آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم | راهنمای کامل نحوه آماده کردن کودک
نحوه آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم در تربیت کودک اهمیت زیادی دارد. به زودی یک فرشته ی کوچک به جمع خانواده ی شما اضافه می شود، که باعث شادی و شور زیادی خواهد بود. اما هر تغییری همراه خود، چالش هایی هم به همراه دارد. ورود عضو جدید به یک خانواده نیز از این قائده مستثنی نیست و چالش های خودش را دارد. از جمله آن ها،عکس العمل فرزند دوم به این اتفاق است. بناراین مناسب است، شما باید او را برای تولد خواهر یا برادرش آماده کنید. برای کسب اطلاعات در خصوص مشاوره کودک کلیک کنید.  

تماس با مشاور

تاثیر فرزند دوم بر خانواده

وقتی نوزاد جدید وارد خانواده می شود، روی وضعیت همه ی افراد خانواده مخصوصا فرزند اول تاثیر می گذارد، زیرا تمام توجه مادر را برای رفع نیازهای اولیه به خود جلب می کند. مادری که تا چندی پیش تمام هم وغم خود را روی فرزند اول می گذاشت، الان با ورود عضو جدید، به شدت درگیر رسیدگی به امور نوزاد تازه رسیده است و مجبور است بیشتر وقت خود را با او بگذراند. به نوزاد شیر بدهد، پوشکش راعوض کند، کمک کند، که نوزاد چند ساعتی بخوابد. مشغله فراوان مادر، مسولیت های بیشمارش و خستگی و بی خوابی شبانه به او اجازه نمی دهد، تا مثل قبل به فرزند اول توجه کند و از او غافل می شود.
از طرفی فرزند اول برای تطبیق خود با شرایط جدید به زمان نیاز دارد و با ورود نوزاد جدید احساس می کند کمتر مورد توجه قرار می گیرد. به نظر می رسد، این عضو تازه قلمرو او را تهدید کرده است. پس احتمال ناسازگاری او با اطرافیان مخصوصا مادر و حسادت فرزند اول طبیعی است. اما آن چه در این جا می تواند، به مادر کمک کند، اعتماد به توانایی هایی است، که از گذر تولد فرزند اول به دست آورده، بنابراین مادر با تجارب پیشین و پیش بینی روزهای پس از تولد، بهتر می تواند، اوضاع را کنترل کند و ضمن رسیدگی به نوزاد متولد شده، زمانی را برای فرزند اول در نظر بگیرد.
تولد یک نوزاد تاثیرات فیزیکی، خلقی، عاطفی زیادی روی مادر می گذارد که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم. برای آشنایی بیشتر با نحوه رفتار با بچه اول هنگام تولد بچه دوم کلیک کنید.

1-تغیرات بیولوژیکی

به لحاظ فیزیکی زایمان یک پروسه ی خسته کننده است، که سطح انرژی و توان جسمی مادر را کاهش می دهد. بهترین کار برای امادگی در این شرایط، کمک گرفتن از اطرافیان برای گذراندن این دوره است، تا به مادر فشار کمتری وارد شود.

2-تغییرات روانی

به لحاظ عاطفی مادر با شرایطی مواجه می شود، که به شکلی اجباری بیشتر توجه خود را معطوف فرزند دوم می کند. زیرا او قادر به رفع نیازهای اولیه ی خود نیست. تلاش هایی که مادر برای رسیدگی و توجه به نوزاد می کند، می تواند روی روحیه و عواطف مادر تاثیر بگذارد و به او این حس را القا کند، که به فرزند اول خود بی توجهی می کند و به خاطر این افکار، دچار احساس گناه می شود. اما جای نگرانی نیست. مادری که صاحب دو فرزند می شود، به همان میزان عواطف بیشتری برای صرف زمان با هر دو کودک خود پیدا خواهد کرد و قطعا می تواند، این زمان را به خوبی پشت سر بگذارد. لازم است والدین به تربیت فرزند توجه ویژه ای داشته باشند.

3-نوسانات خلقی

تغییرات خلقی یکی دیگر از اتفاق ها و تاثیرات منفی زایمان دوم است، که ممکن است زودگذر باشد و برای یک زمان کوتاه یک موضوع طبیعی است. زیرا به خاطر تولد فرزند دوم، بدن مادر دچار تغییرات هورمونی متعدد شده، که حتما روی خلق او تاثیر می گذارد. از طرفی خستگی و کار زیاد ممکن است، باعث احساس کسالت و بی حوصلگی مادر شود. تغییرات خلق زمانی می تواند یک موضوع جذی تلقی شود، که در گذر زمان ادامه داشته باشد و از ناراحتی ها و کج خلقی های ساده عبور کند. اگر شما پس از زایمان مدت مدیدی گرفتار اختلالات خلقی هستید و دچار اضطراب می شوید، یا افکار آسیب رسانی به خود یا فرزندتان دارید، باید موضوع را جدی بگیرد و با یک روان شناس ارتباط بگیرید. زیرا ممکن است، به افسردگی دچار شده باشید و مشکلتان عمیق شده باشد.
مطالعه مقاله تربیت کودک می تواند کمک کننده باشد.  
آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم

چطور کودک اول خود را برای ورود فرزند دوم آماده کنید؟

زمانی که یک فرزند نوپا دارید و ایام بارداری دوم را سپری می کنید، توجه به تاثیراتی که ورود نوزاد جدید ممکن است، روی کودک اول شما داشته باشد، می تواند به شما کمک کند، تا از قبل، خود را برای رویارویی با اتفاقات جدید آماده کنید. شما می توانید با برنامه ریزی و آموزش های لازم به کودک اول خود، تاثیرات احتمالی را کم کنید.
بهترین کاری که می توانید انجام دهید این است، که آهسته آهسته ذهن او را برای رو برو شدن با وضعیت جدید اماده کنید، که لازم است، برای این منظور از چندین راهکار در طول زمان و به مناسبت های مختلف استفاده کنید. از جمله ی این روش ها نمونه های زیر است.

1-آگاه کردن فرزند اول از وجود خواهر یا برادر جدید

در یک فرصت مناسب این موضوع را با کودک خود درمیان بگذارید. سعی کنید فرزند دوم را به عنوان یک همبازی جدید معرفی کنید، که قرار هست با هم اوقات شادی بگذرانند. به این شکل تصویری خوشایند برای او می سازید.
بعد از آن ممکن است با توجه به روحیات متفاوت کودکان هر عکس العملی از فرزند شما سربزند، که بهتر است شما آماده پذیرش آن باشید. در کودکان کمتر از سه یا چهار سال، عکس العمل های واکنشی و منفی کمتر دیده می شود. زیرا آن ها درک درستی از موقعیت ندارند. اما کودکان بزرگتر ممکن است استقبالی از این موضوع نکنند. به هر حال باید به آن ها زمان بدهید، تا با وضعیت جدید سازگار شوند. در این رابطه مطالعه مقاله بهترین فاصله سنی بین فرزندان پیشنهاد می شود.

2-آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم | مرور خاطرات نوزادی

برای این که فرزند اول شما نسبت به این موضوع آگاهی و درک بهتری داشته باشد، خاطراتی که از تولد او در ذهنتان است، برایش بازگو کنید. وسایلی که از نوزادی او باقی مانده مانند لباس های نوزادی او را نشان دهید، آلبوم عکس و فیلم هایی که از او گرفته اید نشانش دهید و با ذوق از نوزادی او صحبت کنید. بگذارید شادی شما را از بدنیا آمدن خودش درک کند و بداند تولدش برای شما یک اتفاق دوست داشتنی بوده. نسبت به تولد عضو جدید ذهنیت خوبی پیدا کند.

3-آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم | مشورت با کودک

در انجام بعضی کارها مثل خرید اسباب بازی، لباس نوزاد یا  آماده کردن اتاق و چیدن وسایل مربوط به نوزاد از فرزند خود کمک بخواهید. وقتی اتاق را برای حضور فرزند دوم آماده می کنید و برای نوزاد لوازم مورد نیاز را می خرید، حتما برای کودک اولتان هم خرید کنید. می توانید آن ها را به عنوان هدیه ی نوزاد به او بدهید و او را خوشحال کنید. این کار باعث می شود، نسبت به نوزاد حس مثبتی داشته باشد. در خرید لباس و سایل برای نوزاد، نظر او را در انتخاب رنگ های لباس یا نوع اسباب بازی بپرسید. رفتار با کودک در این مرحله بسیار مهم است.
از او بخواهید در چیدن وسایل به شما کمک کند. تقویت روحیه همکاری و القای حس مهم بودن به کودک شما برای سازگاری بیشتر و پذیرش موقعیت جدید موثر است. با این کار به اجازه می دهید، خود را عضو مهمی از خانواده احساس کند و احساس مسئولیت پذیری او نسبت به نوزاد او را به فعالیت و مشارکت در کارها وا می دارد.

4-آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم | عدم فشار بر کودک

در پروسه رشد کودک، کارهایی هست که باید به آرامی و با برنامه انجام دهید. تغییراتی که برای کودک عبور از آن ها سخت است و باید با توجه به ظرفیت پذیرش و میزان آمادگی او انجام شود، مثل زمانی که می خواهید کودکتان را از شیر بگیرید یا وقتی که می خواهید اتاق خواب او را جدا کنید. انجام این کارها در زمانی که قرار است یک بچه ی دیگر به خانواده اضافه شود، برای کودک اول فشار مضاعف است. باعث افزایش استرس و نگرانی او می شود.
ممکن است این تغییرات را به ورود عضو جدید ربط بدهد و احساس خطر کند. احتمال دارد احساس کند، شما دارید جای او را به فرد جدید اختصاص می دهید. بنابراین توصیه می شود، از تحمیل شرایط جدید استرس زا به فرزند اول خود بپرهیزید.
در بعضی موارد، تغییر اجتناب ناپذیراست مثلا زمانی از راه می سد، که می دانید به زودی قرار است، کنار فرزند جدیدتان بخوابید و به او شیر بدهید. این موضوع فرزند اول شما را آشفته خواهد کرد، پس مناسب است، که زودتر ذهن کودک را نسبت به این موضوع آماده کنید. برای او توضیح دهید که مجبور هستید چند هفته اول را در کنار نوزاد یا گهواره او بمانید، تا از او مراقبت کنید و این وضعیت موقتی است. شرح ماجرا به حفظ آرامش کودکتان کمک می کند.

5-تعریف جایگاه کودک به عنوان خواهر یا برادر بزرگتر

با فرزند اول خود درباره این که یک خواهر یا برادر بزرگتر، اهمیت بالایی دارد صحبت کنید. بگذارید احساس ارزشمندی کند و احساس کند در قلب شما جایگاه ویژه ای دارد. نگرانی کودکان اول، اغلب به این خاطر است، که فکر می کنند ورود عضو جدید باعث می شود، پدر و مادر آن ها را نادیده بگیرند و دیگر دوست نداشته باشند. بنابراین برای آن ها توضیح دهید، که ارزش آن ها نسبت به قبل بیشتر خواهد شد و می توانند خواهر یا برادر خوب و مهربانی برای فرزند جدید باشند.

6-اجرای نمایش مراقبت از نوزاد به کمک عروسک

کارها و وظایفی که در بدو ورود فرزند جدید قرار است انجام دهید، به کمک نمایش با یک عروسک به فرزند اول خود نشان دهید. و از او بخواهید از عروسک مراقبت کند، او را در آغوش بگیرد و بخواباند. وانمود بازی برای کودکان  این مزیت را دارد که ضمن این که کودک بازی می کند، با کارهایی که قرار است بعدا شما انجام دهید آشنا می شود. پس زمانی که شما به فرزند جدید رسیدگی می کنید او کمتر بی قراری می کند و انجام این بازی باعث آماده شدن او برای ورود فرزند جدید می شود.

7-آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم | آشنایی با نوزاد

اگر در فامیل یا اقوامتان کسی وجود دارد، که به تازگی بچه دار شده، کودک خود را به دیدن آن ها ببرید و بگذارید از نزدیک با نوزاد آن ها ارتباط بگیرد و اگر مقدور است او را در آغوش بگیرد. این نزدیکی قبل از رویارویی واقعی به آمادگی و پذیرش کودک و ارتباط کم دردسرتر او با یک خواهر یا برادر کوچکتر کمک می کند.

8-آماده کردن ذهن کودک برای روز زایمان

فرزند کوچک شما احتمالا قرار است، روز زایمان شما نزد یکی از بستگان، مادربزرگ، خاله یا عمه بماند و چند ساعتی از شما بی خبر خواهد بود. بنابراین قبل از روز زایمان بهتر است، ذهن او را آماده این موضوع کنید. تا احساس ناامنی نکند و فکر نکند برنامه طبیعی زندگی او قرار است، دستخوش تغییرات ناخوشایند شود. به او اطمینان بدهید، که پس از چند ساعت همه چیز به روال عادی برمی گردد و قرار است او با یک موجود دوست داشتنی ملاقات کند که باعث خوشحالی او خواهد شد.  
آماده کردن فرزند اول برای فرزند دوم

بعد از تولد چه باید کرد؟

پس از این که فرزند دوم شما به دنیا آمد، فصل جدیدی برای آماده کردن کودک اولتان آغاز می شود و شما باید در مواجهه عملی کودتان با عضو جدید کمک کنید، تا ارتباط مسالمت آمیزی بین آن ها برقرار شود و بتوانید از هر دوی آن ها مراقبت کنید. فاکتورهایی که باید در این زمان به آن ها توجه داشته باشید، شامل موارد زیر می شود.

1-مقدم شمردن کودک در ملاقات نوزاد

یکی از راهکارهای مفید در دیدار اول این است، که اجازه دهید اولین کسی که نوزاد را می بیند، فرزند اولتان باشد. در یک جمع خصوصی که فقط اعضای خانواده حضور دارند، فرزند اولتان با نوزاد آشنا شود و احساس واقعی خودش را نسبت به نوزاد نشان دهد. اگر در این ملاقات دیگران حضور داشته باشند، رفتار اطرافیان با نوزاد ممکن است، باعث شکل گرفتن حس حسادت کودکتان شود. محبتی که دیگران به فرزند دوم شما می کنند، موجبات ناراحتی او را فراهم می کند.
قدم بعدی موثر، زمانی است که دیگران برای دیدن نوزادتان به شما سر می زنند. در این زمان اگر کودکتان تمایل دارد، در این کار شما را همراهی کند و او نوزاد را به دیگران نشان دهد، مانع او نشوید و اجازه این کار را به او بدهید.

2-پذیرای رفتارهای جدید او باشید

زمانی که یک عضو تازه به جمع خانواده اضافه می شود، که مرکز توجه همه است، فرزند شما ممکن است از رفتارهای نوزاد تقلید کند،طلب شیشه شیر کند، یا کودکانه صحبت کند، به اوخورده نگیرید. او به خاطر جلب توجه شما سعی می کند کوچکتر از سن خود به نظر برسد. در برخورد با اشتباهات کودک محتاط باشید.

3-از کمک های کودک استقبال کنید

اگر کودتان دوست دارد درامور مربوط به نوزاد شما را همراهی کند، کمک او را بپذیرید و اجازه دهید در حد توانش بعضی کارهای سبک را انجام دهد. مثلا می تواند گهواره را تکان دهد، گاهی کودک را در آغوش بگیرد یا او را سرگرم کند. اگر او را از انجام همه کارها را منع کنید، ممکن است احساس کند از سمت شما پذیرفته نیست و این ها همه بخاطر حضور نوزاد تازه متولد شده است.

4-برای فرزند اول وقت بگذارید

گاهی سعی کنید کمی از وقت خود را برای کودکتان خالی کنید. مراقبت از نوزاد را برای یکی دوساعت به کسی بسپارید و فرزند اولتان را بیرون ببرید و برای او خرید کنید، زمانی را با هم بگذارنید. به پارک بروید و اجازه دهید، مانند زمان های قبل شما را برای خودش داشته باشد. همواره مهربانی با کودکان را مد نظر داشته باشید.  

سخن آخر

اگر صاحب فرزندی هستید که قرار است، به زودی از وجود خواهر یا برادری بهره مند شود، مسئله آمادگی ذهنی او را جدی بگیرید، احساسات او را ارج نهید و با رفتارتان کمک کنید، نسبت به وضعیت جدید دچار استرس و ناامنی نشود. در این رابطه می توانید از مشاوره روانشناسی اطلاعات مفید بیشتری بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران