روانشناسی افراد عصبی | چطور احساس عصبانیت را کنترل کنیم؟
یکی از قدرتمند ترین احساسات آدمی، خشم و عصبانیت است. از آنجا که عصبانیت در زندگی فردی و روابط اجتماعی اثرات مخرب انکار ناپذیری دارد، روانشناسی افراد عصبی نیز بسیار مهم است.برخی برای تخلیه روانی عصبانیت خود را از طریق پرخاشگری، و برخی نیز برای کنترل عصبانیت به سرکوب آن اقدام می کنند که هر دو جزء راهکار های نامناسب کنترل خشم است و پیامدهای منفی به دنبال دارد. در این مقاله به ویژگی های افراد عصبی، شیوه ی برخورد صحیح با آن ها و همچنین راهکارهایی برای کنترل خشم می پردازیم.  

تماس با مشاور

عصبانیت چیست؟

همه ی انسان ها به طور طبیعی دارای چندین احساس اصلی هستند که به صورت فطری در وجود آن ها نهادینه شده و در طی سالیان تکامل یافته است. این احساسات شامل: خشم،‌ ترس، نفرت، غم و شادی است. برخی از دانشمندان احساسات شرم، تعجب و خجالت را نیز بعنوان احساسات پایه شناخته و به پنج حس اصلی افزوده اند.
عصبانیت یک حالت احساسی است که سطح آن از یک ناراحتی جزئی تا خشم شدید و جنون، متغیر است. احساس خشم نیز همانند سایر احساسات، تاثیراتی بر روان و جسم فرد می گذارد. از جمله تغییرات بیولوژیکی که هنگام عصبانیت اتفاق می افتد، می توان به برافروختگی و سرخ شدن صورت، افزایش ضربان قلب و فشار خون اشاره کرد که ناشی از تغییراتی در سطح هورمون های آدرنالین و نورآدرنالین است.

اینفوگرافیک روانشناسی افراد عصبی

اینفوگرافیک روانشناسی افراد عصبی

افراد عصبی چه کسانی هستند؟

به طور کلی عصبانیت به عنوان یک احساس منفی شناخته می شود. اما باید بدانیم که عصبانیت لزوما احساس بدی نیست و در صورتی که کنترل شده و به جا باشد می تواند مفید و موثر نیز باشد. همه ی ما در طول زندگی و در موقعیت های ناخوشایند دچار احساس عصبانیت می شویم. این احساس تا زمانی که  بسامد یا شدت ان بر عملکرد شخصی و شغلی، و همچنین در روابط میان فردی اختلال ایجاد نکند، مشکل ساز نیست. اما از نظر متخصصان حوزه ی سلامت روان، عملکرد غیر طبیعی عصبانیت می تواند نشان دهنده ی اختلالات روانی، اختلال مرزی و یا اختلال خشم انفجاری متناوب باشد که نیاز به بررسی، تشخیص گذاری و درمان تحت نظر روانشناس و روانپزشک دارد. افراد عصبی معمولا شهرت خوبی ندارند و به عنوان افرادی پرخاشگر،‌ پر تنش و دمدمی مزاج شناخته می شوند. اما ویژگی های افراد عصبانی چیست؟

روانشناسی افراد عصبی ، ویژگی آن ها

هنگامی که از آنها بخواهید تا دلیل رفتار یا کارشان را كه برخلاف میل شما بوده توضیح دهند، حالت تدافعی گرفته و مخالفت می کنند. این افراد کوششی در جهت درک واقعیت یا کشف حقیقت ندارند. آنان همچنین در اتفاقات ناگوار مدام دست به سرزنش خود و دیگران می زنند. مسئولیت پذیری آن ها به اندازه نیست. گاهی بیش از حد معمول و گاهی کمتر از آن. برای کسب آگاهی بیشتر از مشاوره تلفنی کلیک کنید.
از دیگر ویژگی های افراد عصبی این است که بیش از حد به رفتارهای دیگران حساس هستند و ودر نتیجه واکنش های نامناسب و نادرست می دهند. با مسائل احساسی، عاطفی و جنسی مشکل دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره نشانه های حساسیت و زودرنجی کلیک کنید.
خلق و خویشان به ناگهان از وضعیتی مهربان، گرم و صمیمی در عرض تنها چند ثانیه به وضعیتی عصبانی تغییر می کند.گاهی اتفاق می افتد که در مکان های عمومی مانند خیابان،‌ رستوران ها، مراکز خرید و یا حتی در منزل دوستان و... عصبانی می شوند و صدایشان بالا می رود و گویا این اتفاق برایشان اهمیت چندانی ندارد. در برخی موارد شدید دیده می شود که هنگام ناراحتی، خشم خود را با مشت زدن به اشیا، یا پرت کردن آن ها به این طرف و آن طرف و یا خودزنی نشان می دهند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خودزنی کودک کلیک کنید.

روانشناسی افراد عصبی ، علت برانگیختگی

عواملی که سبب برانگیخته شدن خشم می شوند:
  • فقدان و از دست دادن عزیزان و اندوه و ناراحتی ناشی از آن و یا بیماری اعضای خانواده
  • مهارت های ضعیف برقراری ارتباط و سرخوردگی جنسی
  • ضعف خدمات رسانی
  • خستگی و گرسنگی یا گرمای شدید
  • مشکلات اقتصادی و بدهکاری
  • احساس ناامیدی و یا شکست
  • مصرف الکل و مواد مخدر
  • مورد ظلم، توهین و فحاشی، تحقیر و یا بی عدالتی قرار گرفتن از سوی دیگران
  • داشتن بیماری جسمانی و درد های ناشی از آن
  • مسائلی که از کنترل فرد خارج است مثلا گیر کردن در ترافیک
 روانشناسی افراد عصبی

روانشناسی افراد عصبی، مشکلات ناشی از عصبانیت

خشم و عصبانیت گرچه یکی از احساسات طبیعی همه ی انسان هاست، اما در صورتی که دفعات یا شدت زیادی داشته باشد، می تواند برای خود فرد و اطرافیان او مشکلات‌ی را ایجاد کند. عواقب ناشی از این مسئله را به دو دسته ی جسمانی و روانی_اجتماعی تقسیم کرده ایم.

پیامد های جسمانی ناشی از عصبانیت

خشم و عصبانیت جزو احساساتی هستند که بدترین تاثیر را روی سلامت فرد می گذارند. در هنگام عصبانیت، عضلات و مفاصل سفت شده، خون رسانی به بدن کند تر صورت می گیرد، هورمون ها دچار اختلال می شوند، فشار خون و ضربان قلب افزایش می یابد و سیستم عصبی درگیر می شود.
عصبانیت علاوه بر خطر ضربان غیر طبیعی یا آریتمی قلب، برای سایر ارگان ها نیز خطرناک است و مشکلاتی ایجاد می کند. بعنوان مثال عصبانیت روی کیسه صفرا و کبد نیز اثرات منفی دارد زیرا در حالت عصبانیت صفرا بیش از اندازه ی طبیعی ترشح می شود و در دراز مدت،‌ خود باعث آسیب کبدی می شود. همچنین در حالت عصبانیت گاهی افراد به سردرد و یا گرفتگی های عضلانی مانند گرفتگی گردن و کمر نیز دچار می شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره درمان سردرد های عصبی کلیک کنید.
یکی دیگر از مشکلات بسیار شایع در افراد عصبی، مشکلات و بیماری های معده و روده است. رفلاکس معده، درد، سوزش از شکایت های رایج این افراد است. در هنگام عصبانیت به دلیل افزایش اسیدیته ی معده، فرد در معرض ابتلا به بیماری هایی همچون ورم معده و یا زخم معده است. همچنین در هنگام عصبانیت عملکرد روده ها با مشکل مواجه می شود و فرد را دچار دل پیچه و اسهال می کند. تداوم این حالت احتمال ابتلا به بیماری سندروم روده ی تحریک پذیر را افزایش می دهد.
گاهی در اثر فشار های روانی، استرس و یا عصبانیت، برخی از افراد با علائم التهاب پوستی مواجه می شوند. سوزش و خارش و زخم های پوستی از جمله مشکلات پیش آمده برای این افراد است.

پیامد های روانی ناشی از عصبانیت

علاوه بر مشکلات جسمانی که ناشی از عصبانیت و ابراز یا فرو خوردن خشم ایجاد می شود، عصبانیت پیامد های دیگری بر سلامت روانی، روابط میان فردی و زندگی اجتماعی نیز می گذارد که به برخی از آن ها در زیر اشاره می شود:
افراد عصبانی معمولا دوست داشتنی نیستند و دیگران تمایلی به برقراری رابطه ی صمیمانه با این گونه اشخاص ندارند. این مسئله در هنگام انتخاب همسر به وضوح دیده می شود. افراد قبل از ازدواج و در طی جلسات آشنایی سعی در این دارند که با روحیات و خلقیات طرف مقابل خود آشنا شوند و در این بین عصبی بودن هر یک از طرفین یک نکته منفی محسوب می شود. قطعا هیچ کس دوست ندارد همسری را انتخاب کند که اصطلاحا زود از کوره در می رود و عصبانیت خود را به شیوه های نامناسب تخلیه می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره معیارهای انتخاب همسر کلیک کنید.
بسیاری از افراد عصبی نیز در طول دوره آشنایی تلاش می کنند وجهه آرام، متین، منطقی و به دور از واکنش های تحریکی از خود نشان دهند. به همین دلیل هم هست که این اشخاص به احتمال بیشتر پس از ازدواج نمی توانند رابطه ی صمیمانه و همدلانه ی خوبی با همسر خود برقرار کنند و در مورد بسیاری نیز، این موضوع سبب جدایی زوجین می شود.

پیامد های اجتماعی ناشی از عصبانیت

افراد دارای شخصیت های عصبانی همچنین، در موقعیت های شغلی خود نیز ممکن است دچار مشکلاتی شوند. یک مدیر عصبانی به هیچ عنوان مورد پذیرش و احترام قلبی کارکنان خود نیست. کارکنان نیز در صورتی که دارای شخصیتی عصبی باشند و در موقعیت های مختلف و شرایط نامساعد، خشم خود را به شیوه ی نامناسبی ابراز کنند ممکن است با رئیس و یا همکاران خود به مشکل بر بخورند و چه بسا موجبات اخراج و از دست دادن شغلشان را فراهم کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره رفتار صحیح در محیط کار کلیک کنید.
یکی دیگر از اثرات مخرب عصبی بودن، این است که خطر ابتلا به اعتیاد را در افراد بیشتر می کند. گاهی افراد برای کاهش خشم و ناراحتی خود به سیگار، الکل و مواد مخدر روی می آورند و آرامش موقتی ناشی از مصرف سبب می شود که فرد در موقعیت های بعدی نیز در مصرف آن ها مداومت کند. این در حالیست که اعتیاد به مخدر ها، خود موجب می شود که در اوقات خماری فرد بسیار عصبانی و پرخاشگر شود و چرخه اعتیاد و پرخاشگری تقویت گردد.  

 روانشناسی افراد عصبی |راهکارهای کاهش عصبانیت

اولین و مهمترین کار برای کنترل عصبانیت این است که نشانه هایی که قبل از ایجاد خشم به سراغتان می آید را بشناسید. این نشانه ها می تواند برای هرکسی متفاوت باشد. وقتی پیش از وقوع عصبانیت و ابراز خشم، متوجه آن بشوید، درواقع نسبت به مشکل خود بینش پیدا کرده و بهتر می توانید آن را مدیریت و کنترل کنید. در این قسمت به نکات موثر برای کاهش عصبانیت اشاره می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره کنترل عصبانیت کلیک کنید.
  • بدون سرزنش دیگران و تلاش برای یافتن مقصر، احساسات خود را با آرامش بروز دهید.
  • برای حل مشکلات پیش رو برنامه ریزی کنید تا با ذهنی آرام تر و منظم تر به استقبال آن بروید
  • نفس عمیق به کنترل خشم شما کمک زیادی می کند.
  • خواب منظم و با کیفیت اثرات مطلوبی بر خلق و رفتار می گذارد.
  • روش های ریلکسیشن و مدیتیشن را بیاموزید و به کار ببرید.
  • ورزش و فعالیت های بدنی خود باعث ترشح اندورفین می شود که به هورمون شادی معروف است و خلق فرد را بالا می برد.
  • افکار منفی و تحریک کننده را از خود دور کنید و مراقب باشید در دام این افکار گرفتار نشوید.
  • سعی کنید خشم خود را به شیوه ای سالم و کنترل شده ابراز کنید.
  • اگر در شرایط بدی هستید از دیگران کمک بخواهید.
  • مهارت های حل مسئله در هنگام رویارویی با چالش ها بسیار مفید و مؤثر است. این مهارت را بیاموزید و در هنگام مقابله با موقعیت های ناراحت کننده به کار بگیرید.
 روانشناسی-افراد-عصبی

روانشناسی افراد عصبی |نحوه برخورد با آنها

شیوع بالای عصبانیت در میان مردم، باعث شده که افراد زیادی با این موضوع مواجه باشند. در صورتی که این افراد بتوانند برخورد مناسبی با فرد خشمگین داشته باشند، می توانند به کنترل او کمک زیادی کنند. در زیر نکاتی برای برخورد بهتر با افراد عصبی بیان شده تا به نحوی موثر و با آسیب های هر چه کمتر، از حالت عصبانیت خارج شوند.

1- حفظ آرامش خودتان

هنگام مقابله با فرد عصبی، آرامش و خونسردی خود را حفظ کنید. عصبانیت و یا حالت تدافعی شما باعث تشدید احساس خشم در طرف مقابل شده و جو را بیش از پیش متشنج می کند. در صورت برخورد منطقی شما، او نیز به احتمال بیشتری آرام می شود. سعی کنید لحنی آرام و یکنواخت و عاری از نصیحت یا ملامت داشته باشید. سرزنش یا نصیحت کردن در هنگام عصبانیت سبب تشدید اوضاع می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره تکنیک های آرام سازی خود کلیک کنید.

2- برقراری ارتباط موثر با آنها

از آنجایی که افراد عصبی، قادر به برقراری رابطه ی مؤثر و سازنده نیستند یا لااقل در آن ضعیف عمل می کنند، شما می توانید پیش قدم شده و علت ناراحتی اش را جویا شوید. به او اطمینان بدهید که همدلانه در کنارش هستید و هر زمان که خواست می تواند با شما صحبت کند. حتی المقدور برای دقایقی او را در اتاق تنها بگذارید و به او زمان بدهید تا از شدت عصبانیتش بکاهد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مهارت ارتباط موثر و موفق کلیک کنید.

3- ارائه راه حلی برای مشکلشان

برای رفع مشکلات، راهکار هایی مناسب ارائه بدهید. هر چند در هنگام عصبانیت ممکن است راه حل های شما را نپذیرد اما بعد از آرام شدن به آن ها فکر می کند و پس از تحلیل و سنجیدن جوانب کار، ممکن است یکی از آن ها را به کار گیرد. در صورتی که اشتباهی از شما سر زده، آن را بپذیرید و عذر خواهی کنید. اگر واقعا نمی دانید که چطور می توانید به او کمک کنید، می توانید از خودش سؤال کنید. به حرف ها و درد دل هایش گوش کنی. گاهی فرد تنها نیاز به کمی درد دل یا آغوشی گرم دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مهارت گوش دادن کلیک کنید.  

سخن آخر درباره روانشناسی افراد عصبی

گاهی ممکن است راهکار های مختلفی را به کار بگیرید و به جای بهتر شدن اوضاع، نتیجه ی عکس را مشاهده کنید. لازم است که با توجه به روجیات طرف مقابل، بهترین راهکار خود را پیدا کرده و از آن استفاده کنید. گاهی لازم است که هم شخص عصبانی و هم اطرافیان آموزش هایی ببینند که به کنترل خشم و بهبود شرایط زندگی کمک می کند. در این گونه موارد به جای تحمل سختی و کنار آمدن، بهتر است به فکر رفع مشکل از طریق مراجعه به متخصصین حوزه سلامت روان باشید. زندگی آرام و به دور از تنش حق شماست. خود را از آن محروم نکنید. برای کسب اطلاعات بیشتر از مشاوره روانشناسی کلیک کنید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران