فردگرایی | ویژگی ها و تاثیرات آن در جامعه چگونه است؟
بدیهی است که انسان ها موجودات اجتماعی هستند و در طول زمان تغییر و تکامل بسیار یافته اند؛ فردگرایی نیز از جمله مسائلی است که در فرآیند تکامل و تغییرات جامعه بشری پدید آمده است. امروزه خیلی از افراد هویت فردگرایی را پرورش می دهند و خودشان را جزئی از جمع و گروه نمی پندارند. فردگرایی در جامعه ی ایران نیز روز به روز در حال گسترش است. اما این موضوع چه تاثیراتی دارد؟ آیا فردگرایی بخشی از شکل گیری هویت فرد است؟ جوامع فردگرا مطلوب تر هستند یا جوامع جمع گرا؟ پیشنهاد می کنیم مقاله هویت یابی را مطالعه کنید.  

تماس با مشاور


فردگرایی به چه معنا است؟

فردگرایی یا همان فردی شدن بر مجموعه تغییرات گسترده ای دلالت دارد که در جریان آن ها خانواده و دین، طبقه ی اجتماعی و دولت در زندگی فرد اثر بخشی کمرنگ تری خواهند داشت و افراد خود به تنهایی به واحدهای تعریف کننده ی جهان در  زندگی تبدیل می شوند. در فردگرایی خواسته های فردی بر ارزش های جمع گرایانه ارجحیت پیدا می کند. منافع فرد بر منفعت های اجتماعی غلبه دارد و در کل، فرد مهمتر از جامعه است. فردگرایان همواره به رشد و توسعه فردی خویش بیشتر از توسعه اجتماع اهمیت می دهند. البته فردگرایی را نمی توان به صفت خودخواهی در افراد نسبت داد.

اینفوگرافیک فردگرایی ویژگی های فردگرایان و تاثیرات آن در جامعه چیست؟

 اینفوگرافیک فردگرایی ویژگی های فردگرایان و تاثیرات آن در جامعه چیست؟

جمع گرایی به چه معنا است؟

جمع گرایی متضاد با فرد گرایی است و در نقطه ی مقابل آن قرار دارد. جمع گرایی تاکید بر تعاملات گروهی و رفتارهای دسته جمعی دارد. این واژه براساس گروه ها و نهاد های دسته جمعی تعریف می شود و ارزش ها و هنجارهای دسته جمعی را بر فرد ارجحیت می دهد. جمع گرایان روابط اجتماعی را در اولویت خود قرار می دهند.  
فردگرایی

فردگرایی در ایران

جامعه ی ایران همیشه به عنوان یک جامعه جمع گرا تعریف می شد اما امروزه این تعریف برعکس شده است. در دو دهه ی گذشته تحولات ساختاری و ارزشی بسیاری رخ داده است که جامعه رو به سمت فردگرایی کشانده. ایران جامعه ای در حال گذار از سنتی به صنعتی است و به دنبال آن در افراد تغییراتی ایجاد می شود و جوانان و افراد فردگرا می شوند.
در فرهنگی که از نیاکان ما به جامانده است، تاکید بر جمع گرایی شده " خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو" حال این تحول، ممکن است با سلامت اجتماعی در تضاد باشد و از ای نرو مایه ی نگرانی جامعه شناسان و حتی روانشناسان است.  

فرد گرایی مثبت است یا منفی؟

فرد گرایی اصطلاحی است که در قرن 19 ابداع شد. از آن زمان تا کنون این اصطلاح به شیوه های بسیار متفاوت ازیابی گردیده است. فردگرایی هنگامی که با رهایی از اجبارهای اجتماعی و شرایط ستم گرایانه در ارتباط است امری مثبت و هنگامی که از جهت جدایی از دیگران و نبود احساس تعهد متقابل به آن نگریسته می شود یعنی به معنای سعی در تحقق منافع فردی از طریق بی توجهی به منافع جمعی، به عنوان یک شاخص منفی مورد توجه قرار می گیرد.  

فردگرایی در خانواده و جامعه

در جریان فردگرایی، استقلال فردی و مسئولیت پذیری افزایش می یابد و در جهت تامین منافع فردی حرکت می کند. فرد گرایی ضمن داشتن آثار مثبت، اثار منفی هم با خود به همراه دارد. فرد گرایی منفی می تواند آسیب های زیادی را هم در خانواده و هم در جامعه به همراه داشته باشد. به عنوان مثال در حوزه ی خانواده موجب تضعیف نهاد خانواده می گردد. فرزندان اهمیت کمتری به نظرات والدین قائل می شوند، ارزش های جدیدی شکل می گیرد، شکل گذراندن اوقات فراغت تغییر می کند، در برخی از مواردتعارضاتی در خانواده رخ می دهد. برای کسب اطلاعات در زمینه اهمیت خانواده کلیک کنید.
در جامعه نیز برخی از اشکال فردگرایی که جنبه خودخواهی پیدا می کند می تواند مانعی برای توسعه به حساب آید؛ زیرا مانع مشارکت اجتماعی، همکاری می شود. امروزه در جامعه ی ایران مسئله مشارکت و روحیه کار جمعی و گروهی به صورت یکی از مسائل تاثیر گذار بر توسعه در نظر گرفته می شود. شایسته است خانواده ها از سنین کودکی فرایند اجتماعی شدن را به فرزندان خود بیاموزند.  

فردگرایی از بعد عاطفی

اگر از لحاظ عاطفی بررسی کنیم، افراد جامعه نیازمند همبستگی و توجه هستند و گرفتن توجه و تایید در گروه و جمع امری راحت تر است. نیاز افراد از بعد عاطفی و هیجانی در گروه راحت تر ارضا می شود تا اینکه فرد به صورت افراطی به فردیت خود توجه کند و در عضو گروهی نباشد. مقاله بهبود روابط عاطفی راهنمایی های لازم  در برقرار کردن روابط عاطفی مناسب را در اختیارتان قرار می دهد.  

فردگرایی از نظر اسلام

با توجه به منابع اسلامی، طبیعت ذاتی انسان، شر نیست، بلکه لوح سفیدی است که در تعامل دوسویه فرد- جامعه شکل می گیرد. با توجه به آنچه در احادیث و در قران نیز اشاره می شود تاکید بر جمع گرایی به وفور به چشم می خورد یکی از نمادهای جمع گرایی را می توان به نماز جماعت نیز اشاره کرد یا مشورت خواستن و هم رایی با دیگران از جمله مواردی است که در اسلام تاکید زیادی به آن می شود.  

ویژگی های شخصیتی افراد فردگرا چیست؟

این افراد علاقه و نیازها و هدف های شخصی خود را ترجیح می دهند. ارزش ها و هنجارهایی که در نظر می گیرند مطابق با تفکرات شخصی خودشان است. این افراد کسب لذت فردی برایشان در اولویت است. اهمیت زیادی به گروه نمی دهند و مطابق با ارزش های گروه رفتار نمی کنند. برخی از ویژگی های شخصیتی آن ها مانند افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید است. در ادامه برخی دیگر از خصوصیات فردگرایان را شرح داده ایم.

1- خودپنداره: من کیستم؟

مهم ترین جنبه ی خودتان "خود" شما است. شما می دانید چه کسی هستید، جنسیتتان چیست و احساس ها و خاطرات چه کسی را تجربه می کنید. اینکه چه چیزی خود پنداره ی ما را تعیین می کند از جمله عوامل موثر تجربه های اجتماعی است. مانند؛ نقش هایی که بازی می کنیم، هویت های اجتماعی که پیدا می کنیم، مقایسه هایی که با دیگران می کنیم، موفقیت ها و شکست های ما، نحوه ی قضاوت دیگران درباره ی ما، فرهنگ محیط پیرامون. خودپنداره های نادرست در بروز بحران هویت نقش دارند.
در جمله ی من ... هستم، جای خالی را با چه چیزی پر می کنید؟ آیا اطلاعاتی درباره ی صفات شخصی تان می دهید مانند من صادق هستم، من قد بلند هستم یا من اجتماعی و زودجوش هستم؟ یا اینکه هویت اجتماعی تان را هم توصیف می کنید مانند من مسلمان هستم، من از خانواده ی پر جمعیتی هستم. در برخی افراد فردگرایی غالب است.
هویت به معنای استقلال است. شکل گیری هویت در نوجوانی به وضوح قابل مشاهده است. نوجوانی زمان جدا شدن از والدین، خود اتکا شدن و تعریف خود مستقل شخصی فرد است. در فرهنگ های مختلف تاکیید بر فردگرایی و جمع گرایی متفاوت است و هویت مطابق با آن تعریف می شود. فرد گرایی امروزه در هر فرهنگی از شخصی به شخص دیگر فرق می کند. حتی بیشتر ما گاهی جمعی و گاهی فردی رفتار می کنیم. برای مطالعه بیشتر در باره شکل گیری هویت در نوجوانی کلیک کنید.

2- فردگرایی و عزت نفس

عزت نفس در فرهنگ های جمع گرا با طرز فکر دیگران درباره ی من و گروه من ارتباط نزدیکی دارد. خودپنداره، انعطاف پذیر است نه ثابت. افرادی که در فرهنگ فرد گرا زندگی می کنند، عزت نفس بیشتر شخصی و کمتر ارتباطی است. یعنی وقتی که کسی هویت شخصی فرد را تهدید می کند بیشتر احساس خشم و اندوه می کند تا وقتی که هویت جمعی وی را تهدید می کند. پیشنهاد می کنیم مقاله حفظ عزت نفس را مطالعه کنید.

3-فردگرایی و هیجان های مثبت

در فرهنگ های جمع گرا خوشحالی و شادی و هیجان های مثبت با ارتباط های اجتماعی مثبت همراه با احساس نزدیکی، دوستی، احترام به دست می آید. در فرهنگ فردگرا خوشحالی اغلب با هیجان های انفرادی، احساس تاثیرگذاری، برتری طلبی، سربلندی به دست می آید.

4-فرد گرایی و شبکه های اجتماعی

در گذشته وقتی افراد دور هم جمع می شدند و یا اگر در فضایی قرار می گرفتند سریع وارد تعامل می شدند و اصطلاحا یک گروه و جمع تشکیل می شد. امروزه شبکه های اجتماعی و تکنولوژی در ارتقای فرهنگ فرد گرایی نقش بسزایی داشته است. حتی در محیط خانه نیز افراد فضای شخصی خود و گوشی تلفن همراه خود را دارند. اما از دیدگاهی دیگر در خیلی از همین شبکه های مجازی شاهد گروه ها و هشتک ها و صفحات تعاملی جمعی هستیم. تکنولوژی از جهتی افراد را از جمع و حضور فیزیکی افراد دور کرده اما بازهم در فضایی غیر مادی این جمع گرایی به چشم می خورد و افراد از حمایت گروه و جمع در حال سود بردن هستند. اگر چه استفاده از این شبکه ها، مزیت های خاص خود را دارند ولی نباید تاثیر شیکه های اجتماعی بر روابط زناشویی و دیگر جهات زندگی از یاد برد.  

فردگرایی

کارها در جمع آسان می شود

مارگارت مید می گوید: هرگز شک نکن که گروهی از شهروندان متفکر و متعهد می توانند جهان را تغییر دهند. پژوهشگران طبق بررسی هایی که انجام داده اند به این نتیجه رسیدند که عملکرد افراد در فعالیت های گروهی مطلوب تر و بهتر انجام می شود.اعضای گروه هنگامی که روحیه ی تیمی حاکم است تلاش بسیاری زیادی دارند البته گاهی بعضی از اعضا از زیر کار در می روند و مسئولیت پذیر نیستند.  

آیا کار گروهی خوب است یا کار فردی؟

باید اذعان داشت که در بعضی مواقع گروه ها باعث می شوند افراد برانگیخته تر، پر استرس تر، پر تنش تر و در تکالیف بیشتر مستعد خطا شوند. گاهی افرادی در گروه کم کاری می کنند و ممکن است کار گروهی خوب و مطلوب ارزیابی نشود. از جهتی ما مخلوقاتی ساکن در گروه هستیم. همانند نیاکان دورمان، برای معاش، حمایت و امنیت به یکدیگر وابسته هستیم.
امروزه گروه نقش پررنگی در زندگی اجتماعی ما بازی می کند. در گروه ها دوندگان سریع تر می دوند، مخاطبان بلندتر می خندند و اهدا کنندگان دست و دلبازتر می شوند. در گروه های خودیاری افراد اراده ی خود برای ترک الکل و کم کردن وزن و مطالعه ی سخت تر را قوی تر می کنند.  

سخن آخر

ما به عنوان جامعه ای در حال تحول بین فرهنگ جمع گرا و فرد گرا در حال دگرگونی هستیم. خیلی از وقت ها یک فرد می تواند هم جمع گرا و هم فرد گرا باشد. اما امروزه شاهد این هستیم که در جامعه و در شبکه های اجتماعی در کمپین ها و خیلی مثال های دیگر جمع گرایی پیروز رقابت است. درست است که ما به عنوان یک هویت مستقل برای خود اهداف و افکار منحصر به فردی داریم اما ما و نیاکان ما موجودات اجتماعی هستیم و این امر غیر قابل انکار است. بهره مندی از مشاوره روانشناسی این امکان را به شما می دهد تا در پی یافتن هویت خود بهتر و مؤثرتر عمل کنید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران