افراد حساس | پیشنهاداتی برای مقابله با حساسیت افراطی
افراد حساس ویژگی های خاصی دارند. یک فرد بسیار حساس عبارت معرفی است برای کسانی که تصور می شود حساسیت سیستم عصبی مرکزی بیشتر یا عمیق تری نسبت به محرک های جسمی، احساسی یا اجتماعی دارند. در حالی که گاهی اوقات افراد بسیار حساس به عنوان "بیش از حد حساس" توصیف می شوند، این یک ویژگی شخصیتی است که هم نقاط قوت و هم چالش هایی را به عنوان نقاط ضعف به همراه دارد. یک فرد حساس بودن به این معنی است که شما بیشتر احتمال دارد همه چیز را عمیق تر احساس کنید.  

تماس با مشاور


افراد حساس

افراد حساس با حروف اختصاری HSP که مخفف عبارت Highly Sensitive People (HSPs) است شناخته می شوند. این اصطلاح برای اولین بار توسط روانشناسان، آیلین آرون و آرتور آرون در اواسط دهه ۱۹۹۰ مطرح شد و علاقه به این مفهوم از آن زمان به بعد همچنان به شدت در حال رشد است. تا به حال به شما گفته شده است که بیش از حد حساس هستید یا نباید خیلی فکر کنید؟ اگر پاسخ مثبت است به احتمال زیاد شما جز کسانی هستید که به عنوان افراد حساس شناخته می شوند.
به خاطر داشته باشید که اچ اس پی بودن به این معنا نیست که شما یک بیماری یا اختلال نیازمند درمان دارید؛ بلکه این فقط یک ویژگی شخصیتی است که شامل افزایش واکنش به تأثیرات مثبت و منفی می شود. برای شناسایی دقیق تر یا رسمی تر این ویژگی شخصیتی، آرون ها، یک پرسشنامه شخصیت تهیه کردند تا به افراد کمک کند به شناخت بهتری از ویژگی خود برسند. این پرسشنامه به عنوان مقیاس افراد زودرنج و نازک دل یا همان حساس شناخته می شود.

میزان شیوع اچ اس پی

تصور می شود که افراد بسیار حساس تقریباً ۲۰ درصد از جمعیت عمومی را تشکیل بدهند. اما ممکن است در برخی ویژگی ها، همپوشانی بین این دو درصد جمعیتی نیز وجود داشته باشد. حساسیت پردازش حسی نیز گاهی با وضعیتی به نام اختلال پردازش حسی اشتباه گرفته می شود. اگرچه اعتقاد بر این است که این دو از هم متمایز هستند.‌ جامعه معمولا بر اساس افرادی ساخته می شود که کمتر توجه می کنند و کمتر بطور عمیق تحت تأثیر مسایل قرار می گیرند.
افراد حساس کمتر درک می شوند. افراد بسیار حساس می توانند از روش هایی برای مقابله با استرس هایی که اغلب با آن ها روبرو می شوند سود ببرند. این روش ها در مورد کسانی که خود را بسیار حساس می دانند و همچنین کسانی که در ارتباط با فرد حساس هستند نیز مفید است.  

علایم و نشانه افراد حساس

چند نشانه که تعیین می کند شما فردی بسیار حساسی هستید در ادامه ذکر می شود. اگر با اکثر مواردی که در ادامه به آن ها اشاره می شود مطابقت داشته باشید، می توانید با اطمینان خود را اچ اس پی بنامید. برای شناخت بیشتر در زمینه نشانه های حساسیت و زودرنجی کلیک کنید.

1-همدلی بسیار بالا

شما بسیار همدل هستید. HSP ها توانایی زیادی در درک احساسات، نیازها، ناامنی ها و غیره دارند. مطالعات علمی این را ثابت کرده است. تحقیقات نشان داده است که افراد حساس دارای نورون های آینه ای فعال تری درمغز هستند که مسئول درک احساسات دیگران می باشد. هوش هیجانی و همدلی بالا، شما را در ارتباطات، حل تعارض و الهام بخشیدن به دیگران، الگو و نمونه می کند. از طرفی ممکن است صرفا به دیگران علاقه نشان بدهید و حتی نیازهای دیگران را بر خواسته های خود الویت دهید.

2-عجول نبودن افراد حساس

شما صبوری را مهم تلقی می کنید. به عنوان یک فرد بسیار حساس، زمانی بهترین بازدهی را دارید که زمان و مکان لازم برای تأمل و صبر قبل از پاسخگویی به مسایل را داشته باشید. تفاوت های ظریف را درک می کنید و در برقراری ارتباط و ادغام اطلاعات پیچیده مهارت دارید. برای افراد حساس مهم است که فرصت کافی برای پردازش تمام اطلاعاتی که در اختیار دارند، وجود داشته باشد. برای آشنایی با پیامدهای عجله کردن کلیک کنید.
افراد حساس

3-اضطراب شدید هنگام تحت فشار قرار گرفتن

انجام و تحویل کارها در مهلت مقرر، شما را مضطرب می کند و صحبت در جلسات برای شما وحشتناک است. در اختیار داشتن یک لیست بلندبالا از مسئولیت های کاری برای شما مهم است. به همین دلیل یافتن راه هایی که بتوانید مدیریت بهتری از زمان داشته باشید تا بیش از حد تحریک نشوید یک ضرورت تلقی می شود.

4-بیش از حد شخصی کردن مسایل

اچ اس پی ها تمایل بیشتری دارند تا نسبت به موقعیت ها واکنش نشان بدهند.  گاهی اوقات تعجب می کنید که چرا از دنیای اطراف خود بسیار متاثر شده اید در حالی که دیگران همه چیز را به راحتی نادیده گرفته و کنار می گذارند. اچ اس پی ها احساس می کنند که به دلیل حساسیت زیاد مشکلی در آن ها وجود دارد. در نتیجه، سال های زیادی از عمر خود را صرف انکار ویژگی های خود به عنوان مواهب و قدرت های منحصر به فرد می کنند. برای کسب اطلاعات دقیق تر از مشاوره تلفنی فردی کلیک کنید.

5-دل مشغولی های انفرادی

افراد حساس زندگی درونی پر جنب و جوشی دارند. این می تواند بدین معنا باشد که شما یک متفکر فوق العاده و خلاق هستید که بسیار خودآگاه عمل می کند. از طرف دیگر بسیار رایج است که شما تجربیات روزانه را بیش از حد مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید و که باعث می شود از خودآگاهی مثبت به خودانتقادی شدید برسید.

6-انتقادناپذیری افراد حساس

افراد حساس نسبت به افراد غیرحساس، به انتقادها واکنش شدیدتری نشان می دهند. در نتیجه آن ها برای جلوگیری از شنیدن انتقاد توسط دیگران، از حد توانایی های خود فراتر رفته و بیش از حد فعالیت می کنند. مانند کار زیاد و طاقت فرسا که منجر به فرسودگی شغلی می شود.

7-حلال مشکلات

تعهد و فداکاری از جمله ویژگی هایی هستند که افراد حساس  را به گزینه های مناسبی برای عضویت در کار تیمی تبدیل می کند. اچ اس پی ها همیشه مراقب محیط خود هستند. می توانند درگیری و تنش های موجود را احساس کنند و برای آن ها راه حل ارائه دهند. قادرند مشکلات را کاهش داده و فرصت های جدیدی را پیش روی افراد باز کنند.

8-افراد حساس در جستجوی معنا و هدف

اچ اس پی ها بیش از عوامل بیرونی(مانند پول یا شهرت) توسط عوامل درونی (مانند لذت بردن از کار) هدایت شده و انگیزه می گیرند. اگر از آن دسته افرادی هستید که به دنبال شغل هایی می روند که احساس رضایت از زندگی ایجاد می کند نه این که فقط برای دریافت حقوق دست به کار شوند، جز افراد حساس هستید.

9-جزئی نگری زیاد

اچ اس پی ها بسیار درک بالایی از جزییات محیط و اطرافیان دارند. آن ها شرایط خاص را بررسی کرده و به کوچکترین تغییرات توجه نشان می دهند. این جهت گیری در مسیر جزئیات در بسیاری از سناریوهای روزمره افراد یک ویژگی مثبت به شمار می رود. این ویژگی ها یعنی شما با علایق، دوست نداشتن ها و ترجیحات دیگران بسیار هماهنگ هستید و این درک بالا می تواند دوستان و متحدان زیادی را به سمت شما جلب کند. از طرف دیگر، اگر این ویژگی را درست و دقیق مدیریت نکنید، دقت  شما می تواند به کمال گرایی تبدیل شود. به یاد داشته باشید گاهی اوقات کار صرفا انجام شده بهتر از کار کامل انجام شده است.  

تاثیرات ژنتیک بر افراد حساس

اچ اس پی بودن اگرچه ممکن است منجر به شنیدن عباراتی شود که مدام گوشزد می کند زیاد سخت نگیر، بیش از حد حساس هستید، اما یک ویژگی سالم و طبیعی بوده و مزیت های تکاملی متمایزی دارد. اگرچه حساسیت بالا ژنتیکی است اما تنها یک ژن منفرد ایجاد کننده آن نیست. در حقیقت دانشمندان به طور فزاینده ای دریافته اند که ویژگی مبتنی بر مجموعه ای کامل از ژن ها است نه فقط یکی دوتا از ژن ها. این در مورد ویژگی های متفاوتی مانند هوش و درونگرایی نیز صادق است. حداقل سه مجموعه از ژن ها در این تیپ شخصیتی نقش دارد که افراد حساس برخی یا همه آن ها را دارند. جالب است تک تک این ژن ها بر مغز یا سیستم عصبی فرد تاثیر گذار است.

1-ژن حساس (حمل کننده سروتونین)

سروتونین یک ماده شیمیایی در بدن است که به خوبی بسیاری از کارها را انجام می دهد. اما یکی از مهم ترین آن ها تثبیت خلق و خوی افراد است. از طرف دیگر ناقل سروتونین یک ماده شیمیایی است که به انتقال سروتونین از مغز کمک می کند. بنابراین این کلید روشن / خاموش رفتار برای همه، سروتونین متعادل کننده خلق و خو، است. افراد حساس دارای تنوع خاصی از ژن انتقال دهنده سروتونین هستند که کمی متفاوت رفتار می کند.
اگر این ژن را دارید، سطح سروتونین پایین تری دارید و احتمالاً شما فردی بسیار حساس خواهید بود. این ژن به طور رسمی HTTLPR-5 نامیده می شود. در ابتدا تصور می شد که این نوع ژن باعث افسردگی می شود اما این درست نیست. در واقع به خودی خود هیچ گونه اختلال خلقی ایجاد نمی کند؛ اما شما را نسبت به محیط اطراف خود حساس می کند که در رشد کودکی اهمیت زیادی دارد.

2-ژن های دوپامین

در حالی که اولین ژن یعنی سروتونین اهمیت دارد اما تنها ژن مهم نیست. همچنین محققان ارتباطی بین حساسیت و مجموعه ای از ۱۰ نوع مختلف ژن مربوط به دوپامین پیدا کرده اند. دوپامین ماده شیمیایی پاداش دهنده در مغز است. به بیان دقیق، چگونگی ارتباط این ژن های دوپامین با حساسیت کشف نشده است؛ اما نکاتی در دسترس است. منطقی این است که فردی با سیستم حساس نیاز داشته باشد احساس کند پاداش کمتری از محرک های خارجی دریافت می کند، در غیر این صورت دائماً به همان محیط های پر سر و صدا و شلوغی که فرد را خسته می کند کشیده می شود. برای آگاهی از روش های افزایش دوپامین کلیک کنید.

3-ژن شادابی احساسی (نوراپی نفرین)

هر شخصی تمایل دارد زندگی را در لحظاتی با بار احساسی بارزتر، تجربه کند. اما این شفافیت احساسی برای برخی از افراد قوی تر از دیگران است و تعجبی ندارد که حساسیت بالا به نوع ژنی که آن را کنترل می کند مرتبط باشد. این ژن که برخی آن را ژن "شادابی عاطفی" می نامند، مربوط به نوراپی نفرین است. نوراپی نفرین یک انتقال دهنده عصبی است که به واکنش استرس بدن کمک می کند.  

تاثیر HSP بر خود فرد

حساس بودن دارای مزایا و چالش هایی است. این امکان وجود دارد که به آسانی از افرادی که منظوری از کارها و حرف های خود ندارند و یا تمام تلاش خود را برای مهربانی انجام می دهند، آزرده خاطر شوید. همچنین بیش از حد به عوامل استرس زای روزانه یا مسائل مربوط به روابط، واکنش احساسی نشان می دهید، به ویژه پرخاشگری زیادی به خرج‌ می دهید. با این حال، اچ اس پی بودن لزوما به این معنا نیست که شما دایما انگیزه های منفی را در زمانی که وجود خارجی ندارند برداشت و دنبال می کنید. بیشتر بحث بر سر این است که آن ها را راحت تر درک می کنید یا عمیقاً تحت تأثیر تجربیات منفی قرار می گیرید که لزوماً ضعف به شمار نمی آید. برای آگاهی بیشتر از ویژگی آدم های احساساتی کلیک کنید.

1-اجتناب شدید از موقعیت های تنش زا

از موقعیت هایی که باعث می شود احساس غرق شدن کنید اجتناب می کنید. به این معنا که از موقعیت هایی که منجر به درگیری شدید شما تا حدی که استرس زیادی را وارد کند دوری می کنید. افراد بسیار حساس ممکن است بیشتر تحت تأثیر شرایط خاصی مانند تنش، خشونت و درگیری قرار بگیرند که آن ها را به اجتناب از چیزهایی که باعث ناراحتی  می شود ترغیب می کند.

2-متاثر شدن از رویدادها

زیبایی ها مانند آثار هنری، طبیعت احساسات شما را بسیار تحت تأثیر قرار می دهد. افراد بسیار حساس تمایل دارند از زیبایی که در اطراف خود می بینند بسیار متاثر شوند. آن ها ممکن است هنگام تماشای ویدئوهای بسیار دل انگیز گریه کنند و عمیقا می توانند با احساسات منفی و مثبت دیگران و شخصیت های فیلم همدردی کنند.

3-قدرشناسی از زندگی

افراد حساس حس قدردانی و سپاسگزاری زیادی دارند. افراد بسیار حساس از لباس خوب، غذای خوب یا موسیقی زیبا در سطحی که اکثر مردم به آن دسترسی ندارند، قدردانی می کنند.  آن ها با احتمال بالاتری، احساس عصبانیت وجودی( معنایی و هستی شناسانه) بیشتری دارند، اما از آنچه در زندگی دارند قدردانی می کنند، زیرا می دانند که احتمالاً زودگذر است و هیچ چیز قطعی نیست.  
افراد حساس

مشکلات احتمالی افراد حساس

جای تعجب نیست که افراد بسیار حساس هنگام مواجهه با شرایط دشوار تمایل بیشتری به استرس دارند. آن ها همچنین تحت تأثیر مواردی قرار می گیرند که معمولا دیگران براحتی آن ها را پشت سر می گذارند. استرس اجتماعی برای بیشتر مردم بیشتر از انواع دیگر، یک استرس واقعی تلقی می شود. این نوع استرس مخصوصاً برای افرادی که می توانند موضوعات را از راه های متفاوتی درک کنند که ممکن است در یک درگیری اشتباه پیش بیاید یا خصومت و تنش را در جایی درک کند که دیگران متوجه آن نشوند محتمل تر است. موارد خاصی که می تواند برای افراد بسیار حساس استرس زا باشد عبارتند از:

1-برنامه ریزی های شلوغ

بسیاری از افراد دوست ندارند بیش از حد مشغول باشند اما برخی از افراد با هیجان و نشاط زندگی شلوغ به خوبی منطبق شده و رشد می کنند. حال اینکه افراد حساس، وقتی که کارهای زیادی را باید در مدت زمان کوتاهی انجام دهند حتی اگر از نظر فنی زمان کافی برای انجام همه کارها را در صورت عجله داشته باشند‌، باز هم احساس غرق شدن و تشنج روحی می کنند. نیاز به حل و فصل سریع، عدم قطعیت نتایج، ناتوانی در به نتیجه رساندن همه این ها و فشار این شرایط، برای افراد حساس بسیار استرس زا است.

2-انتظارات دیگران

افراد بسیار حساس تمایل به توجه کردن به نیازها و احساسات دیگران دارند. آن‌ها از رها کردن مردم متنفرند. یادگیری نه گفتن برای اچ اس پی ها یک چالش و در عین حال یک ضرورت است زیرا آن ها از خواسته های دیگران احساس ناراحتی نمی کنند، به ویژه به این دلیل که در صورت نیاز به نه گفتن، اچ اس پی ها بهتر از دیگران می توانند ناامیدی دوستان خود را احساس کنند.‌ افراد بسیار حساس استعداد خوبی دارند که از جدی ترین منتقدان خود باشند. آن ها نسبت به خوشبختی دیگران احساس مسئولیت می کنند. هنگامی که احساسات منفی در اطراف شناور باشد به طور کامل از آن آگاه هستند.

3-درگیری بیشتر افراد حساس

اچ اس پی ها ممکن است بیشتر در معرض استرس ناشی درگیری باشند. آن ها بیشتر از باقی مردم از مشکلات ایجاد شده در یک رابطه آگاه هستند  که می تواند منجر به تفسیر نادرست از سیگنال های غیر مرتبط به عنوان نشانه های درگیری یا عصبانیت شود.

4-مقایسه اجتماعی

افراد بسیار حساس مستعد استرس ناشی از مقایسه اجتماعی هستند. آن ها احساسات منفی طرف مقابل و همچنین احساسات خود را درک می کنند و آن ها را قوی تر و عمیق تر از دیگران تجربه می کنند. از احتمال بهبود آگاه هستند و زمانی ناراحت می شوند که نتایج مثبت بالقوه، جای خود را به پیامدهای منفی بیشتر از طریق یک درگیری بدتر می دهد. آن‌ها همچنین وقتی متوجه می شوند که یک رابطه به پایان رسیده است بیشتر ناراحت می شوند. زمانی که احساس می کنند همه چیز حل شده است  شخص مقابل همان چیزها را تمام شده تلقی می کند. افراد بسیار حساس از دست دادن رابطه را به شدت شکننده تری درک می کنند و درگیر نشخوار ذهنی می شوند.

5-تحمل کمتر افراد حساس

مربیان مهارت های زندگی به تخلیه روزانه انرژی که همه از آن به عنوان تحمل نام می برند اشاره می کنند. مانند چیزهایی که اغلب افراد تحمل می کنند و در نهایت باعث ایجاد استرس می شود. برای مثال  برای فرد حساس که سعی می کند تمرکز کند ناامید کننده تر است. بوی بد در خانه شدیدتر احساس می شود و رسیدن به آرامش را برای یک فرد حساس در یک خانه آشفته، مبهم تر و دست نایافتنی تر می کند. افراد بسیار حساس به آسانی با شگفتی ها شگفت زده می شوند. هنگام گرسنگی دچار گرسنگی بیش از حد می شوند و آن را تحمل نمی کنند. به این ترتیب، استرس های روزانه زندگی اغلب باعث ناامیدی بیشتر افراد حساس می شود.

6-شکست های شخصی

از آنجا که اچ اس پی ها بی رحم ترین منتقدان خود هستند، بیشتر مستعد نشخوار فکری و شک به خود هستند. اگر مرتکب اشتباه شرم آور شوند، مدت ها با به خاطر اوردن آن نسبت به افراد عادی احساس خجالت بیشتری می کنند. آن ها دوست ندارند وقتی در تلاش برای انجام یک کار چالش برانگیز هستند مورد ارزیابی قرار گیرند و حتی می توانند به دلیل استرس ناشی از تماشا شدن دچار مشکل شوند. اغلب کمال گرا هستند، از طرفی از روش های اجتناب ناپذیر این استرس و نحوه تأثیر آن بر خود آگاهی بیشتری دارند.  

پیشنهاداتی برای افراد حساس

اگر شخصیتی حساس دارید، یافتن راه هایی که برای کنار آمدن با استرس زندگی می توانید به آن ها تکیه کنید بسیار مفید خواهد بود. بسیاری از برنامه های کاهش استرس به عنوان یک فرد بسیار حساس می تواند شامل محافظت از خود در برابر بسیاری از محرک های آزاردهنده باشد. بین خود و محرک های حسی که احساس می کنید برای شما بیش از حد آسیب زا است، سد و مانعی بگذارید. مهم تر از همه، نسبت به آنچه که باعث ایجاد استرس در شما می شود اگاه باشید و یاد بگیرید که از این موارد دوری کنید.
  • با ایجاد تجربیات مثبت در برنامه خود، مثبت اندیشی کنید تا از بروز استرس اضافی که ممکن است با آن روبرو شوید محافظت شود.
  • از عوامل استرس زا مانند فیلم های کوتاه خشن و افرادی که انرژی مثبت شما را تخریب می کنند، خواسته های زیادی از شما دارند یا باعث می شوند احساس بدی نسبت به خود پیدا کنید، اجتناب کنید.
  • بیاموزید که به خواسته های زیاد آدم ها، نه بگویید و بابت آن احساس شرمندگی نکنید. محیطی را در زندگی خود ایجاد کنید که احساس خوبی در شما ایجاد کند.
  • یک فضای امن ایجاد کنید. بگذارید خانه شما محیطی آرامش بخش باشد که بتوانید از تنش بیرون به آن پناه ببرید.
 

سخن اخر

اگر بدانید چگونه ویژگی های منحصر به فرد افراد حساس را مدیریت کنید، می توانید آن را به قدرت بیشتر و چالش کمتر در زندگی تبدیل کنید.  برای انجام این کار درک آنچه با آن سر و کار دارید مفید است، حال اینکه این کار را برای خود انجام می دهید یا سعی می کنید درک عمیق تری از فرد بسیار حساسی که با او در ارتباط هستید انجام می دهید فرقی نمی کند. برای اچ اس پی ها، پایین ترین سطح هر مساله ای پایین تر و بالاترین آن نیز بالاتر و بیشتر از باقی مردم است.
اگر تا به حال به این فکر کرده اید که چرا هیچ کس به مسایل جوری که شما فکر می کنید فکر نمی کند می تواند ویژگی خاصی باشد. شما توانایی دیدن چیزهایی را دارید که دیگران نمی بینند و این شما را خاص و ارزشمند می کند. در این راستا می توانید از مشاوره روانشناسی راهنمایی بیشتری بخواهید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران