چگونه از دیگران انتقاد کنیم؟

درست انتقاد کردن، یک مهارت بسیار مهم است که اگر همه یاد بگیرند، تقریبا نیمی از سوءتفاهم‌ها یا مشکلات بین افراد و زوجین برطرف می‌شود. یک ارتباط موثر و موفق زمانی رخ می‌دهد که شما بتوانید در تعاملات تان باعث پیشرفت خود و طرف مقابل تان بشوید. انتقاد، می‌تواند مخرب یا سازنده باشد. گاهی با وجود سازنده بودن، به درستی بیان نمی‌شود و گاهی هم انتقادهای مخرب در پوششی لطیف، فرد را خرد می‌کند. باید بدانید که با یک انتقاد بی جا و نادرست، ممکن است یک شخص و آینده او را تحت تاثیر قرار دهید و یا همین بلا سر خودتان بیاید. بنابراین برای آن که کلام شما موثر و سازنده باشد، اصول انتقاد کردن را در ادامه مطلب مطالعه نمایید. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه انتقاد کردن سازنده می‌توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

تفاوت انتقاد مخرب و سازنده چیست؟

انتقاد کردن به معنای جدا کردن درستی‌ها و نادرستی‌ها، تحلیل یک رفتار بر اساس ملاک‌های شخصی یا علمی می‌باشد. اما بسیاری از افراد، انتقاد کردن را مساوی با شمردن ویژگی‌های منفی یک فرد می‌دانند در صورتی که انتقاد چیز دیگری است. در انتقاد با تاکید بر ویژگی‌های مثبت، ویژگی‌های منفی را یادآوری شده و برای آن راهکار و راه حلی ارائه می‌شود.

انتقاد مخرب:

انتقاد مخرب
انتقاد مخرب، انتقادی است که در آن فقط ویژگی‌های منفی طرف مقابل بزرگ می‌شود، هیچ راهکاری برای بهبود ارائه نمی‌شود، حس بد و حقارت در فرد ایجاد می‌کند و حتی ممکن است مسائلی که بیان می‌شود درست هم نباشد.

مثال انتقاد مخرب: "تو واقعا دست و پا چلفتی هستی، هیچ کاری رو درست انجام نمیدی. حتی نمیتونی یه ظرف بشوری".

انتقاد سازنده:

اما انتقاد سازنده علاوه بر بیان نقاط ضعف به شکلی محترمانه، راه حل‌ها و راهنمایی‌هایی از فردی که در آن زمینه متخصص‌تر است، برای بهبود عملکرد ارائه می‌شود. این انتقاد، علاوه بر اینکه اشکالات خود را می‌فهمد، انگیزه برای اصلاح و پیشرفت پیدا کرده و با اعتماد به نفس بیشتری در این مسیر حرکت می‌کند.

مثال انتقاد سازنده: "اگه موقع ظرف شستن، ظرف‌ها را با این حالت بگیری ممکنه از دستت لیز بخوره. بهتره که اینطور انجام بدی".

 

چگونه درست انتقاد کنیم؟

انتقاد کردن و مورد انتقاد واقع شدن، یکی از لازمه‌های پیشرفت و موفقیت است. بنابراین، در قدم اول خود را برای پذیرش انتقاد آماده کرده و به آن احترام بگذارید تا بتوانید دیگران را نقد کنید. برای آن که بتوانید بهتر انتقاد کنید تا حرف تان اثر بخش باشد، موارد زیر را در نظر بگیرید:

مودب و خوش صحبت باشید:

مودب و خوش صحبت باشید
انتقادی که با الفاظ رکیک، صدای بلند و حالت تحقیر آمیز همراه باشد، نه تنها پذیرفته نمی‌شود، بلکه وجهه شما را نیز از بین می‌برد. حتی اگر حرفتان درست‌ترین حرف دنیا باشد. مهربان باشید و با مهربانی نظرات خود را بیان کنید.

روی کار تمرکز کنید، نه روی فرد:

انتقاد مستقیم از شخصیت یک فرد، احساس بدی به او می‌دهد و هیچ تغییر مثبتی نخواهد کرد. اگر می‌خواهید رفتار اشتباهی را به کسی گوشزد کنید، فقط درباره آن رفتار صحبت کنید و تمام ابعاد شخصیت فرد را زیر سوال نبرید.

سعی کنید غیر مستقیم انتقاد کنید:

هر قدر هم ظرفیت افراد برای انتقاد کردن بالا باشد، باز هم از انتقاد مستقیم می‌رنجند. سعی کنید انتقادات خود را با اشاره‌های کوچک به موضوع شروع کرده و سپس اگر بحث ادامه یافت و طرف مقابل پذیرشش را داشت، نقد را مستقیما ارائه دهید.

به کسی نگویید تو اشتباه می‌کنی:

در برخی موارد مثل نقد ادبی یا آثار هنری، درست و غلط وجود دارد، اما در بیشتر این مواقع اینطور نیست. انتقاد از مسائلی که به سلیقه یا اعتقادات فرد توهین کند، نمی‌تواند سازنده باشد. به جای واژه اشتباه، انتقادات خود را با واژه‌هایی مثل "بهتر است" بیان کنید و سپس دلایل و مستندات خود را ارائه دهید.

دانای کل نباشید:

همه از کسانی که خود را دانای عالم می‌دانند بدشان می‌آیند. مخصوصا اگر آن فرد مدام در حال انتقاد کردن از شما باشد. بنابراین سعی کنید خود را هم سطح طرف مقابل کرده و از بالا به دیگران نگاه نکنید.

نقاط مثبت را نادیده نگیرید:


انتقاد سازنده، برای کمک کردن به دیگران است. بنابراین اگر لازم است که انتقاد تند و بی رحمانه ای هم داشته باشید، با ارائه نقاط مثبت، ضربات انتقاد را کم کرده تا فرد توان و انگیزه پذیرش را از دست ندهد.

دستور ندهید، پیشنهاد بدهید:

بهتر است انتقادات خود را با پیشنهاد مطرح کنید. جملاتی مثل "من فکر می‌کنم راه بهتری برای این کار است" و یا "اگر بتوانید این کار را به شیوه دیگر انجام دهی بهتر باشد".

خاص باشید:

انتقاد، یعنی نکته ای که دیگران و خود فرد واقعا نتوانند به آن پی ببرند. گفتن نکات کلی که همه می‌دانند نقد سازنده نیست. جزئیات رفتار را بررسی کرده و آن‌ها را مورد بحث قرار دهید.

خود را جای طرف مقابل قرار دهید:

قبل از انتقاد کردن، سعی کنید ابتدا خود را در موقعیت طرف مقابل قرار دهید و زاویه دید او به مسئله نگاه کنید. اگر با خود به این نتیجه رسیدید که شما در آن موقعیت بی نقص هستید، می‌توانید آن را مورد نقد قرار دهید.

از چیزی که نمی‌دانید انتقاد نکنید:

متاسفانه آفت رفتاری در انتقاد کردن، این است که افراد درباره موضوعاتی که هیچ تخصصی در مورد آن ندارند، نظر می‌دهند. بنابراین مهم است که اگر از چیزی انتقاد کردید، نباید در خودتان وجود داشته باشد. مثلا زمانی می‌توانید از شکستن ظرف توسط کسی انتقاد کنید که خودتان در این مورد آمار خیلی بهتری داشته باشید.

غرض شخصی نداشته باشید:

از سر لجبازی، حسادت، ناراحتی یا استرس از کسی انتقاد نکنید. این انتقادات، نه تنها کمکی به فرد نمی‌کند، بلکه به خودتان نیز آسیب روحی می‌زند.

 

مراقب چاقوی تیز انتقاد باشید!

مراقب چاقوی تیز انتقاد باشید!
انتقاد کردن
، مثل یک چاقویی است که هم می‌توان با آن کارهای بسیار مفیدی کرد و هم کسی را کشت. ممکن است با انتقادات بی جا و مغرضانه خود، روح یک فرد را بکشید. این مورد در کودکانی که مدام توسط والدینشان مورد انتقاد قرار می‌گیرند، بسیار مشاهده می‌شود. بنابراین هرگز پیش از آن که به همه ابعاد نقد خود فکر کرده باشید، آن را مطرح نکنید.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه انتقاد کردن سازنده می‌توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
مقالات پیشنهادی
بحث برانگیزترین ها
پربازدیدترین موضوعات امروز
توسط   آشنا  |  1 سال و 1 ماه و 11روز پیش
توسط   mahita  |  5 ماه قبل
توسط   آشنا  |  6 ماه قبل
توسط   آشنا  |  1 سال و 0 ماه و 25روز پیش