تربیت کودک | آموزش جامع تربیت کودکان در سنین مختلف

خوشحال می شویم برای دیدن ویدیوهای مرتبط با تربیت کودک پیج اینستاگرام دکتر فرزاد طباطبایی را دنبال کنید.


آموزش تربیت کودک در سنین مختلف همواره مورد توجه تمامی والدین است چراکه آن‌ها تلاش می‌کنند تا كودكانی سالم تربیت نمایند و زندگی شادی برای آن‌ها به ارمغان آورند. نحوه رفتار و برخورد شما با کودک، در تربیت او نقش مهمی دارد. برخی والدین گمان می‌کنند تربیت کودک صرفا مختص به دوران خردسالی و كودكی است در حالی كه یادگیری كودک در قبل از این دوران نیز به صورت یادگیری غیر مستقیم وجود دارد. تربیت کودکان در سنین مختلف امری دشوار است و نیازمند دانش و تجربه بسیار می‌باشد. آموزش تربیت کودکان می‌تواند به شیوه‌ای شگفت انگیز در شکوفایی استعدادهای فرزندتان و رقم زدن آینده‌ای درخشان برای او نقش داشته باشد. در ادامه این مقاله به بررسی آموزش جامع کودکان در سنین مختلف می‌پردازیم. بهره بردن از مشاوره کودک نیز می‌تواند در راستای تربیت موفق کودک کمک کننده باشد. 

تماس با مشاوره روانشناسی

آموزش تربیت کودک و عوامل تعیین کننده در آن

آموزش تربیت کودک، یکی از موضوعات اساسی در رشد و شکوفایی کودک است که تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله زمینه فرهنگی، سطح رشدی و توانایی‌های شناختی کودک، شخصیت والدین و... قرار دارد. آموزش تربیت کودک به شما کمک می‌کند تا تعامل مناسبی با فرزند خود برقرار کنید و متناسب با ویژگی‌های شخصیتی او در جهت بهبود رابطه و آموزش شیوه‌های صحیح رفتاری با او تلاش کنید. همچنین با رعایت نکات حساس و مهم بتوانید به بهترین شیوه کودک خود را تربیت نمایید و زندگی شادی را نیز برای او به وجود آورید.

 

اینفوگرافیک تربیت کودک

اینفوگرافیک تربیت کودک

آموزش تربیت کودک در سنین مختلف

 آموزش جامع تربیت کودکان در سنین مختلف

سن تربیت کودک را نمی‌توان محدود به دوره خاصی کرد. با این حال آموزش تربیت کودک، متناسب با سن و توانایی‌های شناختی او صورت می‌گیرد. در کودک زیر دو سال که تقریبا کودک نقش منفعلی در برآورده کردن نیازهایش دارد، لازم است با حساسیت، مراقبت و مهربانی بیشتری به نیازهای کودک توجه داشته باشید. نحوه تعامل والدین با کودک در این سنین نقش اساسی در شکل گیری سبک دلبستگی در کودکان ایفا می‌کند. همچنین نحوه صحیح تربیت کودک زیر دو سال، نقش تعیین کننده‌ای در توانایی اعتماد کردن کودک و کیفیت روابط بعدی او دارد.

به تدریج کودک بزرگتر می‌شود و توانایی‌های زبانی در او رشد می‌کند. پیشرفت مهارت‌های زبانی و توانایی بازنمایی ذهنی باعث می‌شود فرزندتان بتواند بیشتر از پیش وقفه در برآورده شدن نیازهایش را تحمل کند. در سنین دو سالگی به بعد شما می‌توانید از راهنمایی‌های کلامی، توضیح و استدلال برای تربیت کودک استفاده کنید؛ اکنون تربیت فرزندتان طبق اصول کلی آموزش تربیت کودک بیشتر از پیش حائز اهمیت می‌شود.

برای اطلاع بیشتر درباره روانشناسی کودک کلیک کنید.

 

اصول کلی آموزش تربیت جامع کودک

با افزایش مهارت‎‌های زبانی کودک می‌توانید از شیوه‌های مختلفی مانند داستان گویی، بازی با كودک، سخن گفتن و... برای تربیت کودک استفاده كنید. به طور کلی آموزش جامع کودک یک سری قوانین کلی را شامل می‌شود که در ادامه به برخی از مهمترین آن‌ها اشاره می‌کنیم. 

1- وضع قوانین مشخص

از عوامل تاثیر گذار در تربیت کودک می‌توان به وضع قوانین مشخص اشاره کرد. قوانین را متناسب با سطح رشدی کودک، برایش شرح دهید و در مورد ضرورت اجرای آن‌ها با او صحبت کنید. به سوالات کودک در این زمینه پاسخ دهید؛ چراکه توانایی تفکر و استدلال در کودک تقویت می‌شود. 

2- ثبات در اجرای قوانین

یکی از عوامل مهم در تربیت کودک، پایبندی به قوانین خانه است. البته این پایبندی لازم نیست به شیوه‌ای سختگیرانه اعمال شود. از طرفی قشقرق‌ها و گریه‌های کودک نباید عاملی برای صرف نظر کردن از قواعد تربیتی کودک شوند چرا که شما به عنوان والد باید پایگاه قدرت خود را حفظ نمایید. در صورتی که کودک متوجه شود که شما به راحتی تسلیم خواسته‌های او می‌شوید، دیگر همیشه از این ترفند استفاده خواهد کرد. 

3- هماهنگ بودن والدین در تربیت کودک

یکی از اشتباهات تربیتی رایج والدین هماهنگ نبودن والدین در تربیت کودک است. توجه داشته باشید که اگر این هماهنگی به درستی شکل نگیرد کودک دچار آشفتگی و سردرگمی می‌شود و این تعارض باعث می‌شود هیچگاه متوجه نشود که در موقعیت‌های گوناگون به چه صورت باید رفتار کند. پس لازم است در این زمینه به یک توافق کلی دست یابید. 

برای اطلاع بیشتر درباره اشتباهات تربیتی والدین کلیک کنید.

4- حفظ خونسردی در واکنش به بدرفتاری های کودک

زمانی که در مورد مسائل مختلف با کودک خود با مشکل روبرو می‌شوید، با او صحبت کنید، به حرف‌هایش با دقت گوش دهید و سعی کنید به دنیای کودکانه او وارد شوید. زمانی که شما کنترل خود را به دلیل اشتباهات کودک از دست می‌دهید و واکنشی هیجانی نشان می‌دهید کودک به تدریج می‌آموزد که به جای حل مسائل در برخورد با مشکلات، رویکرد هیجان محور نشان دهد و به خشونت روی آورد. در صورتی که کودک بر تکرار رفتارهای اشتباه خود اصرار دارد، می‌توانید از روش های سالم تنبیه کودکان استفاده کنید.

5- برقراری رابطه ای دوستانه در برخورد کودک

در مورد رفتارهایی که برایتان آزار دهنده است برایش توصیح دهید. با این روش می‌توانید حس همدلی را در او افزایش دهید. برچسب زدن به کودک و خطاب قرار دادن او با واژه‌هایی مانند "بچه بد، بدجنس یا آزار دهنده" تاثیرات منفی در روح و روان او بر جای می‌گذارد. رفتارهای خوب کودک را با روش‌های تشویق کودک می‌توانید تقویت کنید. 

6. الگوی مناسبی برای او باشید

سعی کنید الگوی مناسبی برای فرزند خود باشید. کودکان همواره به رفتارهای والدین خود بیشتر از کلام آن‌ها توجه می‌کنند و والدین باید به گونه‌ای رفتار کنند که فرزند با تقلید رفتار آن‌ها به گمراهی کشیده نشود. پدر و مادرها لازم است حتی در رفتار خود در مقابل کودکان و حفظ احترام یکدیگر تلاش کنند تا بتوانند این مسئله را از کودک خود نیز انتظار داشته باشند. به طور کلی هر کدام از مهارت‌های زندگی را که قصد دارید به کودک خود آموزش دهید ابتدا آن را در رفتار خود نهادینه کنید.

برای آگاهی بیشتر درباره نکات حساس برای تربیت فرزند کلیک کنید.

 

نکات مهم در تربیت کودک

اگر تربیت متفاوت کودک برای شما اهمیت دارد و مایلید شیوه های جدیدی برای پرورش او بکار ببرید رعایت نکات زیر که مهم و اثرگذار هستند می تواند کمک کننده باشد.

احترام به شخصیت کودک: احترام گذاشتن به شخصیت کودک بهترین راه آموختن احترام گذاشتن به دیگران و بزرگسالان از جمله خود والدین است. بنابراین همانگونه که دوست دارید کودک با شما رفتار کند و به شما احترام بگذارد به همان صورت با خود او رفتار کنید.

صبور بودن در استفاده از روش های تربیتی: چنانچه اعمال برخی شیوه ها بی نتیجه می شود از انجام دوباره آن ها به روشی دیگر ناامید نشوید. سعی کنید ضمن پایبندی به اصل قوانین روش های خلاقانه تری را در پیش بگیرید.

انتخاب شیوه تربیتی مناسب: در اولین گام تربیتی و وضع قوانین، ابتدا خواست و منطور خود را بطور شفاف برای کودک شرح بدهید. اطمینان حاصل کنید کودک متوجه توضیحات شما شده است‌. گاهی اوقات والدین منظور خود را به درستی برای کودک تفهیم نمی کنند و در ادامه توقع زیادی هم از کودک دارند و اگر ناخواسته به درخواست آن ها تن ندهد او را تنبیه می کنند.

ریشه رفتارهای کودک را پیدا کنید: آگاهی به علت رفتار ناشایست کودک بسیار مهم است. رفتارهای ناشایست و غیرقابل توجیه برخی از کودکان در واقع واکنشی تدافعی در برابر واقعه یا حادثه ای است که آن ها را ازرده خاطر و یا ترسانده است.

مسائلی که برای تربیت کودک، بهتر است مخفی بمانند

افرادی که تصمیم می گیرند مسئولیت والد بودن را بپذیرند در واقع هدف و وظیفه سنگینی را قبول می کنند که همان تربیت درست و سالم کودک می باشد. از این‌جهت والدین نه تنها باید توجه ویژه ای به رفتار خود داشته باشند بلکه حتی باید مراقب تک تک کلمات و سخنانی که بر زبان می رانند نیز باشند. توجه داشته باشید که رابطه صمیمانه و دوستانه با فرزند لزوما به معنای در جریان گذاشتن جزئی ترین مسایل خانواده نیست. شما نباید درمورد همه اتفاقات جاری زندگی با کودکان صحبت کنید و بار نگرانی ها و آشفتگی های موجود را بر دوش نحیف و ناتوان ان ها بگذارید. تربیت کودک شاد خالی از اضطراب با آینده ای موفق، منوط به رعایت اصولی است که به شرح زیر آورده شده است.

مشکلات مالی

اگر در شرایط نامساعد و بحرانی به لحاظ مالی به سر می برید استرس های ناشی از بدهکاری های احتمالی، کمبود منابع مالی را با کودک در میان نگذارید. چنین مشکلاتی جز اینکه سطح اضطراب کودک را بالا ببرد نتیجه دیگری در پی ندارد. تا جایی که ممکن است وضعیت را عادی جلوه بدهید و اجازه ندهید کودک مضطرب شود.

اشتباهات همسر

کودکان نه توانایی و نه صلاحیت قضاوت درباره آنچه بین شما و والد دیگر رخ داده را ندارند‌. درک این مشکلات و قدرت تصمیم گیری برای حل و فصل احتمالی آن ها وظیفه کودک نیست و روان او تحمل فشار اختلاف های بین پدر و مادر را ندارد. اختلاف نطرهای موجود بین شما و همسر کاملا به خود شما مربوط است و نه به کودک. در مورد اشتباهات همسر نیز هرکز با کودک به طور مستقیم صحبت نکنید. گلایه از همسر در برابر کودک او را نسبت به والد دیگر بدبین و بی اعتماد و گریزان می کند. چنین نگرشی به یکی از والدین گاهی لطمات جبران ناپذیری به روابط آن ها می زند و در سلامت روان کودک و روابط آتی او با شرکای عاطفی خود نیز تاثیر منفی می گذارد‌.

نگرانی ها و استرس ها

مطرح کردن و درمیان گذاشتن احساسات غم و منفی و همچنین نگرانی ها و استرس های مرتبط با آینده، کودک را به فردی بدبین و ناامید، عصبی و منزوی تبدیل می کند. کسی که به روزهای روشن و انید بهش در آینده باور نداشته باشد انگیزه ای برای تلاش و رسیدن به اهداف خود در آینده نخواهد داشت. برای برداشتن گام های موفق مهم است که کودک را از نگرانی و فدم امنیت نسبت به آن دور نگه دارید. سلامت روان و احساس امنیت آن ها در گرو امید داشتن به روزهای بعد است. اخبار ناگوار و ناراحت کننده اثرات مخربی به جای می گذارد.

آسیب های بعد از تولد کودک

به دنیا آوردن کودک تصمیم شما و همسر بوده و از این بابت نباید حس قصوری به کودک منتقل شود. اینکه شما بابت فرزنداوری دچار کمبود وقت، خستگی، اسیب های جسمانی احتمالی ناشی از زایمان و بارداری هستید به کودک ارتباطی ندارد. با او درباره چنین چیزهایی صحبت نکنید. چرا که صرفا حس گناه و بار مسئولیتی بی دلیل را به او منتقل می کنید. در این صورت او خود را مقصر همه مشکلات و بیماری های جسمی شما می داند.

نگویید چه مقدار از فریاد زدن متنفر هستید

اگر به هر دلیلی با کودک بدرفتاری می کنید و بطور مثال سر او داد می کشید، پس از فروکش کردن عصبانیت خود جوری وانمود نکنید که گویی حق دارید رفتار نادرست را تحت شرایطی انجام بدهید. کودک از شما می آموزد که تحت شرایطی مجاز به انجام رفتار ناپسند علی رغم اشتباه بودن آن می باشد. بهترین کار این است که خودکنترلگری را تمرین کنید تا مجبور نباشید بعدا رفتار خود را برای کودک توجیه کنید.

از راحت بودنتان در زمان نبود کودک نگویید

طبیعی است که در اوقات خواب کودک و یا حضور او در مدرسه زمانی را برای خود اختصاص بدهید و به استراحت بپردازید و یا دوست داشته باشید کنار همسر به کارهای روزمره بپردازید و به کارهای عقب افتاده رسیدگی کنید. با وجود اینکه این زمان های خالی از مشغله های کودک می تواند برای والدین بسیار ارامش بخش باشد از اعلام علنی آت در حضور کودک خودداری کنید. احساس اضافی بودن باعث جریحه دار شدن احساسات کودک و حس عدم امنیت ناشی از دوست داشته نشدن می شود.

اثرات نامطلوب مواد غذایی

برای تثبیت یک رفتار درست مانند رعایت رژیم غذایی مناسب از به کار بردن جملاتی که بار منفی و استرس آور دارد خودداری کنید. به طور مثال نگویید اکر سبزیجات نخوری چنان اتفاق بدی برلی بدن تو می افتد. بلکه بهتر است جنبه مثبت رعایت رژیم سالم یاداوری شود. بگویید خوردن غذهای سالم تا چه میزان روی سلامت جسم و ذهن او تاثیرگذار خواهد بود.

سخن آخر 

نحوه برخورد و تعامل شما با کودک و دیگران، نقش مهمی در تربیت کودک ایفا می‌کند؛ در واقع تقلید کودکان از والدین خود، نوعی یادگیری در آن‌هاست که در فرآیند رشدی آن‌ها تاثیر گذار است. سخت گیری بیش از اندازه به کودک باعث می‌شود اصول اخلاقی صرفا به دلیل ترس از حضور شما رعایت شود. قاعدتا در نبود شما کودک به قوانین عمل نخواهد کرد. از طرفی سهل گیری افراطی نیز باعث می‌شود کودک هیچگاه قانون پذیر نشود. پس حد اعتدال را رعایت کنید. از آنجایی که کودکان از نظر شخصیتی بسیار انعطاف پذیر هستند، مشاوره کودک، فرصتی مناسب است تا بتوانید با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد فرزندتان، خدمات تخصصی برای رشد و تربیت او دریافت نمایید.

ما نیز در مرکز مشاوره حامی هنر زندگی شرایطی را برای شما فرآهم آورده‌ایم تا بتوانید با مشاوران ما به صورت تلفنی و حضوری در ارتباط باشید. این مرکز با داشتن مشاورانی برجسته در زمینه کودک می‌تواند به شما در تربیت هرچه بهتر و موفق‌تر فرزندتان کمک نماید. همچنین این مرکز به شما تضمین خواهد داد تا در کمترین زمان بهترین نتیجه را دریافت کنید.

برای آگاهی از روند دریافت مشاوره کودک کلیک کنید.

سوالات متداول

- بهترین شیوه تربیت کودک چگونه است؟

سبک های فرزندپروری می‌تواند در هر خانواده و توسط والدین متفاوت باشد. گاهی والدین دوست دارند که سبک تربیتی آنان سهل گیرانه یا مستبدانه باشد. اما به طور کلی می‌توان گفت که بهترین سبک تربیتی مقتدرانه است که در عین حال که والدین جایگاه خود را دارند فرزند نیز رشد و سلامت روان خود را می‌تواند به بهترین شکل حفظ نماید.

برای اطلاع بیشتر درباره سبک های فرزندپروری کلیک کنید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران