مادر وسواسی | با مادری که وسواس دارد چگونه رفتار کنیم؟
مادر وسواسی چه ویژگی هایی دارد؟ چگونه رفتارهای وسواس گونه را در زندگی خود کنترل کنیم؟ سلامت جسمانی و روانی مادر در ایجاد فضای بانشاط در خانواده و به عنوان اولین مراقب و تربیت کننده کودک از اهمیت بسزایی برخوردار است زیرا سبک های هیجانی و عاطفی و رفتاری کودکان در سال های اولیه زندگی تحت تاثیر خانواده و مخصوصاً مادر می باشد. تحقیقات نشان داده است که بیماری های روانی والدین به ویژه مادر غالبا سبب مشکلاتی در سبک فرزند پروری و نقش مادری او می شود و منجر به ایجاد دلبستگی ناایمن می گردد. برای دریافت مشاوره وسواس کلیک کنید.  

تماس با مشاور

تاثیر بیماری های روانی والدین بر کودکان

از آنجا که اغلب مشکلات دوره‌های بعدی زندگی افراد از دوران کودکی نشأت می گیرد و تداوم پیدا می کند با درمان کردن کودکی که دارای مشکلات روانی جدی دارد از چالش‌های زیادی در دوران نوجوانی و بزرگسالی او پیشگیری می شود در غیر این صورت نه تنها مسائل این کودک از بین نمی روند بلکه در طی مراحل مختلف زندگی هم با افزایش آسیب پذیری و مشکلات جدی تر برای او و اطرافیانش همراه خواهند بود.
بیماری های روانی مانند اختلال وسواس والدین قطعاً کیفیت مراحل رشدی کودک شان را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار می دهد و نوعی خطر جدی برای سلامت روان کودک محسوب می شود. افزون بر آن مهمترین عامل ایجاد اختلال های کودکی و عدم درمان آنها هم این آسیب های روانی والدین و نبود سلامت روانی در آنها است. بنابراین تشخیص بیماری‌های روانی پدر و مادر از جمله اختلال وسواس که در مقاله امروز به آن می پردازیم و درمان آن ضرورت دارد. برای کسب اطلاعات در زمینه علائم وسواس کلیک کنید.
بعضی از والدین ممکن است برای مشکلات جنسی کودک خود به روانشناس کودک مراجعه کنند تا او را درمان کنند اما بلافاصله متوجه می‌شوند که علت این ناسازگاریهای فرزندشان و یا مشکلاتی مثل اضطراب و پرخاشگری در آنها به دلیل مشکلات خود آنها میباشد. مادر وسواسی قطعاً صدمات جدی و زیادی به روان کودک میزند. بنابراین تشخیص این اختلال و درمان آن در اولویت قرار دارد. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه اختلال وسواس فکری عملی کلیک کنید.  

مادر وسواسی چگونه مادری است؟

اختلال وسواس اختلال روانی ناتوان کننده است که با افکار مزاحم تکراری و ناخواسته فرد را مجبور به انجام اعمال بی اختیار و بیهوده می کند. این اختلال همراه با اضطراب و افسردگی می باشد و سیر پیشرونده دارد و خود به خود درمان نمی شود. نکته مهم این است که وجود وسواس در مادرها اختلالات اضطرابی جدیدی را در کودکانشان ایجاد می‌کند چرا که مادر وسواسی بیشتر از یک مادر سالم نرمال در تعاملاتش با فرزندانش رفتاری انتقاد گرایانه، سرزنش کننده، کنترل کننده، شکاک، تنبیه کننده و آزار دهنده دارد و در خیلی از موارد بیش از حد مورد نیاز از کودک خود حمایت می‌کند که این اصلا برای کودک مناسب نیست.
مهار و کنترل بیش از حد رفتارهای وسواس گونه نه تنها محیط سالم برای رشد کودک ایجاد نمی‌کند بلکه موجب ایجاد دلبستگی‌های ناایمن نارضایتی و بی کفایتی و مشکلات هیجانی و رفتاری در کودکان خواهد شد. مادری که بیشتر فرزندش امونه می کند و یا از دو مراقبت افراطی به عمل می آورد باعث ایجاد اضطراب نافرمانی و تضاد ورزی در فرزندش می شود و از طرفی هم اقدام به نقض قوانین را در کودکش بیشتر میکند.
خوشبختانه راه های زیادی وجود دارد که مادران وسواسی و کنترل گر می‌توانند اضطرابی و نافرمانی کودکان شان را کاهش دهند. استفاده از مشاوره روانشناسان کودک و از طرفی درمان مادر وسواسی با کمک روان درمانگر با تجربه راه را هموار می کند. برای دریافت مشاوره کودک کلیک کنید.  

آشنایی با رفتارهای وسواس گونه

اختلال وسواسی اجباری شامل یک گروه نشانه های مختلف مانند افکار مزاحم رفتارهای مراسمی و مناسکی، مشغله های فکری و اجبار ها می باشد. این وسواس ها و اجبار ها باعث رنج و عذاب شدید افراد می‌شود. وسواس ها و اجبار ها موقتی هستند و توانایی فرد برای داشتن یک زندگی روتین، عملکرد شغلی صحیح، فعالیت‌های اجتماعی معمولی یا روابط میان فردی سالم را به طرز قابل توجهی مختل می‌کند.
برای کسب اطلاعات در زمینه درمان قطعی وسواس فکری شدید کلیک کنید.
بیماران دارایی وسواس ممکن است فقط وسواس، فقط اجبار یا هر دو را با هم داشته باشند. وسواس یک فکر احساس ایده یا حس بدنی مکرر و مزاحم است. در تضاد با وسواس که یک رویداد ذهنی از اجبار یک رفتار است. به طور اخص اجبار یک رفتار خودآگاه استاندارد شده و مکرر است مثل شمردن چک کردن یا اجتناب کردن. بیماران دارای وسواسی اجباری می داند که وسواس آنها غیر منطقی است و هم وسواس و هم اجبار را به صورت رویدادهای ناخواسته تجربه می‌کنند.
رفتار اجباری ممکن است در تلاش برای کنترل اضطراب مرتبط با وسواس انجام شود. با این حال گاهی در این کار موفق نمی‌شود. به انجام رساندن رفتار اجباری ممکن است در اضطراب هیچ گونه تاثیری نداشته باشد و حتی آن را افزایش دهد. وقتی فرد در مقابل انجام دادن رفتار اجباری مقاومت می کند باز هم امکان دارد اضطرابش بالا رود.  
مادر وسواسی

ویژگی های بالینی رفتارهای وسواس گونه

معیارهای انجمن روانپزشکی آمریکا برای اختلال شخصیت وسواسی جبری شامل موارد زیر می شوند:
  • افکار، امیال یا تصاویر ذهنی تکراری و دائمی که فرد در برهاه ای در طول ناراحتی آنها را ناخواسته و مزاحم می‌دانند و در اکثر افراد اضطراب یا استرس شدید به وجود می‌آورند.
  • فرد تلاش می‌کند تا این افکار عمومی یا تصاویر ذهنی را نادیده بگیرد یا سرکوب کند یا به وسیله یک فکر یا یک عمل دیگر آنها را خنثی کند یعنی با انجام دادن یک اجبار.
  • اجبارها یعنی رفتارهای تکراری مانند شستن دستها، مرتب کردن، چک کردن یا اعمال ذهنی تکراری مانند دعا کردن شمردن تکرار کلمات در سکوت که فرد احساس می کند در واکنش به یک وسواس یا مطابق با قوانین که باید به صورت سفت و سخت اعمال شوند.

برخی دیگر از ویژگی های بالینی رفتارهای وسواس گونه

  • هدف فرد از این اعمال ذهنی یا رفتارهای فیزیکی عبارت است از جلوگیری یا کاهش اضطراب و استرس یا پیشگیری از یک رویداد یا موقعیت که فرد آن را ترسناک می‌داند اما این اعمال ذهنی یا رفتارهای فیزیکی با مواردی که قرار است آنها را خنثی و پیشگیری کنند هیچ ارتباط واقع بینانه ای ندارند یا رفتارها و اعمال به وضوح افراطی هستند.
  • وسواس ها یا اجبار ها وقت گیر هستند مثلاً هر روز بیش از یک ساعت از وقت فرد را می گیرد یا در عملکرد اجتماعی شغلی یا سایر جنبه های مهم زندگی رنگ شخصی و نابسامانی شدید به وجود می آورند.
  • نشانه های وسواسی اجباری را نمی‌توان به تأثیر فیزیولوژیک و مستقیم یک ماده مانند مواد مخدر یا داروهای تجویزی یا یک عارضه پزشکی دیگر نسبت داد.
  • بیمارانی که بینش خوب دارند می دانند که باورهای وسواسی آنها قطعاً و احتمالاً حقیقت ندارند یا ممکن است حقیقت داشته یا حقیقت نداشته باشند. بیمارانی که بینش ضعیف دارند فکر میکنند که باورهای وسواسی آنها احتمالاً حقیقت دارند و بیمارانی که فاقد بینش و بصیرت هستند کاملا متقاعد هستند که باورهایشان حقیقت دارند.

مراجعه به پزشک برای کنترل رفتارهای وسواس گونه

بیماران مبتلا به اختلال وسواسی اجباری معمولاً ابتدا به پزشکان مختلف مراجعه می‌کنند نه به روانپزشکان. اکثر بیماران مبتلا به وسواسی- اجباری هم وسواس دارند و هم اجبار و بعضی نظرسنجی‌ها تعداد این افراد را تا حدود ۷۵ درصد برآورد کرده است. بعضی محققان و درمانگران معتقد هستند که اگر هم اجبار های ذهنی و هم اجبار های رفتاری به دقت بررسی شوند این آمار به ۱۰۰ درصد نزدیک خواهد شد. برای دریافت مشاوره تلفنی فردی کلیک کنید.
برای مثال وسواس درباره آسیب رساندن به بچه خود ممکن است با اجبار ذهنی، ذکر یک دعای خاص به دفعات خاص متعاقب شود اما سایر محققان و درمانگران معتقدند که بعضی بیماران فقط افکار وسواسی دارد و فاقد اجبار ها هستند. چنین بیمارانی احتمالاً افکار مکرر درباره یک عمل جنسی یا پرخاشگرانه دارند که به نظر خود آنها شنیع و شرم آور است. برای وضوح بیشتر بهتر است وسواس ها نوعی فکر و اجبار ها نوعی رفتار محسوب شوند.

وسواس ها، از ویژگی های اصلی OCD

وسواس ها و اجبار ها ویژگی های اصلی OCD هستند. یک ایده یا یک میل شدید و ناگهانی به صورت مصرانه و دائمی به زور وارد آگاهی هوشیارفرد می شود. تداعی های معمولی مرتبط با OCD شامل افکاری درباره آلودگی یا تردیدها می شوند مثل افکار آلودگی دستهایم کثیف هستند. در کنار وسواس یا اجبار یک احساس وحشت اضطراب آمیز وجود دارد و ویژگی اصلی انها این است که از اضطراب مرتبط با وسواس ها می خواهند. برای دریافت مشاوره کنترل استرس و اضطراب کلیک کنید.
وسواس یا اجبار برای فرد غریبه است و بیمار بر اساس تجربه ای که خودش به عنوان یک موجود دارد می‌داند که این وسواسی-اجباری جزئی از وجود او نیست. وسواس و اجبار مورد نظر هر چقدر هم که واضح و قوی باشد معمولاً افراد متوجه عجیب و غیر منطقی بودن آن هستند. افرادی که از وسواس های اجباری رنج می‌برند معمولاً به شدت احساس می‌کنند که می‌خواهند در برابر آنها مقاومت کنند.
با این حال حدود نیمی از بیماران در مقابل اجبارها مقاومت اندکی نشان می دهند هرچند که حدود ۸۰ درصد کل بیماران معتقدند که اجبار مورد نظر غیرمنطقی است. بیماران ارزش بیش از حد به وسواس و اجبار ها می دهند. مثلاً ممکن است پافشاری کنند که تمیزی اجباری از لحاظ اخلاقی کار صحیح است حتی با اینکه به علت تلف کردن وقت برای تمیز کاری شغل خود را از دست داده‌اند.  

الگوهای سمپتومی

نشانه های تک تک بیماران ممکن است با یکدیگر همپوشانی داشته باشند و به مرور زمان تغییر کند اما اختلال وسواس اجباری چهار نشانه اصلی دارد:

آلودگی، از رفتارهای وسواس گونه

رایج ترین الگو وسواس به آلودگی است که متعاقب آن بیمار به شستن دست‌ها یا بدن خود می‌پردازد. گاهی وسواس به آلودگی با اجتناب اجباری از شی ای که به نظر فرد آلوده است همراه می‌شود. اشیایی که فرد از آنها می‌ترسد اشیایی هستند که فرد به ناچار با آنها تماس دارد و اجتناب از آنها دشوار است مانند مدفوع، ادرار یا میکروب. شستن افراطی دست ها ممکن است به رفتن پوست و زخم شدن آنها منجر شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر در فوبیا آلودگی کلیک کنید.
این افراد از ترس میکروب ممکن است از خانه بیرون نروند. بعد از اضطراب که رایج ترین واکنش هیجانی به شیء ترسناک است شرم وسواسی و تنفر وسواسی نیز رواج زیادی دارند. بیماران مبتلا به وسواس آلودگی معمولاً معتقد هستند که با کوچکترین تماس آلودگی از یک شی به شی دیگر یا حتی یک نفر به نفر دیگر منتقل می شود.

مادر وسواسی | شک مرضی

دومین الگو از لحاظ میزان رایج بودن وسواس شک و تردید است که در پی آن اجبار چک کردن به وجود می‌آید. شک و تردید معمولاً با نوعی خطر یا خشونت در ارتباط است مانند از یاد بردن قفل کردن در یا خاموش کردن اجاق گاز. فرآیند چک کردن احتمال دارد برای مثال شامل چندین بار برگشتن به خانه و چک کردن اجاق گاز باشد. این افراد یک خود تردیدی وسواسی دارد و همیشه از اینکه چیزی را فراموش کردن یا مرتکب خطایی شده اند هم احساس گناه می کنند.

افکار مزاحم

سومین الگوی رایج افکار وسواسی مزاحم بدون حضور اجبارها هستند. اینگونه وسواس ها معمولاً افکاری مکرر درباره اعمال جنسی و پرخاشگرانه هستند که به عقیده بیمار از لحاظ اخلاقی اشتباه و سزاوار سرزنش هستند. بیمارانی که البته افکار مرتبط با اعمال جنسی یا پرخاشگرانه دارند ممکن است خودشان را به پلیس معرفی کنند یا برای اعتراف نزد کشیش بروند. بیمار احتمال دارد که افکار خودکشی هم داشته باشد و درمانگران همیشه باید به ارزیابی دقیق افکار انتحاری بپردازد تا خطر اقدام به خودکشی مشخص شود.

مادر وسواسی | تقارن

چهارمین الگوی رایج نیاز به تقارن یا دقت است و این موضوع می‌تواند به اجبار آهستگی منجر گردد. بیماران به معنای واقعی اصطلاح امکان دارد چند ساعت طول بکشد غذا بخورند و صورتشان را اصلاح کنند. این رفتارها قطعاً در اطرافیان نارضایتی زیادی ایجاد می‌کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه وسواس تقارن کلیک کنید.  

درمان وسواس

بسیاری از بیماران مبتلا به وسواس به شدت در مقابل درمان مقاومت می‌کند. آنها ممکن است از خوردن داروها سرباز زنند و ممکن است از انجام دادن تکالیف خانگی و سایر فعالیت‌های تجویز شده از سوی رفتار درمانگران مقاومت کنند. خود نشانه های وسواس اجباری صرف نظر از اینکه تا چه اندازه مبانی بیولوژیک دارند ممکن است معانی پسیکولوژیک مهمی داشته باشد که باعث می‌شوند بیمار تمایلی به کنار گذاشتن آنها نداشته باشند. کندوکاو سایکوداینامیک درباره مقاومت بیماران در مقابل درمان ممکن است باعث بهترشدن پایبندی به درمان بشود. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه درمان وسواس کلیک کنید.
مادر وسواسی

مادر وسواسی | رفتار درمانی

تعداد مطالعاتی که در مورد درمان وسواسی اجباری، رفتار درمانی را با دارو درمانی به صورت آیتم به ایتم مقایسه کردند بسیار اندک است. مشخص شده است که رفتار درمانی به اندازه دارو درمانی موثر واقع می‌شود و بعضی مطالعات نشان دادند که فواید رفتار درمانی بلندمدت هستند. بنابراین بسیاری از درمانگران معتقدند که رفتار درمانی بهترین روش برای درمان اختلال وسواس می باشد. رفتار درمانی هم به صورت بستری و هم به صورت سرپایی می‌تواند انجام شود.
رویکرد اصلی در رفتار درمانی عبارتند از در معرض قرار دهی و جلوگیری از واکنش. از حساسیت زدایی، متوقف کردن افکار، غرقه سازی، انفجار درمانی و شرطی سازی آزارنده هم برای درمان بیماران مبتلا به وسواس استفاده شده است. در رفتار درمانی بیماران باید عزم خود را برای بهتر شدن جذم کرده باشند.

روان درمانی، راهی برای کنترل رفتارهای وسواس گونه

روان تحلیل گرانی که به صورت فردی با بیماران کار می کند تغییرات مثبت بسیار چشمگیر و با دوامی در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی اجباری مشاهده کردند مخصوصاً وقتی که قادر هستند با تکانه های پرخاشگری که در پشت پرده صفات شخصیتی آنها قرار دارند کنار بیایند. روانپزشکان که رویکرد روان تحلیلی و سایکوداینامیک دارد مشاهده کردند که در طول روان تحلیلی یا در طول دوره های طولانی مدت و روان درمانی مبتنی بر بینش نشانه‌های بیماران مبتلا به اختلال وسواس بهبود چشمگیری پیدا می‌کند.
روان درمانی حمایت گر بدون تردید جایگاه خاص خود را دارد مخصوصا در مورد آن دسته از بیماران مبتلا به وسواس که به رغم داشتن نشانه هایی با شدت‌های مختلف قادر به کار کردن و سازگار شدن با دیگران هستند. بیماران از طریق تماس دائمی و منظم با یک روانشناس علاقه‌مند و قوت قلب دهنده ممکن است بتوانند عملکرد اجتماعی شغلی و تحصیلی خوبی داشته باشند بدون آنکه نشانه های آن ها را زمین‌گیر کنند و گاهی وقتی شدت رفتارهای مراسمی و مناسکی و اضطراب به حد غیرقابل تحمل می رسد بستری کردن بیماران ضروری می شود.
اعضای خانواده بیمار معمولا به علت رفتارهای فرد بیمار به مرز استیصال می رسند. روان درمانی از هر نوع آن باید به اعضای خانواده نیز توجه کند. باید برای خانواده بیمار حمایت هیجانی و قوت قلب ارائه شود و با آنها درباره نحوه مدیریت کردن بیمار و پاسخ دادن به نیازهای و توضیحات و توصیه‌های داده شود.

مادر وسواسی | سایر روان‌درمانی ها

خانواده درمانی معمولاً در حمایت کردن از خانواده کمک به کاهش اختلافات زناشویی ناشی از ابتلا به رفتارهای وسواس گونه و ایجاد کردن یک اتحاد درمانی با اعضای خانواده و به نفع بیمار مفید واقع می‌شود. گروه درمانی نیز به عنوان یک سیستم حمایتی برای بیماران مفید واقع می شود. برای بیمارانی که به شدت نسبت به درمان مقاوم هستند و متاسفانه به علت بیماری زمین گیر شده اند و قادر به عملکرد عادی در زمینه های اجتماعی شغلی و تحصیلی نیست نمی‌توان استفاده از جراحی روانی یا سایکو سرجری را در نظر گرفت.
یک روش رایج در سایکو سرجری برای وسواسی ها سینگو لوتومی است که معمولا برای درمان بیمارانی که به وسواس شدید مبتلا هستند و به سایر انواع درمان پاسخ مناسب نداده اند به کار می‌رود. سایر روش‌های جراحی روانی نیز برای این منظور به کار گرفته شده اند.  

سخن آخر درمورد مادر وسواسی و کنترل رفتارهای وسواس گونه

رفتارهای وسواس گونه بیماری ناتوان کننده ای است که منجر به اختلال در عملکرد شغلی تحصیلی و زندگی فرد می شود. مخصوصاً این اختلال زمانی مشکل جدی محسوب می‌شود که مادری که فرزند خردسال دارد و دچار اضطراب و افسردگی شدیدی است. اگر شما هم در راستای این موضوع مسئله ای دارید، می توانید از مشاوران و روانشناسان در این مورد کمک بگیرید. برای کسب اطلاعات بیشتر از مشاوره روانشناسی کلیک کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران