تقلید کودکان و نوزادان


خوشحال می شویم برای دیدن ویدیوهای مرتبط با تقلید کودکان و نوزادان پیج اینستاگرام دکتر فرزاد طباطبایی را دنبال کنید

آیا تا به حال متوجه علل تقلید کودکان از دیگران شده‌اید؟ تقلید در کودکان از چه سنی شروع می‌شود؟ یکی از عوامل مؤثر در رشد ذهنی کودک، توانایی او در تقلید از دیگران است. زیرا تقلید راه مؤثری برای یادگیری اعمال جدید است. تقلید کودکان پدیده‌ای همگانی و مربوط به توانایی‌های اوست که در ذات نوع بشر وجود دارد. در حقیقت تقلید در نوزاد و کودک مثل شناکردن ماهی و پرواز پرندگان نمایان‌گر توانایی‌های اولیه‌ای است که در مراحل ابتدایی رشد ظاهر می‌شود. 
این گونه از رفتارهای کودکان به والدین این نکته را یادآوری می‌کند که لازم است بیشتر درباره سبک فرزندپروری و نوع رفتار خود آموزش ببینند. مشاوره کودک یکی از بهترین روش هایی است که ضمن آگاهی رسانی به والدین، به طور تخصصی در راستای شناخت روحیات کودکان و نیازهای آن ها اقدامات موثری انجام می دهد. برای کسب اطلاعات در خصوص مشاوره کودک کلیک کنید.

تماس با مشاور

چرا کودکان و نوزادان تقلید می‌کنند؟

تقلید رفتاری است که نوزاد از طریق آن رفتار فرد دیگری را مشاهده و تکرار می‌کند؛ تقلید امکان انتقال اطلاعات در چند نسل را به وجود می‌آورد. تقلید کودکان مقدمه‌ای برای تجسم و خیال پردازی کودک است. رفتارهای تقلیدی کودک از آن جا که پایه‌ای برای یادگیری‌های بعدی او است، در مبحث روانشناسی کودک مورد بررسی قرار می‌گیرد و توجه به آن از اهمیت بسیاری برخوردار است.

دانشمندان سلول‌های تخصصی به نام نورون‌های آینه‌ای را در قشر مخ کشف کرده‌اند که زیربنای توانایی تقلید هستند؛ نورون‌های آینه‌ای زیربنای توانایی‌های اجتماعی پیچیده دیگری از جمله مــهارت همدلی و درک دیگران نیز می‌باشند.

اینفوگرافیک تقلید کودکان و نوزادان

اینفوگرافیک تقلید کودکان و نوزادان

سن شروع تقلید در نوزادان

جالب است بدانید توانایی تقلید کردن از ابتدای تولد در نوزادان وجود دارد و نوزادان از همان ابتدا با توانایی یادگیری از طریق تقلید کردن به دنیا می‌آیند. یکی از روانشناسان معروف حوزه کودک بنام ژان پیاژه معتقد است توانایی تقلید در نوزادان از بدو تولد تا دو سالگی که مرحله حسی حرکتی که از مراحل رشــد شناختی کودک می‌باشد، شکل می‌گیرد. 

تقلید نوزادان و کودکان در سنین مختلف

  • نوزادان یا کودکان یک ماهه از حرکات صورت بزرگسالان مانند بازکردن دهان، تقلید می‌کنند.
  • کودک در 7 یا 8 ماهگی می‌تواند تقلید انتخابی کند و در طی سال‌های بعد تعداد آن بیشتر و پیچیده‌‌تر می‌شود.
  • با توجه به مراحل رشد کودک یک ساله کودکان در این سن از حرکات و صداهای جدید و نیز رفتارهایی که می‌ بینند و می‌شنوند تقلید می‌کنند، هر چند به احتمال زیاد از رفتارهایی تقلید می‌کنند که از عهده انجام آن بر می‌آیند (مثل حرکت دادن دست ها).
  • تقلید بین 1 تا 3 سالگی بیشتر می‌شود. در این دوره کودک علاوه بر اطرافیان خود از سرمشق‌ها و شخصیت‌های کارتونی نیز تقلید می‌کند. اما باید اضافه کرد عواملی که منجر به رفتارهای تقلیدی می‌شوند با توجه به رشــد روانی و عاطفی کودک، از سنی به سن دیگر متفاوت هستند.

آیا تقلید در کودکان غریزی است؟

مطالعات دقیق، سرنخ‌هایی از تقلید ارائه می‌کند. کودکان رفتار خود را در تلاش‌های متوالی تصحیح می‌کنند. این نشان می‌دهد که آنها از فرآیند تطبیق متقابل استفاده می‌کنند. تطبیق با چهره فرد بالغ، هدف آن‌هاست و نوزادان از بازخورد جنبش صورت خود، جهت اصلاح تلاش‌های بعدی استفاده می‌کنند تا اقدامات آن‌ها دقیق‌تر با هدف دیده شده مطابقت داشته باشد.

تقلید اساس ذاتی دارد. با این حال، این کار یک واکنش منفرد یا تهاجمی نیست، بلکه یک جنبش برخاسته از هــوش هیجانی کودک برای رشد و تحول بیشتر در زمینه درک مردم است که توسط کودک انجام می‌شود. تقلید کودکان به نوعی الگوبرداری است و منجر به یادگیری او می‌شود.

مراحل شکل گیری تقلید در کودکان

شکل گیری تقلید در کودکان مراحلی دارد که آشنایی با آن‌ها اطلاعات شما را برای درک رفتارهای فرزند خود بیشتر می‌کند. مراحل شکل گیری تقلید به شرح زیر می‌یاشد:

مرحله اول، آمادگی بازتاب‌ها

برای این که کودک بتواند تقلید کند نیاز به تجربه دارد. بسیاری از متخصصان بر این باورند که تقلید موروثی است. در این مرحله تقلیدهای کودک بسیار جزئی و به شکل بازتابی از رفتار دیگران است. برای مثال با صدای گریه کودک، کودک دیگر نیز شروع به گریه می‌کند، بدون آنکه عامل خارجی یا محرکی برای گریه کودک دوم وجود داشته باشد.

مرحله دوم، تقلیدهای پراکنده

در این مرحله، به دلیل آن که کودک تجربه بیشتری را کسب کرده‌ است، تقلیدهای کودک گسترده‌‌تر می‌شود. برای مثال وقتی کودکی گریه می‌کند، اگر اطرافیان صدای ناله او را تقلید کنند، کودک گریه را قطع می‌کند و شروع به ناله کردن می‌کند. این رفتار بعد از 1 ماهگی در کودکان دیده می‌شود و سعی دارند که از صداها و آواهای دیگران تقلید کنند. برای مثال اگر برای کودک 2 ماهه‌ای صدای اَاَاَ در بیاورید، کودک سعی دارد آن صداها را تکرار کند و احتمالاً به شما لبخند می‌زند. در واقع یک از روش های آمــوزش حرف زدن به کودکان نیز همین تقلید آن ها از آواها و صداهای اطرافیان است.

مرحله سوم، تقلید نظامدار

در این مرحله کودک آواهایی را تقلید می‌کند که به آواسازی خودش شباهت دارد. در حدود سن 4 ماه و نیم که هماهنگی میان «دیدن و گرفتن» برقرار می‌شود کودک این گونه تقلیدها را انجام می‌دهد. در واقع در پایان 6 ماهگی با تکامل بیشتر رشــد بینایی و شنوایی نوزاد، صداها توجه کودک را بیشتر به خود جلب می نماید و او شروع به تقلید کردن از صداا نیز می کند. برای مثال یک کودک 7 ماهه سعی دارد آواهایی را بیان کند. این اصوات و آواها تقلیدی نیستند؛ بلکه خود کودک آنها را خلق و بیان می‌دارد. مثلاً آواهای ماما و بو بو که تلفظشان آسان‌تر است تولید می‌شوند.

اهمیت تقلید در کودکان و نوزادان

تقلید کودکان از نــشانه های سلامت نوزاد است. توانایی تقلید کردن برای رشد آن‌ها ضرورت دارد. در ادامه بر چهار جنبه رشدی که تقلید بر آن‌ها تاثیر دارد، اشاره کرده ایم:

1- یادگیری: تــقلید از دیگران وسیله قدرتمندی برای یادگیری است. مثلا یادگیری زبان تا حدود زیادی تابع تقلید است و کودک قبل از اینکه قادر به صحبت کردن باشد اصوات و صدای کلمات را تقلید می‌کند.

2- همدلی: از دیگر موارد ضرورت تقلید ابراز احــساسات و هیجانات می‌باشد.

3- تجسم و تخیل: تقلید زیربنای تجسم و تخیل است. بدین معنا که ابتدا تقلید در نوزاد شکل می‌گیرد و بعد با توجه به رشد شناختی کودک در مراحل بعدی ابتدا تجسم و بعد خیال پردازی کودک به وجود می‌آید.

4- خودآگاهی: توجه به شباهت اعمال خود با دیگران، او را به تفکر درباره خویش وا می‌دارد و به کودک به نوعی از خــودآگاهی دست می یابد.

عوامل مؤثر در تقلید کودکان

همانطور که گفته شد کودکان از تقلید به صورت ذاتی استفاده می‌کنند. اما عواملی در هدف و نوع تقلید تاثیر دارند که به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

1. تقلید در فرآیند بازی کودکان

کودکان به هنگام بازی از یکدیگر و یا بزرگتر‌ها تقلید می‌کنند، مثلا اگر دو کودک 2 ساله با هم بازی کنند، و یکی از آن‌ها فعال‌تر و دیگری ساکت‌تر باشد، کودکی که ساکت‌تر است از کودک فعال تقلید می‌کند. مثلا اگر او از روی میز بپرد کودک ساکت‌تر نیز بعد از چند دقیقه روی میز خواهد پرید. بــازی کودکان می تواند مهارت های بیشتری را در آن ها تقویت نماید و تقلید کردن نیز زمینه ساز یادگیری این مهارت ها می باشد.

2. تقلید به منظور شبیه شدن به دیگران

همین که کودک وارد سومین سال زندگی اش می‌شود به تقلید از اعمال خاصی در اشخاص معین مبادرت می‌ورزد. بیشترین افرادی که کودکان تلاش دارند به آن‌ها شباهت پیدا کنند والدین شان هستند.

3. برانگیختگی عاطفی

کودکان از والدینشان بیشتر از سایر بزرگسالان تقلید می‌کنند. یکی از دلایل آن شاید این باشد که والدین مرجع ثابت تری برای برانگیختن عواطف خوشایند و ناخوشایند در کودکان هستند. به عبارت دیگر افرادی که می‌توانند در دنــیای کودکان تاثیر بیشتری داشته باشند مانند اینکه کودک را شاد کنند و یا احساس ترس و خشم را در آنان ایجاد نماید بیشتر مورد توجه کودکان قرار می‌ گیرند.

4. تقلید به منظور پیشبرد کنش‌های متقابل اجتماعی

هنگامی‌ که کودکی از والدینش تقلید می‌کند، والدین به او لبخند می‌زنند. واکنش نشان دادن پدر یا مادر رفتار تقلیدی کودک را افزایش می‌دهد.

5. تقلید برای دستیابی به هدف

تقلید ممکن است کوشش خودآگاهانه‌ای برای کسب لذت، قدرت، اشیا و یا هر هدف دیگری باشد. یک کودک سه ساله از رفتار آزاردهنده کودک دیگر تقلید می‌کند، زیرا دیده‌ است که چگونه این کودک با پرخاشگری توانسته اسباب بازی را از دست کودکان دیگر بگیرد. این گونه تقلید معمولاً بعد از سال دوم زندگی دیده می‌شود. اما توجه داشته باشید پرخاشگری کودکان زیر دوسال همیشه به دلیل تقلید از دیگران رخ نمی‌دهد. توصیه می‌کنیم مقاله پرخاشگری کودکان زیر دو سال را مطالعه کنید.

سخن پایانی
شناخت بیشتر روحیات کودک می تواند در برخورد صحیح با آن ها بسیار موثر باشد. مثلا در مورد مقوله تقلید کودکان، ممکن است والدین شاهد تقلید کارهای نامناسبی از سوی کودکان خود باشند که اگر در خصوص ذاتی بودن تقلید در کودکان آگاهی نداشته باشند، با واکنش تند خود زمینه ساز مشکلات رفتاری کودک شوند.
روانشناسان می توانند با ارائه اطلاعات تخصصی در این زمینه و نحوه صحیح برخورد با شرایط نابهنجار شما را در تــربیت کودک خود یاری کنند. چنانچه نیاز به مشاوره روانشناختی دارید برای کسب آگاهی از مشاوره روانشناسی مرکز مشاوره حامی هنر زندگی کلیک کنید.

سوالات متداول

تقلید در کودکان اوتیسم چگونه است؟

کودکان مبتلا به اوتیسم معمولا نمی‌توانند تقلید یا الگوبرداری کنند. یکی از روش‌های آموزش این مهارت به آن‌ها این است که الگویی را در اختیارش قرار می‌دهند و از او می‌خواهند آن را تکرار کند. در ابتدا مادر دست کودک را می‌گیرد و به او برای انجام آن کار و تقلید از الگو کمک می‌کند.

نقش تقلید در زندگی کودک چیست؟

تقلید نقش کمک کننده را در زندگی او ایفا می‌کند و بسیاری مواقع برای سازگاری با محیط به او کمک می‌کند. همانطور که گفته شد تقلید باعث تسهیل فرآیند یادگیری در کودکان می‌شود.


ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران