مورد استفاده قرار ‌گیرند. نکته‌ای که وجود دارد این است که اسکیزوفرنی بیماری طولانی مدت است و به همین دلیل مصرف دارو نیز باید طولانی باشد. اما معمولا زمان بهبود بیماری، پزشک دوز داروها را کاهش می‌دهد و با عود کردن بیماری دوباره به اوج مصرف می‌رساند.

ترغیب بیمار برای مصرف منظم داروها

_از گفتن عبارتی همچون دیوانه و روانی بپرهیزید چرا که در این صورت فرد دچار احساسات منفی بسیار زیادی شده و نسبت به مصرف دارو نیز بدبین می‌شود.

_قبول کنید که اسکیزوفرنی یک بیماری اعصاب است؛ لازم نیست از بیان آن خجالت بکشید. چرا که فرد مبتلا در به وجود آمدن این بیماری نقشی نداشته است و جای خجالت و شرمندگی وجود ندارد.

_در صورتی که فرد از خوردن دارو امتناع کرد، پیامدهای عدم مصرف همچون نیاز به بستری در بیمارستان و مشکلات شغلی و تحصیلی را به او یادآوری کنید.

_شرایط بیمار را به خوبی برایش توضیح دهید و اگر سوالی در این زمینه داشت پنهان کاری نکرده و به صورت کاملا علمی برایش توضیح دهید. همچنین از پزشک معالج بخواهید که اطلاعات بیشتر و کامل تری در زمینه بیماری به شما بدهد.

_اگر خانواده، بیماری را از دیگران مخفی کنند، امکان انکار بیماری از طرف خود فرد نیز افزایش می‌یابد. پس از بیان آن ترسی نداشته باشید.

_با پزشک خود مشورت کنید و با تائید او، دارو را کمتر کنید. چرا که مصرف دوز کمتر دارو برای او راحت‌تر است و برای مصرف منظم و بیشتر آن ترغیب خواهد شد.

درمان های روانشناختی اسکیزوفرنی

اگر چه درمان دارویی از درمان‌های اصلی به حساب می‌آید، اما باید توجه کنید که درمان‌های روان شناختی در کنار آن از اهمیت زیادی برخوردار است. شما حتی با دریافت مشاوره تلفنی نیز می‌توانید برای شروع درمان اقدام کنید. در ادامه به انواع روش‌های درمان روان شناختی این بیماری اشاره می‌کنیم.

1. درمان شناختی رفتاری اسکیزوفرنی

درمان شناختی رفتاری یکی از روش‌های درمان اسکیزوفرنی است که بیشتر به نظم دهی فکری اسکیزوفرنی کمک می‌کند. این روش به بیماران اسکیزوفرن کمک می‌کند تا بهتر با محیط اطراف خود سازگار شوند و از دنیای توهم و هذیان فاصله بگیرند. درمان شناختی رفتاری افکار مختل شده و گسستگی افکار فرد اسکیزوفرن را هدف درمان قرار دهد.

2. درمان اسکیزوفرنی با استفاده از شوک الکتریکی

در درمان شوک الکتریکی (E.C.T) با وارد کردن امواج الکتریکی به مغز بیمار در کمتر از یک ثانیه سعی در برگرداندن فعالیت مغز به حالت عادی دارند. شوک الکتریکی در مراکز مخصوص درمان بیماران روانی و تحت نظر روانپزشک انجام می‌شود. این درمان یکی از قدیمی‌ترین و مؤثرترین درمان‌های اسکیزوفرنی است. از شوک الکتریکی برای درمان افسردگی اساسی نیز استفاده می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه الکتروشوک درمانی کلیک کنید. 

3. خانواده درمانی

با توجه به اینکه محیط خانواده عامل مهمی در تشدید علائم و حتی به وجود آمدن بیماری اسکیزوفرنی است، باید خانواده بیمار نیز در فرآیند درمان قرار بگیرند. خانواده درمانی در مورد بیماری اسکیزوفرنی شامل آموزش و حمایت‌های خانوادگی می‌شود. معمولا خانواده درمانی برای بیماری اسکیزوفرنی روند طولانی‌تری دارد که نیازمند صبر و حوصله است. خانواده درمانی دردرمان اسکیزوفرنی بیشتر به کاهش انزوا و در خودماندگی‌های رایج بیماری اسکیزوفرنی کمک می‌کند. این روش درمان علائم و همچنین تعداد دفعات مراجعه بیمار به بیمارستان را کاهش می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مشاوره خانواده کلیک کنید.

4. گفتار درمانی اسکیزوفرنی

همانطور که گفتیم روش‌های روانشناختی و مصرف داروها اصول اساسی در بهبود بیماری اسکیزوفرنی به حساب می‌آیند و گفتار درمانی در این میان نقش درمان مکمل و کمکی را ایفا می‌کند؛ زیرا بیماران اسکیزوفرنی اغلب در برقراری ارتباط صحیح کلامی مشکل دارند و از نظر گفتاری نمی‌توانند ارتباط خوبی بین مفاهیم برقرار کنند؛ گاه عبارات و جملاتی به زبان می‌آورند که هیچ معنا و مفهومی ندارد. به همین دلیل گفتاردرمانی به عنوان یک درمان مکمل پیشنهاد می‌شود.

5. درمان های روانشناختی گفتگو محور اسکیزوفرنی

درمان روانکاوی نیز جزء درمان‌های روان شناختی است که در آن گفتار اهمیت ویژه‌ای دارد. در درمان اسکیزوفرنی روش‌های درمانی روان شناسی که گفتگو محور است می‌تواند اثر بخش باشد. در این روش درمانگر با مراجع به گفتگو می‌نشیند و با استفاده از روش‌های روانکاوی به جستجوی علل ریشه‌ای مشکل در گذشته و کودکی فرد می‌پردازد و  سپس با شناسایی آن‌ها مسیر درمان را مشخص می‌کند. رفتار درمانی نیز با هدف قرار دادن رفتار قابل مشاهده سعی در کاهش علائم این بیماری دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه روانکاوی کلیک کنید.

رفتار درمانی صرفا بر روی رفتار نامناسب و کاهش آن و جایگزینی با رفتار مناسب تمرکز دارد. هیچ کدام از درمان‌های فوق به خودی خود کارساز نیست. فرد باید دوره ای مشخص را دارو مصرف کند. به طوری که نشانه‌های مثبت شخص کاهش یابد و از بین برود. سپس به درمان‌های روانشناختی و اصلاح رفتار و گفتار و... پرداخت. البته در صورت کاهش محسوس در علائمی مثل توهم و هذیان می‌توان درمان همزمان انجام داد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه رفتار درمانی کلیک کنید.

اثرات مثبت درمان اسکیزوفرنی در شخص مبتلا

_کنترل و کاهش هذیان‌ها و توهمات

_پیشگیری از حاد شدن بیماری

_کنترل رفتارهای خشن

_کاهش مشکلات اجتماعی همچون انزوا و گوشه گیری

_عدم نیاز به بستری در بیمارستان

_کمک به فرد برای بازگشت به زندگی

_کاهش هزینه‌های درمان و نگهداری

عوارض و پیامدهای عدم درمان

در صورتی که اسکیزوفرنی درمان نشود، عوارض و پیامدهای بسیار زیادی با خود به همراه دارد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

_داشتن افکار خودکشی و یا اقدام به انجام آن

_آسیب رساندن به خود و یا دیگران

_ ابتلا به انواع دیگر اختلالات روانی همچون افسردگی، اضطراب و وسواس

_سوء مصرف الکل و مواد مخدر

_اختلال در عملکرد اجتماعی همچون شغل و تحصیل

_ناتوانی در کنترل امور مالی و امکان ورشکستگی

_گوشه گیری، انزوا طلبی و پرخاشگری

_امکان ابتلا به سایر بیماری‌های جسمی

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص به موقع و درمان اسکیزوفرنی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران

برای تماس با متخصص کلیک کنید