هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
علل خودکشی در نوجوانان | علل و پیشگیری از خودکشی نوجوانان

علل خودکشی در نوجوانان از جمله مسائلی است که بسیاری از خانواده ها و جامعه را درگیر خود کرده است. نوجوانی یک دوره پر فشار و سرشار از فشار های روانی و جسمی و تغییرات بسیار شدید است. نگرانی های زیادی برای والدین نوجوان و نحوه برخورد با این تغییرات به وجود می آورد. خودکشی دومین عامل مرگ و میر نوجوانان محسوب می شود. مشکلاتی از قبیل فشار تحصیلی، روابط عاطفی بیمارگونه از دلایل عمده این اتفاق محسوب می شود. نقش خانواده، مدرسه و گروه همسالان نوجوان در ایجاد تفکر خودکشی بسیار اهمیت دارند. تلاش برای پیشگیری از ایجاد تفکر خودکشی بهترین راه مقابله با این پدیده است. در این مقاله عواملی که می تواند فکر خودکشی را در ذهن نوجوان ایجاد کند صحبت شده و بهترین راهکارهای مقابله با آن را بررسی کرده ایم.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه نحوه پیشگیری از خودکشی نوجوانان می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

خودکشی

رفتار خودکشی دغدغه یا فعالیتی است که بر روی مرگ خود به صورت داوطلبانه متمرکز است. در تعریف خودکشی قصد و نیت مرگ بسیار مهم است. رفتار خودکشی اشاره به اقدامات انجام شده توسط کسی دارد که در حال بررسی یا آماده شدن برای مرگ خود است.

عواملی که در ایجاد فکر خودکشی در نوجوانان و اقدام به آن موثر است شامل عوامل شخصی، محیطی و روانی است که در ادامه مقاله به توضیح آنها می پردازیم.

عوامل شخصی نوجوان:

میزان اقدام به خودکشی در نوجوانان دختر بیش از نوجوانان پسر است اما آمار خودکشی های موفق (خودکشی منجر به مرگ) در پسرها بیشتر است. در پسران اختلالات برون گرا مثل کمبود توجه و بیش فعالی (ADHD)، اختلالات تکانشی، رفتار خشونت آمیز و مصرف مواد مخدر بیشتر است اما در دختران اختلالات درونی شده مثل افسردگی، اختلال دو قطبی، اضطراب و استرس های پس از سانحه شایع تر هستند. احساسات شدید مثل استرس، سردرگمی، ترس و عدم اطمینان، و همچنین فشار برای موفقیت های تحصیلی بر توانایی های حل مسئله و تصمیم گیری در نوجوانان تاثیر می گذارد و در مواقع بحرانی ممکن است تصمیمات اشتباه بگیرند.

عوامل محیطی:

خانواده هایی که روابط مختل با فرزندان خود دارند و روابط عاطفی بین آنها سرد است بیشتر باعث ایجاد افکار خودکشی در نوجوانان می شوند. تحقیر کردن فرزند توسط والدین به خصوص در فرزندان پسر باعث قطع دلبستگی فرزند از خانواده و شکل گیری افکار خودکشی در نوجوان می شود. خانواده ای که سابقه افسردگی یا خودکشی را در خود دارد به احتمال بیشتری تفکر خودکشی را در ذهن کودک خود به وجود می آورد. طلاق و جدایی والدین و به طبع آن غفلت از نیاز ها و روابط کودک می تواند باعث حرکت کودک به سمت مسیرهای پرخطر شده و تفکرات مربوط به پایان زندگی را در او به وجود آورد.
مدرسه به عنوان محیطی که کودک زمان زیادی را در آنجا سپری می کند بسیار حائز اهمیت است. فضای مسموم مدارس، معلمان و مربیان غافل یا سخت گیری ها و فشار بیش از حد مدرسه و گروه همسالان آسیب زننده از مهم ترین عوامل تاثیر گذار خودکشی است.
اینترنت و رسانه های گروهی؛ پوشش رسانه ای خودکشی و یا خودکشی افراد مشهور می تواند منجر به خودکشی گروهی نوجوانان شود. تاثیرات مخرب پیگیری اخبار و مطالب مربوط به خودکشی می تواند در ایجاد و تقویت این تفکر در کودک و نوجوان موثر باشد.

عوامل روانی:

اختلالات روانی شناخته شده ای مانند افسردگی، اضطراب، بی ثباتی های هیجانی، استرس های شدید پس از یک سانحه مثل آزار ها و تجاوز جنسی، مزاحمت های شدید خیابانی، تصادف ها و صحنه های وحشتناک یا دیگر حوادثی که اثرات مخربی بر کودک یا نوجوان می گذارد.
نشانه های افسردگی به عنوان اصلی ترین عامل هشدار دهنده برای ایجاد تفکر خودکشی شامل موارد زیر است:

  • تغییرات در خوردن و خوابیدن
  • گریه های ناگهانی و شدید بدون دلیل مشخص
  • از دست دادن علاقه به فعالیت های مورد علاقه
  • خروج از گروه دوستان و انزوا
  • سوء مصرف الکل و مواد مخدر
  • نادیده گرفتن ظاهر شخصی
  • افزایش شکایات جسمانی مانند درد معده و سردرد
  • خستگی و بی حالی مفرط
  • عدم واکنش به تعریف و تمجید دیگران
  • بزرگ کردن شکست ها و عدم توجه به موفقیت ها

 

پیشگیری از ایجاد تفکر خودکشی

مهمترین عواملی که می تواند به پیشگیری از خودکشی در نوجوانان کمک کند، تلاش برای بیرون آوردن وی از انزوای خود و رسیدگی به افسردگی و خلق پایین فرزند نوجوان است. همچنین کمک به نوجوان برای یافتن یک هدف ایجاد انگیزه در نوجوان احتمال ورود افکار خودکشی را کاهش می دهد.
روابط مثبت والدین با فرزندان تا حد زیادی باعث ایجاد آرامش روانی و افزایش امید به زندگی در نوجوانان می شود. درک والدین از تغییرات شدید جسمانی و روانی نوجوان بسیار ضروری است. مسائلی مانند فهم احساسات نوجوانان به جنس مخالف، صحبت در مورد سوالات و تمایلات جنسی نوجوان و ایجاد روابط صمیمانه، به خصوص با والد همجنس (مادر برای دختر و پدر برای پسر) پیش بین بسیار مهمی در اصلاح تفکر مربوط به خودکشی است. آگاهی والدین از رفتار صحیح با نوجوان ضرورت می یابد.
مدارس محل خوبی برای ارائه آموزش و پشتیبانی بیشتر در پیشگیری از خودکشی هستند. همسالان کودک می توانند تاثیر بسیار مهمی در تفکر و رفتار های کودک بگذارد. مدرسه یک محیط ایده آل برای آموزش دادن به کودک و نوجوان در مورد رفتار های پرخطر است و حمایت های معلمین و مربیان می تواند به آسانی در بهبود شرایط روحی کودک و نوجوان اثر بگذراد.
اصلاح روابط کودک با همسالان و دوری از افرادی که سابقه رفتارهای پرخطر مثل مصرف الکل و مواد مخدر، خشونت های خیابانی و خانواده های بیمار دارند می تواند در پیشگیری از اقدام به خودکشی موثر باشد.

 

تهدید به خودکشی در نوجوانان

تعدادی از نشانه ها و علائمی که مربوط به خودکشی و تفکرات آن است شامل موارد زیر می باشد:

  • تهدید های کلامی مستقیم و غیر مستقیم مانند " کاش خودم را از دست شما خلاص می کردم " ، "دلم می خواهد جایی برم که هیچکس نباشد "
  • گفتن جمله هایی مثل " من خیلی عمر زیادی نخواهم داشت" یا " می خواهم ببینم اگر اتفاقی افتاد بعدش چه می شود"
  • دور انداختن وسایل ارزشمند و مورد علاقه
  • یک دوره شادی بیش از حد بعد از دوره افسردگی
  • بیان کردن افکار عجیب و غریب و غیرواقعی

 

راه کار های مقابله با تهدید به خودکشی

لازم است که والدین صحبت های حتی پراکنده فرزندانشان درمورد زندگی پس از مرگ، پایان زندگی و تهدید های آنها به خودکشی را بسیار جدی گرفته و آن را فورا با متخصصان مربوطه در جریان بگذارند. تلاش برای ایجاد آرامش در فرزند و ایجاد روابط صمیمانه، محترمانه و سرشار از توجه می تواند به آرامش روانی کودک کمک کند. کنترل روابط و اهمیت به دوست صمیمی فرزند به صورت کاملا همدلانه و محترمانه می تواند باعث ایجاد اعتماد در کودک و به طبع آن ایجاد حس دلبستگی در او بشود. این احساسات چیزی است که کودک و نوجوان را به زندگی امیدوار و او را در زندگی نگه می دارد.

مسئله خودکشی در نوجوانان بسیار حساس و مهم است و کوچک ترین رفتار یا صحبت اشتباه توسط والدین یا محیط می تواند اثرات جبران ناپذیری بر نوجوان بگذارد. بنابراین در صورت مشاهده نشانه ها دریافت مشاوره روانشناسی و مشاوره خانواده ضرورت پیدا میکند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه نحوه پیشگیری از خودکشی نوجوانان می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

 

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.