روش مونته سوری چیست ؟ | مهارت های زندگی به روش مونته سوری

روش مونته سوری چیست؟ روشی برای آموزش است که مبتنی بر فعالیت خودگردان ، یادگیری عملی و بازی مشارکتی است. در کلاس های مونته سوری ، کودکان در یادگیری خود انتخاب های خلاقانه ای انجام می دهند. در حالی که کلاس و معلم بسیار آموزش دیده، فعالیت های متناسب با سن را برای هدایت روند آموزش ارائه می دهند. کودکان در گروه ها و به صورت جداگانه کار می کنند تا دانش جهان را کشف و کاوش کنند. بنابراین کودکان با این شیوه حداکثر پتانسیل خود را توسعه می دهند.
معمولا در جلسات مشاوره کودک نیز برای برطرف کردن اختلالات یادگیری کودکان، مشاوران به خانواده ها روش هایی را آموزش می دهند که بر پایه یادگیری عملی و بازی درمانی است. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص مشاوره کودک کلیک کنید.

تماس با مشاور

ایده ی پیدایش روش مونته سوری

دکتر ماریا مونته سوری کشف کرد که یادگیری تجربی در نوع خاصی از کلاس ها به درک عمیق تری از زبان ، ریاضیات ، علوم ، موسیقی ، تعاملات اجتماعی و فرآیند اجتماعی شدن کودک منجر می شود. هر ماده در کلاس مونته سوری جنبه ای از رشد کودک را پشتیبانی می کند. ایجاد تطابق بین علایق طبیعی کودک و فعالیت های موجود برقرار است. کودکان می توانند از طریق تجربه خود و با سرعت مختص خود یادگیری را ادامه دهند.
آنها می توانند هر لحظه به کنجکاوی های طبیعی که در همه انسان ها وجود دارد پاسخ دهند و پایه محکمی برای یادگیری مادام العمر ایجاد کنند. مجموع این یافته ها ، منجر به پس ریزی شیوه ی مونته سوری توسط دکتر ماریا مونته سوری شد. برای کسب اطلاعات در خصوص مراحل یادگیری کلیک کنید.

اینفوگرافیک روش مونته سوری چیست ؟

 اینفوگرافیک روش مونته سوری چیست ؟

ماریا مونته سوری که بود؟

دکتر ماریا مونته سوری (۱۹۵۲ – ۱۸۷۰) یک پزشک و انسان شناس ایتالیایی بود که زندگی خود را وقف درک چگونگی رشد کودکان از نظر تعاملات و روابط اجــتماعی ، فکری ، جسمی و معنوی کرد. وی با مشاهده دقیق کودکان در سراسر جهان ، الگوهای جهانی توسعه را کشف کرد که در همه ی کودکان صرف نظر از فرهنگ آنها یا دوره ای که در آن زندگی می کنند ، یافت می شود. دکتر مونته سوری یکی از اولین زنانی بود که به عنوان پزشک در ایتالیا دیپلم گرفت. به دنبال علاقه به رشد انسانی ، در کلینیکی برای کودکان مبتلا به بیماری های روانی فعالیت کرد.

مجموعه ای از اصول مورد استفاده در محیط “مونته سوری” طی سالهای زیادی توسط دکتر ماریا مونته سوری و همكارانش طراحی شده است. نمایشی فیزیكی از مفاهیم و مهارتهایی را ایجاد می كند كه در دوره عادی رشــد شناختی کودک، او انگیزه ی کافی برای یادگیری را پیدا می کنند.


مونته سوری

رویکرد کلی روش مونته سوری

این شیوه در قرن گذشته توسط مجموعه متنوعی از فرهنگ ها اجرا شده و به طور كلی رویكرد موفقیت آمیزی در آموزش به حساب می آید. رویکرد مونته سوری کودک محور است. استــقلال کودکان را تقویت کرده و آن ها را به یادگیری با سرعت خاص خود ترغیب می کند. مونته سوری بازی کودکان را ” کار ” می داند و به استقلال و کنجکاوی طبیعی آنها احترام می گذارد. برای این منظور، تأكید بر این است كه به بچه ها اجازه داده شود از اشتباهات خودشان بیاموزند. بفهمند كه چطور می توانند كارها را به تنهایی انجام دهند. نه اینكه به بزرگسالان تکیه كنند.

معلمان برای آموزش مراقبت و احترام از رفتار الگو می گیرند و پس از غلبه بر چالش های قدیمی، آنها چالش های جدیدی را معرفی می كنند. آنها همچنین بر آموزش سازمان، استراتژی و عادات خوب تمرکز می کنند. فعالیت بدنی قسمت عمده ای از برنامه درسی مونته سوری است که با حرکت و یادگیری به طور ذاتی مرتبط است و ضمن یادگیری و آموزش، روش مناسبی برای تــخلیه انرژی کودکان نیز محسوب می شود. همچنین تمرکز زیادی بر یادگیری چند حسی وجود دارد.

دوره های آموزشی مورد تاکید در مونته سوری

بیشتر مدارس مونته سوری یک برنامه ابتدایی (3 تا 6 سال) و گاهی اوقات یک دوره ابتدایی پایین تر (6 تا 9 سال) دارند. برنامه های ابتدایی (سنین 9 تا 12) کمتر رایج است. برنامه های مبتنی بر مونته سوری برای دوره راهنمایی و دبیرستان وجود دارد ، اما یافتن آنها دشوارتر است. محیط های مونته سوری از آمــوزش به کودکان از بدو تولد تا راهنمایی پشتیبانی می کنند. اینجا به توضیح هر مرحله آموزش می پردازیم.

آموزش کودک نوپا

برای کودکان در سنین تولد تا سه سال؛

یک محیط امن ، جذاب و پرورش دهنده برای کودک فراهم می شود.

کودک اعتماد به خود و دنیای خود را ارتقا می دهد.

اعــتماد به نفس در توانایی های در حال ظهور خود را بیشتر می کند.

هماهنگی حرکتی ناخالص ، مهارتهای حرکتی خوب و مهارت ارتباط کلامی خود را توسعه می دهد.

فرصتهایی را برای دستیابی به استقلال در کارهای روزمره یاد می گیرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تــربیت کودک 2 تا 3 سال کلیک کنید.

آموزش کودک سه تا شش ساله

رشد استقلال عملکردی ، پایداری وظیفه و خودتنظیمی را تقویت می کند.

توسعه اجتماعی را از طریق بــرقراری ارتباط با دیگران به شکلی محترمانه ، روشن و عواقب طبیعی و ایمن گسترش می دهد.

حاوی طیف وسیعی از مواد برای تصحیح درک حسی و توسعه سواد و درک ریاضی است.

فرصت هایی برای اکتشافات خیالی منجر به ابراز وجود با اعتماد به نفس و خـلاقیت کودکان ایجاد می شود.

آموزش در مقاطع متفاوت تحصیلی

آموزش دوران ابتدایی

برای کودکان شش تا دوازده ساله ( کمتر از ابتدایی، شش تا نه ساله؛ ابتدایی بالاتر، نه تا دوازده ساله) فرصت هایی برای اکتشاف فکری مشترک که در آن منافع کودک حمایت و هدایت می شود، ارائه داده می شود.

از توسعه اعتماد به نفس، خیال پردازی کودک، استقلال فکری و خودکارآمدی حمایت می شود.

درک نقش کودک در اجتماع، فرهنگ و دنیای طبیعی او را پرورش داده می شود.

آموزش نوجوانان دوازده تا پانزده ساله – بعد از دوران ابتدایی

در حالت ایده آل مدرسه چنان یک مزرعه ی در حال کار است. در آن نوجوانان در تمام جنبه های مدیریت مزرعه و وابستگی اقتصادی بهم وابسته هستند، اما همچنین شامل محیط های غیر مزرعه ای در محیط شهری و مناسبات مربوطه می شود. به بزرگسال جوان در درک خود در زمینه های مرجع گسترده تر کمک می شود. زمینه ای برای کاربرد عملی دانشگاهیان فراهم می شود. بر توسعه ی مهارت ابراز وجود، اعتماد به نفس واقعی و چابکی در روابط بین فردی تأکید می شود. در این زمینه مطالعه مقاله روانشناسی نوجوان می تواند مفید باشد.

ویژگی کلاس های مونته سوری

کلاس های مونته سوری ، محیط هایی با زیبایی بصری ساخته شده اند که برای رفع نیازهای اولیه و اساسی کودکان در یک محدوده ی سنی خاص طراحی شده است. بیش از همه ، کلاسهای درس مونته سوری در همه سطوح ، نقاط قوت و علایق فردی هر کودک را پرورش می دهند. آموزش مونته سوری کودکان را تشویق می کند تا دنیای خود را کشف کنند. به اشکال متفاوت زندگی ، سیستم ها و نیروهایی را که تشکیل می دهند درک و احترام بگذارند. همه چیز با یک معلم آموزش دیده شروع می شود.

فضای داخلی یک کلاس مونته سوری

ایده ی ایجاد محیط یادگیری همسالان انعطاف پذیر و غیررقابتی است. کلاسهای درس مونته سوری مکانهای مسالمت آمیز و شادی برای آموزش هستند. برای پاسخگویی به نیازهای رشــد روانی و عاطفی هر کودک در هر مرحله از زندگی طراحی شده اند. وسعت زیادی برای یادگیری و بازی کودکان در اختیار دارند. به تنهایی، جفت جفت، در گروه های کوچک، در گروه های بزرگ، داخل، بیرون، کنار میز، روی زمین. تمام وسایل موجود در محیط به اندازه کودک اندازه گیری و انتخاب می شوند. از جمله مبلمان، قفسه ها، ظروف، وسایل تمیز کردن.

رنگ های روشن و جذاب، مواد طبیعی، اشیا فرهنگی جذاب و تصاویر جالب روی دیوار، همگی تجربه های حسی و فکری پیچیده ای را در اختیار کودکان قرار می دهند. هنگامی که کودکان برای اولین بار وارد یک محیط مونته سوری می شوند، متوجه می شوند این مکان برای آن ها مناسب است. سبک تربیت کودک به میزان زیادی بر سازگاری کودک با روش های یادگیری تأثیر دارد.

محتوای آموزشی کلاس های مونته سوری

در کلاس های درس مونته سوری، به کودکان آموزش داده می شود که چگونه فرایند اجتماعی شدن را طی کنند و تعاملات اجتماعی خود را تنظیم کنند. این کار از طریق فعالیت های سرگرم کننده، نقش آفرینی و مدل سازی مناسب و در جهت پرورش مهارت های ارتباطی کودکان انجام می شود. معلم بهترین راه را برای پاسخگویی به مشاجرات یا موقعیت های جدید نشان می دهد. به کودک این توانایی را می دهد که هنگام بروز مشکل واقعی با اطمینان و از نظر اجتماعی باثبات عمل کند. نتیجه یک کلاس با ویژگی خودتنظیمی است که در آن تنشهای اجتماعی طبیعی بیشتر توسط خود کودکان حل می شود.

کودکان آزادانه در سراسر محیط حرکت می کنند. فعالیت های مورد علاقه خود را انتخاب می کنند یا با معلم به صورت جداگانه یا در گروه های کوچک کار می کنند. حرکت آنها توسط معلم بلامانع است. مگر اینکه خود، افراد دیگر یا محیط اطراف آن ها را به خطر بیندازند. محیط های بیرونی فرصت هایی را برای تعامل با دنیای طبیعی فراهم می کنند. این فضای باز آموزشی به دور از مقررات خشک و خشن موجب افزایش قــدرت یادگیری مغز شده و خلاقیت را تقویت می کند.

ویژگی و توانایی های معلمان مونته سوری

معلم مونته سوری آموزش دیده ، کودک را به فعالیت ها و تجربیات در محیط آماده پیوند می دهد. نتایج آموزش تخصصی به دانش عمیق کودک ، اهداف و کاربرد هر فعالیت و حفظ هماهنگی اجتماعی در کلاس منجر می شود. آموزش مونته سوری فقط راهی برای دستیابی به یک کار عالی در ۹ ماه تحصیلی نیست. این یک سفر تحول آفرین است که درک فرد از توانایی کودکان و توانایی آنها در درک جهان را عمیق تر می کند و مهارت های زندگی را نیز به کودک آموزش می دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر از آموزش مهارت های زندگی به کودکان کلیک کنید.


مونته سوری

فایده ی روش مونته سوری برای معلمان

آموزش کودکان به این روش منحصر به فرد او را به یک جامعه ی مشترک جهانی متصل می کند. به افرادی که معمولاً با فروتنی و احترام زیادی برای بهبود یک سیستم آموزشی در حال تلاش هستند. آموزش مونته سوری در را به سمت یک کار معنادارتر ، سبــک زندگی بهتر و شادتر می گشاید. با ویژگی هایی مانند شخصیت، مجموعه مهارت ها، توانایی ها و تجربیات.
در مونته سوری باور بر این است که این ویژگی های متنوع گاهی به نظر ساده، اغلب برای ایجاد جامعه ای از معلمان عالی ضروری است. اگر اشتیاق خود را در یک رویکرد آموزشی به کودکان پیدا می کنید تا در تمام زمینه های زندگی – از نظر شناختی، اجتماعی، بــلوغ عاطفی و جسمی – به کل توانایی های خود برسند، شغل معلمی آموزش مونته سوری اغلب انتخاب خوبی است.

آنچه برای یادگیری وجود دارد

کلاس های درس مونته سوری محیط های تعاملی هستند. در آن ها نه تنها دانش آموز بابت یادگیری مورد تشویق قرار نمی گیرد، بلکه یک ضرورت محسوب می شود. با استفاده از ذهن، بدن و حس، یادگیری به فعالیتی تبدیل می شود که کل وجود شخص را درگیر می کند. محیط های مونته سوری با ارائه تنوع مناسب اشیا و فعالیت ها برای تعامل معنادار، این گرایش طبیعی کودکان را به سمت فعالیت دنبال می کنند. در اینجا به چند نمونه از دستاوردهای دانش آموزان کلاسهای مونته سوری اشاره می شود.

کشف کردن | یک تفاوت عمیق

یکی از تفاوت های عمیق بین آموزش مونته سوری و آموزش متعارف این است که در مونته سوری، امکان تجربه ی کشف استعداد کودکان وجود دارد و آن ها امکان رسیدن به پاسخ خود را دارند. این امر منجر به یک تجربه یادگیری بسیار عمیق تر می شود. یک عشق مادام العمر به یادگیری به عنوان یک فرایند حل مسئله و کشف خودگردان ایجاد می کند.

آزادی انتخاب

ماریا مونته سوری تشخیص داد که در صورت وجود آزادی انتخاب در مرزهای مشخص ، محکم و معقول و همچنین فــرصت تجربه به کودک موجب می شود که آن ها با روش های مثبتی عمل کنند و به این ترتیب رشد آنها بیشتر می شود. آزادی غالباً اسباب سو تفاهم می شود. بسیاری از مردم این معنی را برداشت می کنند که کودکان می توانند هر کاری که بخواهند انجام دهند. مونته سوری معتقد بود که آزادی بدون مرز ، رها کردن است. در کلاس های درس مونته سوری، انتظارات مشخص است و کودکان عواقب طبیعی و منطقی انتخاب های خود را تجربه می کنند. این آزادی در محدودیت ها ، امکان رشد طبیعی تنظیم خود در جامعه و در کلاس را فراهم می کند. همچنین رفتارهای مورد انتظار جامعه را به طور کلی منعکس می کند.

کسب استقلال

از لحظه تولد به بعد ، انسان ها به دنبال استقلال هستند. کودکان این نیاز را با شدت بیشتری احساس می کنند. آن ها می خواهند برای خودشان کارهایی انجام دهند و در دنیای اطرافشان شرکت کنند. در کلاس های درس مونته سوری، این انگیزه طبیعی به سوی استقلال از طریق تجربیات عملی ، اجتماعی و فکری پرورش می یابد. کودک در آموزش خود یک عامل فعال می شود و می گوید ” به من کمک کنید تا خودم این کار را انجام دهم “. ما این کار را برای رسیدن به سطح بالاتری از استقلال و افزایش اعتماد به نفس کودکان، تکریم می کنیم.

اثبات درستی شیوه ی بدون نمره، پاداش و مجازات در مونته سوری

گرچه برخی والدین از کمبود تکالیف درسی و کارنامه های نمره نگران هستند ، اما مطالعه ای که در سال ۲۰۰۶ در مجله ساینس منتشر شد ، نشان داد که دانش آموزان مونته سوری استعداد بیشتری برای بروز مهارت های اجتماعی و تــفکر خلاق پیشرفته را دارند. همچنین عملکرد بهتری در آزمون های خواندن و ریاضی نسبت به همسالان در برنامه های سنتی نشان می دهند.

مزایا و معایب روش مونته سوری

مزیت اصلی

روش مونته سوری برای کمک به کودکان در ایجاد ” مفهوم تمامیت ” طراحی شده است. آن ها به جای اینکه روی یک جنبه از تحصیلات خود کار کنند، با سرعت‌ مناسب خودشان کار می کنند. آن ها می توانند به صورت جداگانه یا با گروه های کوچکی که در سطح خودشان هستند، فعالیت کنند. این روش می تواند در شناسایی نــشانه های بی انگیزگی کودکان و درمان آن بسیار مفید باشد.

عیب اصلی

مشکل روش مونته سوری این است که در واقع چیزی فراتر از یک تأکید آموزشی است. یک تأکید بر سبک زندگی محسوب می شود. پذیرش این روش از منظر خانواده به معنای ایجاد تغییرات بی شمار در محیط خانه و تــغییر رفتار اعضای خانواده است. حتی می تواند به معنای تغییر رویکرد متفاوت والدینی باشد که ممکن است احساس ناخوشایند یا طبیعی داشته باشند. در ادامه بطور خلاصه، برخی از جوانب مثبت و منفی روش مونته سوری برای بررسی اورده شده است.

جوانب مثبت روش مونته سوری

– هر کودک به صورت فردی ارزیابی می شود.

روش مونته سوری اهمیتی به آزمونهای استاندارد و یا توانایی انجام کل دانش آموزان نمی دهد. معلمین با استفاده از روش مونته سوری ، هر كودك را ارزیابی می كنند تا مشخص كنند كه نیازهای فردی آنها چه بوده است. این روش با هر کودک به عنوان یک فرد – یک “موجود واحد” رفتار می کند. این روند شناسایی معلومات روانشناسی کودک را در خصوص هر کودک به صورت جداگانه برای معلمان آسان می کند تا بتوانند با سرعت خود کار کنند.

– موضوعات گسترده تری تدریس می شود.

روش مونته سوری به کل دنیا به عنوان یک فرصت بالقوه یادگیری نگاه می کند. آنها موضوعات مختلفی از جمله علم ، تاریخ و جغرافیا را از یک دیدگاه جامع بررسی می کنند. با روش مونته سوری زمان زیادی در فضای باز صرف می شود. پروژه های عملی بیشتری وجود دارد که در این روش تکمیل شده اند. در عوض ، کودکان مشغول کار می شوند. حــواس پرتی کمتری دارند. این فرصت را دارند که درباره دنیای اطراف خود بیشتر بدانند.

نکات منفی روش مونته سوری

– یادگیری ریاضیات با استفاده از این روش ممکن است دشوار باشد. اگرچه بعضی از موضوعات به طور طبیعی برای روش مونته سوری مناسب هستند، اما ریاضیات یکی از آن دروس نیست. ریاضیات زبانی است که مبتنی بر حقایق و قوانین خاص است و اخــتلال یادگیری ریاضی یکی از اختلالات شایع در میان دانش آموزان است و شیوه خاصی را می طلبد.

– هر مدرسه ای می تواند ادعا کند که یک مدرسه مونته سوری است. هیچ محدودیتی در اصطلاح ” روش مونته سوری” وجود ندارد. هیچ تعریف یا دستورالعمل خاصی وجود ندارد که برای استفاده از این نام باید رعایت شود. این بدان معنی است که هر مدرسه ای می تواند خود را یک مدرسه مونته سوری بر مبنای پرورش تــفکر انتقادی و پرسشگر بنامد. این بدان معناست که هر یک از والدین باید مراقبت های لازم خود را انجام دهند تا تعیین کنند آیا مدرسه می تواند نیازهای فرزندشان را برآورده کند یا خیر. البته در آن صورت ، یافتن یک معلم معتبر گاهی اوقات دشوار است.

– سازگاری با انواع دیگر مدارس دشوار است: هنگامی که دانش آموزی با روش مونته سوری آشنا شد ، سازگاری با ساختارهای سخت مدرسه سنتی و مــدیریت کلاس توسط معلم، برای آن ها دشوار خواهد بود. بسیاری از دانش آموزانی که بیش از ۳ سال در روش مونته سوری گذرانده اند ، خود را در چالش با برخی قوانین و انتظارات در مدارس سنتی می بینند. آن ها عادت کرده اند با رویکرد عملی به کشف جهان بپردازند. نشستن در کلاس ، کاوش در جهان از طریق کتاب های درسی و سخنرانی ها ، برای آنها یک مفهوم بیگانه است که باعث می شود احساس راحتی نکنند.

آیا مدرسه مونته سوری برای فرزند من مناسب است؟

برنامه های مونته سوری مخصوصاً برای کودکان خودگردانی که می توانند برای مدت طولانی به طور مستقل کار کنند و یا قادر به انجام کار گروهی به نحو احسن هستند، خوب است. همچنین ، این برنامه ها برای کودکانی که به راحتی تحت تأثیر سر و صدا ، هرج و مرج و بی نظمی قرار می گیرند ، ایده آل است.
تمرکز بر یادگیری و تــوسعه فردی به دانش آموزان امکان می دهد تا با سرعت خود کار کنند و همچنین می تواند محیطی سالم را برای کودکان با نیازهای ویژه فراهم کند. با این حال ، یک برنامه مونته سوری می تواند برای کودکانی که می خواهند کار خود را انجام دهند، که به راحتی دستورالعمل ها را دنبال نمی کنند ، یا دوست دارند که مرتباً فعالیت خود را تغییر دهند، یا بازی های آزادانه یا مبتنی بر تخیل را چالش برانگیز و ناامیدکننده باشند.

سخن آخر

ماریا مونته سوری عمیقا به کودکان و قدرت رشد در آنها احترام می گذاشت که آنها را به دنبال تجربیات خاص سوق می داد. آموزش مونته سوری ارتباط بزرگسالان کودک را برای قرار دادن کودک در مرکز یادگیری تغییر می دهد. در کلاسهای درس مونته سوری ، معلمان به کودکان به عنوان افراد جداگانه و منحصر به فرد نگاه می کنند. معلمان برای استــعدادیابی کودکان آنها را راهنمایی می كنند تا به افراد و اشیا موجود در محیطشان دقت بیشتری کنند و مشاهدات خود را به دقت بررسی نمایند.

هرچه كودك بزرگتر می شود و ارتباط بین همه موجودات زنده و غیر زنده را درك می کند این محترم شمردن بیشتر می شود. این امر منجر به آگاهی عمیق نوجوان از وجود پیچیده ی انسان می شود. با اینحال مهمترین سوالاتی که باید به آنها پاسخ دهید این است که آیا کودک شما از این محیط لذت می برد؟ آیا کودک شما می تواند در این شرایط رشد کند و آیا این محیط یادگیری، مناسب برای فرزند شما است؟ مسلما تصمیم گیری در این مورد مبتنی بر شناخت درست روحیات کودکان است . در این زمینه می توان از متخصصین امر کمک گرفت.
مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی با متخصصین مجرب ، می تواند شما را در این مورد راهنمایی نماید تا با آسودگی خاطر بتوانید در مورد آینده فرزند خود تصمیم گیری نمایید.

 

 

تماس با برترین مشاورین ایران