سوگیری شناختی | راه های جلوگیری از سوگیری شناختی در تصمیمات
سوگیری شناختی و جلوگیری از سوگیری روانی در تصمیمات مسئله مهمی به حساب می‌آید. همه ما در تصمیماتی که در زندگی قرار است بگیریم دچار خطاهای ذهنی و سوگیری روانی می‌شویم. در سوگیری شناختی ، فرد به جای آن‌که اطلاعات و داده‌ها را بی‌طرفانه بررسی کند، آن‌ها را طوری تفسیر می‌کند که تصورات ذهنی خودش را تأیید کند و در نتیجه تصمیمات اشتباهی می‌گیرد. برای گرفتن تصمیمات درست و صحیح در زندگی لازم است که از این سوگیری‌های روانی که بیشتر انسان‌ها مستعد آن هستند جلوگیری کنیم یا آن‌ها را به میزان زیادی کاهش دهیم. در ادامه راهکارهایی جهت اجتناب از سوگیری‌ها را بیان کرده‌ایم که به شما کمک می‌کند تصمیمات عاقلانه‌تری بگیرید.

تماس با مشاور


 

اهمیت جلوگیری از سوگیری شناختی در تصمیمات

برخی از تصمیم‌گیری‌ها تأثیرات زیادی بر مسیر زندگی‌­ دارند. مثلا تصمیم برای رفتن به دانشگاه و ادامه تحصیل یا تصمیم برای ازدواج با فردی مناسب و تشکیل خانواده یا حتی تصمیم برای انتخاب شغل از جمله این تصمیم گیری‌ها به شمار می‌آید. ما تمايل داريم که بيشتر اوقات تصميماتي منطقي بگيريم، اما گاه در طی شرایطی احتمال دارد تا سوگیری های شناختی و احساسی بر روی تصمیم گیری های ما ناخواسته تاثیر بگذارد، در نتیجه اشتباه و خطا در تصمیماتمان بالا می رود.

اینفوگرافیک سوگیری شناختی

اینفوگرافیک سوگیری شناختی

جلوگیری از سوگیری شناختی در تصمیمات

سو‌گيری شناختي یا روانی عبارتی است که براي بيان بسياري از اثرات مشاهده گر در ذهن انسان به کار می‌رود، برخي از اين اثرات می‌توانند منجر به انحرافات ادراکي، قضاوت نادقيق يا تفسير غيرمنطقی شوند. در زير مواردی از سوگيري‌های شناختی و احساسي آورده شده است که مي‌توانند بر روند تصميم‌گيري‌ها اثرگذار باشند. آگاهي از انواع سوگیری به شما کمک مي‌کند تا درک کنيد که چگونه مي‌توانید تصميم‌های بهتري بگیرید.
سوگیری روانی اغلب از تفکر ناخودآگاه نشأت می‌گیرد، بنابراین شناسایی آن در خودمان دشوار است. به همین دلیل، عاقلانه‌تر است که تصمیمات بزرگ را با مشورت و کمک دیگران بگیرید.

1. سوگیری تأییدی

سوگیری تأییدی زمانی روی می‌دهد که به دنبال اطلاعاتی برای پشتیبانی از باورهای فعلی‌تان هستید و داده‌هایی را که برخلاف باورهایتان هستند، رد می‌کنید. از آن‌جا که شما همه‌ اطلاعات مرتبط را در نظر نمی‌گیرید، ممکن است که تصمیمات سوگیرانه‌‌ای اخذ کنید.

2. ناهماهنگی شناختی

اين حالت زمانی رخ می‌دهد که فرد به واسطه وجود دو عقيده متضاد در ذهنش احساس ناراحتی می‌کند. ناهماهنگی شناختی تقريبا در تمام تصميم‌ گیری‌ها احساس می‌شود. زمانی که تصمیمات‌تان با ارزش ها و عقایدتان مغایرت داشته باشد، در نهایت آن تصمیم موجب ناراختی شما خواهد شد. برای مثال؛ کالایی را می خواهید بخرید که هزینه اش بسیار بیشتر از آن چیزی است که در نظر داشتید، با آوردن دلایل و متقاعد کردن خودتان بر روی ارزش هایتان پا می زارید، و یا این که برای اجتناب از ناهماهنگی شناختی، جنس ارزان تر را خریداری می‌کنید. در صورتی که دچار ناهماهنگی شناختی نشوید می‌توانید به جلوگیری از سوگیری شناختی در تصمیمات خود نیز کمک کنید.

برای آگاهی بیشتر در زمینه خطاهای شناختی کلیک کنید.

3. احساس تعهد

تعهد، يک تصميم شخصی يا عمومی برای انجام عملی خاص است. ترس از عدم پذيرش اجتماعی تاثير بسيار زيادی بر فرآيند تصميم‌گيری دارد. هنگامی که قولی می‌دهيد، معمولا حتی اگر گزينه‌های بهتری نيز به شما پيشنهاد شود باز هم بر سر حرفتان می‌مانيد و شاید همین امر باعث شود تصمیم اشتباهی بگیرید. 

4. اثر مقایسه کردن

اين اثر بيان می‌کند که مغز انسان به ارزيابی و مقایسه دو چيز نسبت به يکديگر تمایل دارد حتی اگر استانداردهای ثابتی برای ارزيابی آن‌ها وجود داشته باشد. مثلا يک فروشنده که می‌خواهد کالايی گران‌ قيمت را بفروشد به شما چيزهايی را نشان مي‌دهد که قيمتش از کالای مورد نظر نيز بيشتر است. اين کار شانس خريد کالای مورد نظر را توسط شما افزايش می‌دهد، در صورتی که شما از اين حقيقت که هر دو آنها گران هستند، چشم‌ پوشی می‌کنيد. در صورتی که از این رفتارها آگاه باشید می‌توانید باعث جلوگیری از سوگیری روانی در تصمیمات خود شوید.

5. سو‌گيری اطلاعات

اغلب اوقات افراد فکر می‌کنند جمع‌آوری اطلاعات بيشتر برای اتخاذ يک تصميم مفيدتر است، در صورتی که واقعا اينطور نيست. در اين مورد، اطلاعات زياد فقط می‌تواند باعث سردرگمی شما شود. يک نمونه بارز هنگامی است که سعی مي‌کنيد تا از طريق اينترنت اطلاعاتی را در مورد موضوع خاصی پيدا کنيد، اما ناگهان در انبوه اطلاعات گم می‌شويد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه کسب مهارت تصمیم گیری درست کلیک کنید.

راه‌هایی برای جلوگیری از سوگیری شناختی در تصمیمات

* به‌دنبال راه‌هایی بگردید که از طریق آن‌ها بتوانید آنچه را که تصور می‌کنید، به چالش بکشید. اطلاعات مورد نیاز خود را در مجموعه‌ وسیعی از منابع جستجو کنید و سعی کنید اوضاع را از چندین زاویه مورد توجه قرار دهید.

در مورد افکار خود با دیگران صحبت کنید. گروهی از افراد قابل اعتماد را دور خود جمع کنید و از شنیدنِ دیدگاه‌های مخالف‌شان نترسید. می‌توانید به دنبال افراد یا اطلاعاتی باشید که دیدگاه‌های شما را به چالش می‌کشند.

* برای اجتناب از عجله کردن در تصمیم گیری به سابقه‌ خودتان در زمینه‌ تصمیم‌گیری فکر کنید و ببینید که در گذشته، تا چه حد در قضاوت‌های خود عجله کرده‌اید. سپس فرصت بیشتری برای تصمیم‌گیری آهسته‌تر در نظر بگیرید و اگر احساس کردید که برای گرفتن تصمیم فوری تحت فشار هستید، زمان بیشتری بخواهید.

باید به وضعیتی که می‌خواهید در مورد آن تصمیم بگیرید و افراد درگیر در آن، بدون قضاوت قبلی نگاه کنید. از همدلی برای درک چرایی چنین رفتاری از سوی سایرین استفاده کنید.

برای دریافت مشاوره در زمینه اجتناب از سوگیری ها در تصمیمات می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران