زایمان فیزیولوژیک چیست | آموزش و مراحل زایمان فیزیولوژیک

انتخاب بهترین شیوه زایمان دغدغه تمام مادران باردار است و همواره تردید و دودلی در این راه وجود دارد. زایمان فیزیولوژیک یکی از انواع زایمان‌هایی است که معمولا به دلیل مزیت‌های آن با استقبال زیادی مواجه می‌شود. در این روش به مانند زایمان طبیعی، تولد فرزند از طریق واژینال اما بدون هیچ دخالت دارویی و پزشکی صورت می‌گیرد. با این حال مانند هر روش دیگری در صورتی که زایمان فیزیولوژیک برای مادر با خطر همراه باشد پزشک اجازه انجام آن را نمی‌دهد. توجه داشته باشید از آن جایی که آرامش روانی مادر در انجام این زایمان تاثیر بسزایی بر روند آن دارد لازم است که قبل از زایمان حتما از کمک مشاور و روانشناس بهره ببرید. برای آگاهی بیشتر درباره زایمان فیزیولوژیک، مزایا و روش‌های کاهش درد با ما همراه باشید.
تماس با مشاور

 

زایمان فیزیولوژیک

زایمان فیزیولوژیک نوعی از زایمان طبیعی است با این تفاوت که در آن بدون دخالت دارویی و پزشکی، زایمان صورت می‌گیرد. در این نوع زایمان مادر با دردهای کاملا طبیعی خود به بیمارستان مراجعه می‌کند و بستری می‌شود اما دیگر نیاز نیست که به مادر سرم وصل شود و روی تخت بخوابد و برای مدتی غذا نخورد.

در این نوع زایمان تمام سعی بر این است که مادر به طور کامل احساس راحتی کند و همه‌کس و همه‌چیز را دراختیار مادر باردار قرار می‌دهند تا آرامش روانی داشته باشد. داشتن همراه یکی از اصل‌های مهم این روش زایمان است. در زایمان فیزیولوژیک از نیروهای طبیعی شکم و لگن برای زایمان استفاده می‌شود. این زایمان، ایمن، کم‌درد، طبیعی و بدون مداخلات پزشکی با رعایت حریم خصوصی زائو در کنار همراه است که محیطی امن و آرام را برای او ایجاد می‌کند.

برای اطلاع بیشتر در زمینه زایمان و انواع آن کلیک کنید. 

 

روند زایمان فیزیولوژیک چه مدت طول می‌کشد؟

روند انجام این نوع زایمان در حالت عادی و برای تولد فرزند اول عموما بین 14 تا 15 ساعت طول می‌کشد و برای زایمان‌های بعدی زمان کمتری نیاز است. با این حال زمان و شدت انقباضات رحمی در هنگام انجام زایمان فیزیولوژیک با توجه به موارد زیر متغیر است.

تعداد زایمان‌های فیزیولوژیک قبل: دهانه رحم بعد از زایمان فیزیولوژیک اول با سرعت بیشتری گسترش پیدا می‌کند.

آستانه تحمل درد و انقباضات رحمی مادر: بدن هر زن با فشار و انقباضات متفاوتی سازگاری دارد.

موقعیت قرارگیری جنین در رحم: در صورتی که جنین در حالت رو به پایین یا قدامی قرار بگیرد روند زایمان مادر سریع‌تر و مدتش کوتاه‌تر می‌شود.

داشتن ذهن آرام در طول زایمان: وجود ذهن آرام به مادر کمک می‌کند تا به راحتی و با قدرت بدنی بالاتری برای خروج نوزاد از کانال تولد تلاش کند.

 

مزایای زایمان فیزیولوژیک

زمان بهتر زایمان

زمانی که خانم باردار و پزشک متخصص تصمیم می‌گیرند که از روش فیزیولوژیک برای زایمان استفاده کنند تا پایان بارداری صبر می‌کنند؛ به این معنی که تا هفته 39 تا 40، بارداری ادامه پیدا می‌کند که اجازه می‌دهد نوزاد در هفته‌های آخر به طور کامل‌تری رشد کند و بعد از زایمان به مراقبت‌های ویژه نیاز نداشته باشد. در هفته‌های پایانی مغر جنین هم کامل‌تر می‌شود.

بهبودی سریع‌تر

دهانه رحم و واژن بسیاری از بانوانی که از روش فیزیولوژیک برای زایمان استفاده می‌کنند دچار شکاف نمی‌شود، عموما پرینه پاره نمی‌شود و به بخیه نیاز پیدا نمی‌کند که بهبودی سریع‌تر اتفاق میفتد و مادر بعد از زایمان راحت‌تر کارهای روزمره خود را انجام می‌دهد. در صورتی که اگر ماما یا پزشک، پرینه را شکاف دهند بعد از زایمان باید بخیه بزنند که احتمال عفونت و خونریزی بعد از زایمان را افزایش می‌دهد.

کاهش عوارض ناشی از دارو

داروهایی که به منظور سرعت بخشیدن به زایمان تزریق می‌شوند می‌توانند انقباضات رحمی را بیشتر کنند که در نهایت اکسیژن رسانی به جنین را دچار مشکل می‌کند و علاوه بر این می‌توانند موجب خونریزی شدید مادر بعد از زایمان بشوند. اگر مقدار دارویی که برای افزایش سرعت زایمان تزریق می‌شود انقباضات رحم را بیش از حد افزایش دهد احتمال پارگی رحم و کنده شدن زودهنگام جفت را بالا می‌برد.

بالا رفتن احتمال تغذیه نوزاد با شیر مادر

خوردن شیر مادر یکی از تاثیر گذارترین عواملی است که رشد کودک را تضمین می‌کند و بهتر است از این راه برای تغذیه کودک استفاده شود. در روش‌های دیگر زایمان به دلیل وارد شدن داروی‌های ضد درد به شیر مادر که در نهایت از این طریق وارد بدن نوزاد می‌شود نوزاد در مدت کوتاهی رفتارهای غیرطبیعی از خودش نشان می‌دهد و مشکلات زیادی در مکیدن، بلعیدن و عملکرد معده او به وجود می‌آید و در نهایت شیر مادر را مصرف نمی‌کند. در نتیجه زمانی که زایمان فیزیولوژیک باشد دارویی وارد شیر مادر نمی‌شود و احتمال تغذیه با شیر مادر بیشتر می‌شود.

بالا بردن سلامتی نوزاد

زمانی که مادر زایمان فیزیولوژیک را انجام می‌دهد جنین از طریق کانال تولد متولد می‌شود و باکتری‌های مفیدی که در این مسیر وجود دارد وارد بدن نوزاد می‌شود و سیستم ایمنی بدن و گوارش را تقویت می‌کند. علاوه بر این زمانی که مادر در حال زایمان است ماهیچه‌هایش به بدن جنین درون رحم فشار می‌آورد باعث می‌شود مایع درون ریه‌های او به طول کامل تخلیه شود به همین دلیل نسبت به بچه‌های دیگر ریه‌های سالم‌تری دارند.

 

ممنوعیت انجام زایمان فیزیولوژیک

اگر به هردلیلی امکان زایمان واژینال وجود نداشته باشد نمی‌توان زایمان را به شکل فیزیولوژیک انجام داد. در مواردی که مادر نیازمند القای زایمان هم باشد این روش برای او قابل استفاده نیست. در صورت وجود مسائلی مانند ابتلا به پره‌اکلامپسی، پرولاپس بندناف، خونریزی شدید مادر، تبخال تناسلی، بارداری سه قلو یا بیشتر، بیماری قلبی یا ریوی در مادر، اختلالات رشدی در جنین، قرارگیری نامتناسب جنین و اختلالات لانه‌گزینی مانند جفت چسبنده یا جفت سرراهی امکان انجام زایمان فیزیولوژیک وجود ندارد و بهتر است شیوه‌های دیگر را استفاده کنید.

برای آشنایی بیشتر در زمینه القای زایمان کلیک کنید.

 

کاهش درد زایمان فیزیولوژیک

درد در روش زایمان فیزیولوژیک با ایجاد شرایط مناسب و استفاده از روش‌های زیر می‌تواند کاهش یابد و تجربه زایمان کم درد را ایجاد کند.

آماده‌سازی روانی مادر

بهتر است که در اولین قدم برای کاهش درد زایمان فیزیولوژیک مادر، او را از لحاظ روانی و ذهنی آماده و آرام کنند به طوری که در ابتدا پرسنل و ماما خودشان را معرفی کنند و سعی کنند جوی آرام و قابل اعتماد برای او ایجاد کنند. حضور یک شخص در هنگام زایمان می‌تواند از نظر روانی مادر را بسیار آرام کند به دلیل این که در این مدت او بسیار عصبی و زودرنج است و این مسئله مشکلات و ناراحتی‌هایی را ایجاد می‌کند که خانم احساس می‌کند به حمایت نیاز دارد.

در بعضی از بیمارستان‌ها این امکان را می‌دهند که همسر هم در پروسه زایمان حضور داشته باشد یا این که از مامای همراه استفاده کنند. اما اگر این شرایط نبود بهتر است از یک شخص نزدیک کمک بگیرند تا آن‌ها را همراهی کند.

در کنار این مسئله بهتر است از کمک یک روانشناس و مشاور نیز بهره ببرید تا بتوانید با آمادگی روانی کامل برای تولد فرزند خود اقدام کنید.

برای اطلاع بیشتر در زمینه مشاوره تلفنی کلیک کنید. 

پیدا کردن وضعیت مناسب

برای کاهش درد می‌توان وضعیت مناسب برای زایمان را پیدا کرد و آن را تغییر داد. مادر در زمان زایمان فیزیولوژیک می‌تواند در این حالت‌ها قرار بگیرد.

ایستاده: در این حالت دست‌های خود را به دیوار تکیه می‌دهد و وزنش را به جلو وارد می‌کند که وزن جنین بیشتر در کمر حس می‌شود تا لگن.

نشسته: در این حالت مادر به صورت برعکس روی صندلی می‌نشیند و پاها را از قسمت زانو جلو می‌آورد و بهتر است از همراه خواسته شود تا کمرش را ماساژ بدهد.

سجده: زمانی که دهانه رحم به طور کامل باز نشده است بهتر است روی پا بنشیند به طوری که زانو و سر پایین و روی یک جسمی قرار بگیرد و مادر حالتی شبیه به سجده داشته باشد.

خوابیده: خوابیدن به پهلوی چپ بهترین حالت در طول زایمان است به دلیل این که خون‌رسانی به جنین بهتر صورت می‌گیرد. در این حالت مادر می‌تواند سر و زانوهایش را روی بالشت قرا دهد تا احساس آرامش کند.

ماساژ

این روش بسیار موثر در کاهش درد است که توسط همسر، همراه یا مامای همراه انجام می‌شود که می‌تواند با پودر تالک یا روغن گیاهی همراه شود تا ماساژ موجب آرامش و کاهش درد مادر بشود.

ایجاد گرما

با استفاده از پتوی گرم، کمپرس گرم، وان آب گرم، دوش آب گرم یا پد گرم و مرطوب می‌توانند در طول زایمان درد را کاهش دهند. گرما می‌تواند جریان خون آن منطقه را افزایش داده و باعث آرامش و راحتی می‌شوند. همچنین گرما باعث تسکین درد حاصل از خستگی می‌گردد.

رایحه درمانی

در این روش کاهش درد از بوی خوش استفاده می‌شود که از روغن‌ها، شیره‌های گیاهی، علف‌ها، درختان، اسطوخودوس، زاج و برکومات برای مادر استفاده می‌شود. همچنین می‌توان از آن در آب وان هم استفاده کرد.

آب درمانی برای کاهش درد زایمان فیزیولوژیک

آب درمانی شامل شنا، حمام و جکوزی است که در آن‌ها از آب گرم استفاده می‌شود. در بعضی از بیمارستان‌ها از یک وان آب‌ با هوای فشرده استفاده می‌شود که آدرنالین را کاهش می‌دهد و اضطراب و ناراحتی را در مادر کم می‌کند و با افزایش سطح اکسی‌توسین و اندورفین باعث تحریک انقباضات رحمی و کاهش درد می‌شود.

تکنیک‌های تنفسی

تکنیک‌های تنفسی شامل تنفس پاک، تنفس آرام، تنفس گام به گام متغیر و تنفس گام به گام الگویی یا اصلاح شده است. این تکنیک‌ها باعث حواس پرتی مادر باردار از درد می‌شود و به او کمک می‌کند تا انقباضات خود را کنترل کند.

 

تفاوت زایمان فیزیولوژیک با زایمان طبیعی

زایمان طبیعی و زایمان فیزیولوژیک هردو زایمان واژینال هستند اما تفاوتی که با یکدیگر دارند در دخالت پزشک است. در زایمان فیزیولوژیک برخلاف زایمان طبیعی پزشک هیچ دخالتی در روند زایمان ندارد اما در زایمان طبیعی زمانی که مادر برای زایمان بستری می‌شود، پزشک ممکن است با تزریق آمپول فشار یا ایجاد دردهایی، زایمان طبیعی را ایجاد یا تشدید کند. زایمان فیزیولوژیک مخصوص افرادی است دچار هیچ مشکل یا بیماری خاصی نباشند، روند بارداری آن‌ها کاملا طبیعی بوده و در طول بارداری بدن خود را با تغذیه مناسب و ورزش کاملا برای زایمان آماده کرده باشند.

در زایمان فیزیولوژیک پزشک دخالتی ندارد و وارد روند زایمان نمی‌شود. به این معنی که هیچ دارویی برای کاهش یا تسریع درد زایمان تزریق نمی‌کند و با روش‌های غیردارویی درد را کاهش می‌دهد.

برای شناخت بیشتر در زمینه زایمان طبیعی کلیک کنید.

 

سوالات متداول

چرا داشتن ذهن آرام در طول زایمان فیزیولوژیک موثر است؟

از آنجایی که ذهن انسان تاثیرات مستقیمی بر بدن دارد این مسئله باعث می‌شود که مادر به راحتی و با قدرت بدنی بالاتری برای زایمان تلاش کند.

برای دریافت مشاوره در زمینه زایمان فیزیولوژیک می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق شماره 02122018502 و یا از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

کلمات کلیدی :

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران