عوارض وابستگی عاطفی | چگونه از وابستگی عاطفی رها شویم؟
عوارض وابستگی عاطفی. وابستگی از آن دست مقوله هایی است که همه افراد به طور نسبی با آن آشنایی دارند. اغلب افراد به چیزی که می تواند غیر واقعی نیز باشد، وابستگی دارند. وقتی صحبت از وابستگی به میان می آید، این سوال نیز پیش می آید که آیا وابستگی خوب است؟ آیا به ما کمکی می کند؟ اغلب جواب ها منفی خواهد بود. البته می توان انتظار داشت چرا که وابستگی به خودی خود دارای بار منفی است. همچنین وابستگی احساسی است که در کنار آن همیشه نگرانی از دست دادن، وجود دارد که این نگرانی به خودی خود و به تدریج افراد را از نظر ذهنی خسته و آشفته می کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر درمورد وابستگی به خانواده بعد از ازدواج کلیک کنید.  

تماس با مشاور

تعریف وابستگی

برای شناخت انواع وابستگی و راه رفع و یا کاهش آن ها، در ابتدا بهتر است تا با ماهیت وابستگی، آشنا بشویم.

وابستگی چیست؟

وابستگی به معنای علاقه و پیوستگی نسبت به چیزی مشخص است. ماهیت عامل ایجاد وابستگی می تواند عاطفی، مالی، جسمی، جنسی و...، باشد. بنابراین هنگامی که هر کدام از ما نیازی را از هر نظر احساس کنیم، داریم به مرحله وابستگی می رسیم. البته بعضی از انواع وابستگی ها برای بقای موجود زنده لازم و ضروری استم. مثل وابستگی به آب، اکسیژن، خواب و....مشکل اصلی وابستگی از آن لحظه شروع می شود که ما بخواهیم برای رفع نیاز خودمان، منبع وابستگی را در هر صورتی برای خودمان حفظ کنیم و در این راه به هر عملی دست بزنیم. در حقیقت وابستگی افراد می تواند در شکل گیری شخصیت، عادت ها و رفتار های او موثر واقع شود و از این طریق زندگی او را تحت تاثیر خود قرار دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد تعریف شخصیت کلیک کنید.

عوارض وابستگی عاطفی |انواع وابستگی

به طور کلی وابستگی به دو نوع سالم و ناسالم تقسیم می شود. دلیل این تقسیم بندی کلی الگو های وابستگی است. الگو های وابستگی می توانند طبیعی و عادی باشند، و یا غیر طبیعی و مخرب باشند. در تقسیم بندی های جزئی تر با توجه به ماهیت عامل ایجاد وابستگی، وابستگی می تواند مالی باشد، عاطفی باشد، جنسی باشد و... بنابراین ابتدا بهتر است به تبین سالم و یا سالم نبودن وابستگی بپردازیم.
  • وابستگی سالم: در وابستگی سالم، رابطه بین فرد وابسته و منبع وابستگی فرد رابطه ای سالم و به دور از تنش، تحقیر، بی احترامی و...، است. در فضای وابستگی سالم، فرد وابستگی را دارد ولی این وابستگی برای او از نظر روحی و روانی خطرساز نخواهد بود. به طور مثال وابستگی عاطفی، مالی و روانی سالمی که بین اعضای یک خانواده برقرار باشد، برای تمامی آن افراد سازنده و خوشایند خواهد بود. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه وابستگی به والدین در بزرگسالی کلیک کنید.
  • وابستگی ناسالم: در وابستگی ناسالم، رابطه بین فرد وابسته و منبع وابستگی فرد رابطه ای ناسالم و پر از تنش، اضطراب، تحقیر، بی احترامی و...، است. در این فضا، فرد وابسته به شدت از نظر روحی و روانی در معرض خطر است. به طور مثال اعتیاد به مواد مخدر نوعی وابستگی جسمی – روانی است که به شدت می تواند فرد وابسته را در معرض خطر قرار بدهد. برای دریافت اطلاعات بیشتر درمورد علائم اعتیاد به مواد مخدر کلیک کنید.

علل وابستگی

علل وابستگی همگی به یک نقطه اشتراک می رسند و آن نقطه اشتراک، احساس نیاز است. از زمان جنینی تا زمان مرگ، فرد احساس نیاز دارد. بنابراین تجربه احساس امنيت و عدم احساس آن یک پیوند اساسی با والدین در فضای خانوادگی افراد از همان ابتدا دارد. در واقع مسئله پایه ای وابستگی در دوران کودکی ریشه می زند نه در دوران نوجوانی و یا جوانی. حال سوال اصلی این نکته است که چگونه الگویی طبیعی و سازنده وابستگی را می سازد و یا چگونه الگویی مخرب شاکله وابستگی را تشکیل می دهد.
طبق يافته ‌هاي پژوهشی، نوع برخورد والدین با فرزندان مي‌تواند تعيين كننده الگوي وابستگي او باشد. براي مثال فرزندي را در نظر بگیرید كه درگير يك بحران روحي است. اگر والدين به نياز او با حمايتی مناسب پاسخ ندهند و احساسات او را سركوب كنند، اين كودك ممکن است در آينده وارد يكي از اين دو مسير شود: الگوي وابستگي افراطي به شریک عاطفی و يا بي اعتمادي مطلق به اطرافیان و به خصوص شریک عاطفی و زندگی. سرکوب احساسات همچنین در مواردی هم منجر به اختلال شخصیت وابسته در شخص خواهد شد.  

دلبستگی در مقابل وابستگی

اغلب افراد به اشتباه دلبسته بودن را همان وابسته بودن می دانند. دلبستگی به این معنا است که بتوانیم با آن چیزی که علاقه داریم به درستی ارتباط داشته باشیم و با شادی آن، ما هم شاد و خوشحال شویم. در این موقعیت، بودن و نبودن صرف او با ما، احساس بسیار خوب یا بسیار بدی را به ما نمی دهد، بلکه تنها خود وجود او باعث خوشحالی درون ما می شود. در واقع با نبودن او همچنان احساس رضایت در افراد باقی می ماند. در حالی که در وابستگی توجه به نیازی است که توسط منبع وابستگی رفع بشود، نه خود وجود منبع وابستگی.
به طور مثال یک مرد وابسته تا زمانی که شریکش نیاز های او را، در جنبه های مختلف، برطرف کند، برایش ارزشمند است و این رابطه تنها رابطه ای داد و ستدی است. نه رابطه ای عاشقانه و سازنده. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد مقایسه دلبستگی و وابستگی در رابطه کلیک کنید.  

وابستگی عاطفی

یکی از رایج ترین انواع وابستگی، وابستگی عاطفی است. اغلب افراد هنگامی که صحبت از روابط و وابستگی های عاطفی به میان می آید، تنها به مسائل عاشقانه و روابط بین دو نفر فکر می کنند در حالی که این رابطه و وابستگی، به شدت گسترده است.
وابستگی عاطفی به ساده ترین تعریف ممکن، نبود آزادی است. چرا که افراد به وضعیت تعلق خاطر می رسند و از تغییر و ایجاد جلوگیری می شود. وابستگی عاطفی به معنای وابسته بودن به دیگران، اعتقادات، عادات و موقعیت هایی مشخص است. در حقیقت فرد در وابستگی عاطفی یک محدوده امن و مشخص برای خود می سازد که اگر از آن خارج شود، در زندگی خود دچار اختلال و اشکالات جدی می شود. در موارد حاد تری که شدت وابستگی بیش تر بشود، حالتی مرض گونه به خود می گیرد که هم برای فرد و هم برای اطرافیان می تواند خطرساز باشد  و باید در جهت درمان آن ها کوشید.

عوارض وابستگی عاطفی |انواع وابستگی ناسالم

  • وابستگی عاطفی به افراد: همه ما به اعضای خانواده و شریک زندگی خودمان، تعلق خاطر داریم. بدین معنا که در نبود آن ها دلمان برایشان تنگ می شود و حس خوبی نداریم. اما اگر این درگیری عاطفی به سمت افراط برود، دردسر ساز خواهد شد و برای فرد سبب ایجاد آشفتگی ذهنی و استرس می شود.
  • وابستگی عاطفی به عادات: در زندگی همه ما رفتار هایی وجود دارند که ما به آن ها عادت داریم. در حقیقت به گونه ای به انجام آن رفتار ها اعتیاد داریم. عاداتی مثل پرخوری، سیگار کشیدن، کار زیاد و...، همگی به نوعی افراد را از نظر عاطفی، روانی و جسمی وابسته می کند. افراد وابسته فکر می کنند که بدون انجام رفتار هایی که به آن ها وابستگی دارند، نمی‌توانند زندگی کنند. از دید افراد وابسته ترک این عادات، مساوی است با از دست دادن بخش مهمی از زندگی.
  • وابستگی عاطفی به دارایی ها: بعشی از اشیاء دارای ارزشی خاص هستند. تلفن همراه، کتاب، لباس، جواهرات و...، همگی می توانند در افراد مختلف سبب ایجاد وابستگی بشوند. لذت بردن از تمام دارایی ها حق هر انسانی است، اما وابستگی عاطفی به آن ها می تواند سبب آزار فرد وابسته بگردد.
  • وابستگی عاطفی به شرایط و موقعیت هایی خاص: انسان ها گاهی به خانه، اتاق، محله، شغل، جایگاه اجتماعی و....، وابسته می شوند. وقتی از وابستگی صحبت می کنیم، می دانیم که تا حدی طبیعی است. ولی هنگامی که این وابستگی مرض گونه بشود، در این صورت فرد نمی تواند گامی برای پیشرفت بر دارد.
البته که افراط در هر چیزی دردسر ساز است ولی در پاره ای از موارد خطرناک می شود. در ادامه با عوارض وابستگی عاطفی آشنا می شویم.  
عوارض-وابستگی-عاطفی

عوارض وابستگی عاطفی ناسالم

وابستگی عاطفی ناسالم، عوارضی دارد که در پایین به شرح آنها پرداخته شده است.

1-غمگین بودن

افراد وابسته از نظر عاطفی، همیشه دارای حدی از نگرانی هستند. دلیل این امر نیز این نکته است که فرد وابسته گمان می کند با از دست دادن منبع وابستگی، او نیز نابود می شود و زندگیش نابود می شود. در نتیجه همیشه حدی از اضطراب و نگرانی را متحمل می شود که اثرات مخربی را بر سلامت او، چه جسمی و چه فیزیکی، می گذارد. برای دریافت اطلاعات بیشتر درمورد درمان اضطراب کلیک کنید.

2-کاهش اعتماد به نفس

بزرگترین مشکل روانی افراد وابسته این مسئله است که این افراد به دلیل وابستگی عاطفی بالایی که دارند، احساس ناتوانی در انجام کار ها و فعالیت ها می کنند. در حقیقت این افراد به دلیل وابستگی بالایی که به دیگران پیدا می کنند، دارای این احساس می شوند که در نبود آن ها از پس هیچ کاری بر نخواهند آمد. در نتیجه این افراد اغلب اعتماد به نفس کمی خواهند داشت و احساس شدیدی از عجز و ناتوانی را تحمل می کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اعتماد به نفس کلیک کنید.

3-نداشتن جرئت

متاسفانه اغلب افرادی که وابسته هستند، توان و شجاعت لازم را برای مقابله و عدم قبول درخواست طرف مقابل خود ندارند. در نتیجه برای آن که او را از دست ندهند، حاضرند به هر خواسته ای از جانب او تن بدهند. این افراد جرئت گفتن نه به منبع وابستگی خود را ندارند. این افراد از گرفتن حق خود خجالت می کشنند و اظهار عقیده نمی کنند و به دیگران تا هر جا که لازم باشد، محبت می کنند تا رهایش نکنند. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه جرات مندی چیست کلیک کنید.

4-کاهش عزت نفس

متاسفانه افراد وابسته بدلیل آن که می خواهند تحت هر شرایطی منبع وابستگی خود را نگه دارند، حاضرند هر کاری را انجام دهند و در بیشتر موارد خودشان و نیاز هایشان را نادیده می گیرند. در نتیجه عزت نفس این اشخاص پایین است. این مسئله می تواند فرد را به سمتی سوق دهد که هرگونه سوءاستفاده ای را از جانب منبع وابستگی، قول کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره عزت نفس پایین کلیک کنید.

5-منزوی شدن

با افزایش وابستگی فرد، او به مرور زمان از دیگر افراد دور می شود. نتیجه دوری و انزوایی که فرد وابسته پیدا می کند، چیزی جز افسردگی و کاهش مهارت های اجتماعی نخواهد بود. به همین دلیل است که اغلب افراد وابسته به طور کلی احساس رضایت و خوشحالی ندارند. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه گوشه گیری و انزوا طلبی کلیک کنید.

6-عدم استقلال

زمانی که فردی در همه امور به دیگران وابسته باشد، به تنهایی نمی تواند از پس مشکلات و چالش هایی که برایش رخ می دهد، بر آید. در نتیجه در زندگی اغلب به مشکلات زیادی بر می خورند که به تنهایی نمی توانند آن ها را پشت سر بگذارد. و در نتیجه با شکست های زیادی مواجه می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد استقلال طلبی در نوجوان کلیک کنید.  

عوارض وابستگی عاطفی|درمان

حال که با عوارض وابستگی عاطفی آشنا شدیم، بهتر می توانیم اهمیت درمان وابستگی عاطفی را نیز درک کنیم.

عوارض وابستگی عاطفی | چرا نیاز به درمان است؟

فردی که دارای وابستگی عاطفی است، فقط برای دیگران زندگی می کند. خودش و احساساتش را در نظر نمی گیرد. یک رابطه نادرست سرشار از وابستگی عاطفی، باعث می شود که همیشه اضطرابی در شخص وجود داشته باشد. که مبادا دیگران او را تنها بگذارد. همچنین این افراد توانایی رویارویی با مشکلات جدی و بحرانی زندگی را ندارند. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه اختلالات اضطرابی کلیک کنید.

درمان ها

برای درمان وابستگی عاطفی روش های متنوعی وجود دارند. این روش ها عبارتند از:
  • هیپنوتیزم بالینی
  • درمان EMDR  حساسیت زدایی
  • زوج درمانی
  • درمان های رشد شخصی
  • EFT درمان متمرکز بر احساسات
 عوارض وابستگی عاطفی

راهکار های رفع وابستگی عاطفی

برای درمان وابستگی عاطفی راه های متنوعی وجود دارند. در ادامه با تعدادی از این راهکار ها آشنا می شویم.

1-وابستگی ناسالم خود را بشناسید

در ابتدا بهتر است که واقعیت را قبول کنیم. ما درگیر وابستگی عاطفی ناسالم هستیم. این رابطه تمام جنبه های زندگی ما را تحت الشعاع قرار می دهد و آن ها را مختل می کند. بهتر است قبول کنید که همیشه حدی از فشار روانی را متحمل می شوید در حالی که این فشار روانی هیچ کمکی به شما نمی کند و باید هرچه زودتر آن را تخلیه کنید. بنابراین بهتر است به طور تدریجی این نوع روابط را کاهش داده و در نهایت حذف کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تخلیه روانی کلیک کنید.

2-کشف دلایل برای کاهش عوارض وابستگی عاطفی

ریشه نیازمندی ها و وابستگی ها در اغلب موارد، ترس ها و شکست های انسان است. بهترین راه برای مواجه مناسب با ترس از دست دادن منبع وابستگی، این است که به طور تدریجی سعی کنیم زمان هایی را بدون حضور او بگذرانیم. در نتیجه خواهیم فهمید که در اغلب موارد تنها ما با فاجعه سازی ذهنی گمان می کنیم در نبود منبع وابستگی، توان ادامه زندگی را نداریم. در حالی که این یک دروغ و توهم ذهنی است و باید به طور تدریجی این مسئله را حل کنیم. برای دریافت اطلاعات بیشتر درمورد انواع ترس کلیک کنید.

3-عزت نفس خود را بالا ببرید

هیچ انسانی کامل نیست و همه بر حسب نقاط ضعفی که دارند، دچار خطا می شوند. نکته مهم این است که انسان زمانی که مرتکب خطایی نشده نباید احساس گناه کاذب کند و خود را سرزنش کند. اجازه ندهید که احساس گناه بر شما غالب شود. چرا که این احساس گناه کاذب شما را تا آن حد پیش می برد که خودتان را به هیچ عنوان قبول ندارید. در حالی که دیگران را قدیس فرض می کنید و در برابر نظر آن ها همیشه مطیع می شوید. به خودتان احترام بگذارید تا دیگران نیز به شما احترام بگذارند. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد حفظ عزت نفس کلیک کنید.

4-تعیین حد و مرز برای کاهش عوارض وابستگی عاطفی

در روابط خود سعی کنید یک چهارچوب ترسیم کنید. بدین معنا که در همان چهارچوب با افراد تعامل داشته باشید. توجه داشته باشید که داشتن مرز و حدودی مشخص در روابط سبب می شود که شما به عنوان یک فرد، در مقابل هر خواسته ای از جانب دیگران، به خصوص منبع وابستگی، فرمانبردار مطلق نباشید. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه چگونه در روابط حد و مرز تعیین کنیم؟ کلیک کنید.

5-سعی نکنید نظر همه را جلب کنید

به یاد داشته باشید که انسان ها به دنیا می آیند تا زندگی کنند نه این که دیگران را راضی کنند. اگر شما بخواهید همه را راضی نگه دارید، در حقیقت می خواهید دست به تلاشی بیهوده بزنید. در این بین خودتان بیشتر از هر کس دیگری، آسیب خواهید دید. در مسیر زندگی خودتان دیگرانی هم هستند که تاثیر گذارند، اما آن ها زندگی خود را دارند و شما نیز زندگی خود را دارید. بنابراین زندگی خود را بر اساس حرف، آرزوها و خواسته های دیگران نسازید. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه زندگی بر اساس حرف مردم کلیک کنید.

6-مسئولیت پذیری برای کاهش عوارض وابستگی عاطفی

وقتی می خواهیم به عنوان یک فرد مستقل و عاری از وابستگی عاطفی زندگی کنیم، یکی از مهم ترین کار ها برنامه ریزی کردن بر اساس نیاز ها و آرزو های شخصی خودمان است. در نتیجه وقتی خودمان برنامه ریزی می کنیم بهتر است مسئولیت نتایج آن ها را نیز بر عهده بگیریم. در این هنگام است که فرد وابسته می تواند به طور کامل برای خود تصمیم بگیرد و برنامه های زندگی خود را مدیریت کند. در راستای این موضوع می توانید از مشاوران و روانشناسان در این مورد کمک بگیرید. برای کسب اطلاعات بیشتر از مشاوره روانشناسی کلیک کنید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران