نظریه های هنر درمانی | هنر درمان مشکلات روحی روانی!
نظریه های هنر درمانی چیست؟ هنر درمانی یکی از روش‌هایی است که می‌تواند به هدایت افراد به سوی سلامتی و شادی کمک کند و زبان بیان ضمیر خودآگاه و ناخودآگاه است. نظریه های هنردرمانی برای کودکان، نوجوانان، بزرگسالان، افراد مسن، گروه‌ها، خانواده‌ها، افراد با شرایط خاص مانند جانبازان و افراد مبتلا به مشکلات سلامت مزمن برای ارزیابی و درمان موارد مختلفی از ناراحتی های روحی از جمله اضطراب، افسردگی، و سایر مشکلات روحی و روانی استفاده می شود. درمان نهایی نیست و به خودی خود موثر نمی باشد. برای بهره بردن از فواید آن لازم نیست دستی بر هنر داشته باشید. برای دریافت مشاوره تلفنی فردی کلیک کنید.  

تماس با مشاور

هنر درمانی چیست؟

هنردرمانی یک حرفه بهداشت روان است که از فرآیند خلاق هنرسازی برای بهبود و ارتقای سلامت جسمی، ذهنی و عاطفی افراد در هر سنی استفاده می‌کند. به عبارت ساده تر استفاده از روش های هنری برای درمان اختلالات روانی و ارتقای سلامت روان به هنر درمانی معروف است. هنردرمانی تکنیکی است با ریشه در این ایده که بیان خلاقانه می‌تواند باعث بهبودی و بهزیستی ذهنی شود. هزاران سال است مردم برای برقراری ارتباط، ابراز وجود و شفا به هنرها تکیه می کنند.
اما هنر درمانی تا دهه ۱۹۴۰ هنوز تبدیل به یک برنامه رسمی نشده بود. پزشکان خاطرنشان کردند که افراد مبتلا به بیماری های روحی اغلب خود را در نقاشی‌ها و سایر آثار هنری بیان می‌کنند و همین امر باعث شد بسیاری، استفاده از هنر را به‌ عنوان یک راهبرد درمانی کشف کنند.

انواع هنردرمانی

هنر درمانی به عنوان یک روش خلاقانه که در درمان بیماری های روانی استفاده می شود دارای انواع مختلفی است که هر فرد به طور شخصی بر مبنای علائق خود به گرایش های متنوعی از آن می پردازد. انواع درمان های خلاق عبارتند از: برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه اختلالات روانی کلیک کنید.
  • رقص درمانی نمایش درمانی
  • درمان بیانی موزیک درمانی
  • نوشتن درمانی

هدف و تکنیک به کار رفته در هنردرمانی

هدف هنردرمانی استفاده از فرآیند خلاقانه برای کمک به افراد برای کشف و بیان خود، یافتن راه‌های جدید برای به دست آوردن بینش شخصی و توسعه مهارت‌های مقابله‌ای جدید است. همانطور که هنرجویان اثر هنری خلق می کنند، آنچه را که ساخته اند و احساسی که در آن ها ایجاد می کند تجزیه و تحلیل می کنند. از طریق کاوش در هنر، افراد می توانند به دنبال مضامین و درگیری هایی بگردند که ممکن است بر افکار، احساسات و رفتارهای آن ها تأثیر بگذارد. از هنر برای کمک به افراد برای کشف احساسات، توسعه خودآگاهی، مقابله با استرس، افزایش عزت نفس و کار بر روی مهارت های اجتماعی استفاده می شود. تکنیک های مورد استفاده در هنر درمانی می تواند شامل موارد زیر باشد:
  • کلاژ رنگ آمیزی دودل و خط خطی کردن
  • طراحی  نقاشی با انگشت عکاسی
  • مجسمه سازی کار با خاک رس
 

زمینه های کاربردی برای هنر درمانی

هنر درمانی می تواند برای درمان طیف وسیعی از اختلالات روانی و ناراحتی های روانی مورد استفاده قرار گیرد. در بسیاری از موارد، همراه با سایر تکنیک های روان درمانی مانند گروه درمانی یا درمان شناختی-رفتاری (CBT) استفاده شود. برخی از شرایطی که هنر درمانی ممکن است برای درمان آنها استفاده شود عبارتند از:
  1. مسائل مربوط به سالمندی، اضطراب، سرطان
  2. مشکلات خانوادگی یا روابط، شرایط پزشکی
  3. علائم روانی مرتبط با سایر مسائل پزشکی
  4. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
  5. مسائل روانی اجتماعی فشارهای روحی روزمره
  6. اختلال مصرف مواد، سوء استفاده و خشونت خانگی
  7. افسردگی، اختلالات خوردن، مشکلات عاطفی

نظریه های هنر درمانی | برخی دیگر از موقعیت‌های تاثیرپذیر

  1. بزرگسالانی که استرس شدیدی را تجربه می کنند.
  2. کودکانی که مشکلات رفتاری یا اجتماعی را در مدرسه یا خانه تجربه می کنند.
  3. کودکان یا بزرگسالانی که یک رویداد آسیب زا را تجربه کرده اند.
  4. کودکان دارای ناتوانی یادگیری
  5. افرادی که با آسیب مغزی زندگی می کنند.
  6. افرادی که مشکلات سلامت روان را تجربه می کنند.
 نظریه های هنر درمانی

فواید هنر درمانی

طبق مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۶ در مجله انجمن هنر درمانی آمریکا منتشر شد، کمتر از یک ساعت فعالیت خلاقانه می‌تواند استرس شما را کاهش داده و تأثیر مثبتی بر سلامت روان شما داشته باشد، صرف نظر از تجربه هنری یا استعداد. یک هنر درمانگر از انواع روش‌های هنری، از جمله طراحی، نقاشی، مجسمه‌سازی و کولاژ با هنرجویانی که از کودکان خردسال تا بزرگسالان را در بر می گیرد استفاده می کند و فواید استفاده از هنر درمانی شامل مشگلات گسترده در طیف های مختلف سنی می شود.
مراجعینی که آسیب های عاطفی، خشونت فیزیکی و خشونت خانگی، مشکلات اجتماعی و عاطفی مرتبط با ناتوانی و بیماری و سایر مسائل روانی را تجربه کرده اند، می توانند از بیان خلاقانه خود با استفاده از شیوه هنر درمانی بهره مند شوند. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه راه های پیشگیری و کاهش خشونت خانگی کلیک کنید.

فواید هنر درمانی برای کودکان به طور خاص

  • می‌تواند حس استقلال شخصی، اتکا به خود و خودکفایی را تقویت کند.
  • درمان این توانایی را دارد که به کودک کمک کند تجارب دشوار را پشت سر بگذارد.
  • به کودک امکان می‌دهد تا به صورت کلامی و غیرکلامی احساساتی را که رها و سرکوب شده یا به تحمیل محیط نادیده و بی ارزش انگاشته شده است، به اشتراک بگذارد.
  • درمان تکنیک‌های سازنده‌ای را برای خود مدیریتی کودک القا می‌کند.
  • می‌تواند آگاهی و جهت‌گیری کودک را افزایش دهد (یعنی افراد، مکان‌ها، تاریخ‌ها و زمان‌ها)
  • می‌تواند استراتژی‌هایی را برای هماهنگی چشم و دست، مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت، و مهارت و سرعت انگشتان تسهیل و توسعه دهد.
  • توسعه راهبردهای مقابله سالم با چالش ها را تشویق و بینش، همدلی و پذیرش چالش‌های زندگی دیگران را تسهیل کند.
  • می‌تواند مهارت‌های حل مسئله را ارتقا دهد.
  • هنر درمانی قادر به کاوش، مدیریت و ارائه بینش نسبت به تجربیات آسیب زا است.
 

اثربخشی هنر درمانی بر مبنای مطالعات

در حالی که برخی تحقیقات نشان می دهد هنر درمانی مفید است، برخی از یافته های دیگر در مورد اثربخشی آن نتایج متفاوتی داشته است. از آنجایی که مطالعات اثربخشی اغلب کوچک بوده اند تحقیقات بیشتری برای کشف چگونگی و زمان مفید بودن هنر درمانی مورد نیاز است. در مطالعات بزرگسالانی که تروما را تجربه کردند، هنر درمانی به طور قابل توجهی علائم تروما را کاهش می دهد و سطوح افسردگی را کاهش می دهد. برای دریافت مشاوره افسردگی کلیک کنید.
یک بررسی از اثربخشی هنر درمانی نشان داد که این تکنیک به بیمارانی که تحت درمان پزشکی برای سرطان قرار می‌گیرند، کمک می‌کند تا کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند و انواع علائم روان‌شناختی را کاهش دهند. یک مطالعه دیگر نیز نشان داده است هنر درمانی باعث کاهش افسردگی و افزایش عزت نفس در سالمندان ساکن در خانه های سالمندان می شود.

نظریه های هنر درمانی | زمینه های دیگر

مطالعات موردی متعددی گزارش کرده‌اند که هنر درمانی برای بیمارانی که هم مشکلات عاطفی و هم جسمی دارند مفید است. مطالعات موردی زمینه های بسیاری را شامل می شود. از جمله بهبود سوختگی در نوجوانان و کودکان خردسال، اختلالات خوردن، اختلالات عاطفی در کودکان خردسال، عملکرد خواندن، غم و اندوه دوران کودکی و سوء استفاده جنسی در نوجوانان. مطالعات بزرگسالان با استفاده از هنر درمانی شامل بزرگسالان یا خانواده هایی که عزیزان خود را از دست داده اند، بیماران و اعضای خانواده درگیر با اعتیاد و بیمارانی که تحت پیوند مغز استخوان قرار گرفته اند، بوده است.
برخی از کاربردهای بالقوه هنر درمانی برای تحقیق شامل کاهش سطح اضطراب، کاهش زمان بهبودی، کاهش بستری شدن در بیمارستان، بهبود ارتباطات و عملکرد اجتماعی و کنترل درد است.
تحقیقات نشان داده است که هنر درمانی به طور کاملاً موفقیت آمیزی برای کمک به کودکان در زمینه یادگیری برقراری ارتباط مؤثر، بهبود تمرکز، بهبود رفتارها و ایجاد روابط نزدیک تر مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین باعث بهبود خلق و خو، ترویج آرامش و کاهش رفتارها و نگرش های مخرب می شود. تحقیقات کارآزمایی کنترل شده تصادفی نشان می دهد که هنر درمانی به بهبود استراتژی های مقابله ای نیز کمک کرده است.  

تاثیرگرفتن مغز از هنر

وقتی هنری خلق می شود، هم در ذهن و هم در بدن اتفاقات زیادی می‌افتد و می‌توان از آن برای درمان، هم در پزشکی توانبخشی و هم به تنهایی بدون زمینه های پزشکی استفاده کرد. کریستین استرنگ، استاد علوم اعصاب در دانشگاه آلاباما بیرمنگام و رئیس سابق انجمن هنر درمانی آمریکا می‌گوید خلاقیت به خودی خود برای سالم ماندن، مرتبط ماندن با خود و ارتباط با جهان مهم است.
هر نوع بیان خلاقانه به شما امکان می دهد راه های جدیدی را برای برقراری ارتباط و تعامل با جهان تصور کنید و همچنین نورپلاستیسیته مغز را درگیر می کند و به بیماران کمک می کند تا از مواردی مانند آسیب های مغزی تروماتیک یا سکته بهبود یابند. هنرسازی برای همه خوب است نه فقط بیماران بخش توانبخشی. در اینجا چند مورد از مزایا و روش هایی که مغز تحت تاثیر هنر قرار می گیرد آورده شده است. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه اختلال استرس حاد کلیک کنید.

1-نظریه های هنر درمانی | کاهش استرس و تمرکز عمیق

تحقیقات در زمینه هنر درمانی هنوز ادامه دارد، اما بسیاری دریافته اند که پرداختن به هنر درمانی استرس را کاهش می دهد. ایجاد هنر می تواند سطح هورمون کورتیزول را هم برای کسانی که به عنوان هنرمند شناخته می شوند و هم برای کسانی که نمی شناسند کاهش دهد، بنابراین فارغ از سطح مهارت، همه می توانند از پرداختن به هنر بهره ببرند. پرداختن به هنر به شما کمک می کند حضور بیشتری داشته باشید و شبکه های مختلفی از جمله حالت بازتابی آرام، توجه متمرکز و لذت را فعال می کند.

2-پردازش احساسات

ارتباط با هنر می تواند به هر کسی کمک کند تا اضطراب را کاهش داده و مهارت های مقابله ای را ایجاد کند و برای کسانی که دچار پریشانی جدی می شوند، یک هنردرمانگر حرفه ای می تواند به هدایت این روند کمک کند. هنر به شما این امکان را می دهد که احساسات و خاطرات را به روش هایی غیر از کلمات پردازش و بیان کنید. هنردرمانی تجربه‌ای تسکین‌دهنده است که احساس آرامش می‌دهد. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه کنترل اضطراب کلیک کنید.

3-نظریه های هنر درمانی | هنر و علوم اعصاب

شواهد فزاینده ای در پزشکی توانبخشی و رشته علوم اعصاب وجود دارد که هنر با تأثیر بر الگوهای امواج مغزی، احساسات و سیستم عصبی عملکرد مغز را بهبود می بخشد. هنر همچنین می تواند سطح سروتونین را افزایش دهد. این مزایا فقط از خلق یک اثر هنری ناشی نمی شوند، بلکه با تجربه هنر به عنوان یک ‌تماشاگر نیز به وجود می آید. مشاهده هنر می تواند ایجاد مسیرهای عصبی جدید و روش های تفکر را تحریک کند.
در مطالعه‌ای که توسط پروفسور سمیر زکی، رئیس بخش زیبایی‌شناسی اعصاب در دانشگاه کالج لندن انجام شد، شرکت‌کنندگان در حین نمایش تصاویر نقاشی‌های هنرمندان بزرگ، تحت اسکن مغز قرار گرفتند.
این مطالعه نشان داد که وقتی مردم هنری را که به نظر زیبا می آمده است، تماشا می‌کردند، جریان خون تا ۱۰ درصد افزایش می‌یابد و فعالیت مغز مرتبط با لذت فعال می شود. معادل نگاه کردن به یک فرد عزیز دوست داشتنی. هنر به بسیاری از فرآیندهای پیشرفته مغز انسان مانند تجزیه و تحلیل شهودی، بیان و شناخت تجسم یافته دسترسی دارد. هنرمندان اغلب ناظران بهتری هستند و حافظه بهتری دارند و این شاهدی است بر این مدعا که هنر بر انعطاف پذیری مغز تأثیر می گذارد.  
نظریه های هنر درمانی

اصلاح برخی باورها درباره هنر درمانی

اگر برای کنترل برخی علائم روحی خود یا اطرافیان به بهره گیری از هنر درمانی فکر می کنید، برخی از باورهای غلط و حقایق رایج وجود دارد که بهتر است نسبت به آن ها آگاهی درستی داشته باشید.

1-نظریه های هنر درمانی | نداشتن استعداد هنرمندی

افراد برای شرکت در هنر درمانی نیازی به داشتن توانایی هنری یا استعداد خاصی ندارند و در هر سنی از جمله کودکان، نوجوانان و بزرگسالان می توانند از آن بهره مند شوند.  برخی تحقیقات نشان می دهد که فقط وجود هنر در برهی وجوه زندگی می تواند در تقویت سلامت روان نقش داشته باشد. از جمله یک مطالعه که در سال ۲۰۱۷ انجام شده است نشان داد که هنر نمایش داده شده در محیط های بیمارستانی به افزایش احساس امنیت بیماران در فضای حاکم بر بیمارستان کمک می کند. همچنین در بهبود اجتماعی شدن و حفظ هویت در خارج از بیمارستان و شرکت در روابط اجتماعی نقش داشته است.

2-تفاوت بین هنر درمانی و کلاس هنر

مردم اغلب تعجب می کنند که چگونه یک جلسه هنر درمانی با یک کلاس هنر می تواند متفاوت باشد. در جایی که یک کلاس هنری بر آموزش تکنیک یا ایجاد یک محصول نهایی خاص متمرکز است، هنر درمانی بیشتر به این می‌پردازد که به مراجعین اجازه می‌دهد روی تجربه درونی خود تمرکز کنند. در خلق هنر، افراد می توانند بر ادراکات، تخیل و احساسات خود تمرکز کنند. مراجعین تشویق می شوند هنری خلق کنند که دنیای درونی آن ها را بیش از ساختن چیزی که بیانی از دنیای بیرون باشد، بیان کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه تفکر خلاق کلیک کنید.

3-فضاهای کاری مناسب برای هنردرمانی

مطب های بستری، دفاتر خصوصی سلامت روان، مدارس و سازمان های اجتماعی همگی فضاهای مناسبی برای خدمات هنر درمانی هستند. با این حال، اگر رسانه یا تجهیزات تخصصی مورد نیاز باشد، یافتن یک محیط مناسب ممکن است چالش برانگیز باشد. هنر درمانی در مکان های دیگری مانند آنچه در ادامه اورده شده است کاربرد دارد.
  • استودیوهای هنری کالج ها و دانشگاه ها مراکز اجتماعی
  • تسهیلات اصلاحی مدارس ابتدایی و دبیرستان خانه های گروهی
  • سرپناه افراد بی خانمان بیمارستان ها مطب های خصوصی درمانی
  • مراکز درمانی مسکونی مراکز ارشد مرکز سلامتی
  • پناهگاه های زنان
 

سخن آخر درمورد نظریه های هنر درمانی

هنر درمانی برای همه چالش‌های سلامت روان کافی نیست. همچنین ابزاری نیست که قادر به درمان، اصلاح، بازیابی یا رفع نیازهای سلامت روانی به شکلی خود به خودی باشد  بلکه شبیه اکثر روش‌های روان‌درمانی، ابزاری است که می‌تواند به هدایت و ارتقای سلامت و بهزیستی روان‌شناختی کمک کند. درمان به طور کلی چیزی است که به زمان، صبر و پشتکار نیاز دارد.  طول درمان واقعاً به نیازها، خواسته‌ها، درک فکری بیمار و مراجع بستگی دارد و به میزانی که فرد در آن قرار می‌گیرد یا به دنبال مراقبت‌های درمانی است.
هنر درمانی برای همه انواع بیماری های روانی موثر یافت نشده است. به عنوان مثال، یک متاآنالیز نشان داد که هنر درمانی در کاهش علائم مثبت یا منفی اسکیزوفرنی موثر نیست. اگر در راستای این موضوع مسئله ای دارید، می توانید از مشاوران و روانشناسان در این مورد کمک بگیرید. برای کسب اطلاعات بیشتر از مشاوره روانشناسی کلیک کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران