عوارض ماندن شیر در سینه یا ماستیت و روش های درمان آن
درد یکی از عوارض ماندن شیر در سینه است. گاهی شیر در درون قسمتی از مجرای پستان مادر جمع می شود که به این حالت انسداد شیر یا ماستیت گفته می شود.  این حالت در ابتدا عفونی نیست اما ممکن است به مرور زمان عفونی هم شود و به ماستیت عفونی تبدیل گردد. در این مقاله شما باانواع ماسیتت، خطرات و راه های درمان آن آشنا خواهید شد.

تماس با مشاور

 

ماندن شیر در سینه

مراقبت از پستان ها پس از زایمان با وجود تمام مشکلاتی که با ورود یک نوزاد تازه متولد شده به خانه ی شما وارد شده است کار بسیار سختی است. تقریبا می توانه گفت آخرین کاری است که شما نیاز دارید ذهنتان را به آن مشغول کنید اما متاسفانه علی رغم رعایت نکات گفته شده در این مقاله یا در صورت عدم اطلاع تازه مادران از این محتوا چنین مشکلی بر شما عارض خواهد شد درنتیجه بهترین حالت این است که رویدادهای موجود را بررسی کنید، به پزشک زنان در صورت مشاهده ی کوچکترین علائمی مراجعه کنید.
پیشنهاد می کنیم مقاله رژیم شیردهی را مطالعه کنید.
یکی از مشکلات شیردهی که تازه مادران با آن دست و پنچه نرم می کنند درد سینه ناشی از تجمع و ماندن شیر در سینه است. به ماندن شیر در سینه ماستیت نیز می گویند. معمولا ماستیت به دلایلی رخ می دهد از جمله:
  • تغذیه با فاصله زمانی زیاد:گاهی ممکن است نوزاد دنیا آمده به حدی تنبل و خوابالود باشد که به تعداد دفعاتی که لازم است برای تغذیه ی خود بیدار نشود.  این بیدار نشدن نوزاد یا توجه نکردن مادر به نشانه های گرسنگی نوزاد به دلایلی نظیر مشغولیت او به امور دیگر و ... می تواند باعث ماندن شیر در سینه شود. برای آشنایی با علائم سیری نوزاد کلیک کنید.
  •  برداشت نامکرر شیر از یک ناحیه پستان: فشار موضعی به یک ناحیه به خصوص از پستان به علت هایی نظیر لباس تنگ، یا خوابیدن روی پستان، فشار انگشتان مادر روی قسمتی از پستان یا ضربه به پستان از دلایل ایجاد ماستیت است.

1-نشانه های ماستیت

  • درد و قرمزی ناحیه ای پستان
  • تب ولرز
  • خستگی و تهوع
  • سردردهای عمومی بدن که هم نشانه ی ماستیت عفونی است و هم غیرعفونی
  • احساس توده ای در سینه

2-میزان شیوع ماستیت

شیوع ماستیت حاد به علتع تفاوت در روش های شیردهی بین جوامع متفاوت است اما به طور کلی این حالت بیماری یعنی تجمع شیر در سینه ها نسبتا شایع است و تقریبا 5 تا 33 درصد از زنان در دوران شیردهی خود دچار این حالت می شوند.گزارشات تا به امروز نشان داده اند که 74 تا 95 درصد از موارد ماستیت در دوازده هفته ی اول پس از زایمان رخ می دهند و به ندرت بعد از هفته ی دوازدهم مشاهده شده است.
ماستیت گرانولوماتوز مزمن بسیار نادر است و براساس گزارشاتی که یکی از مراجع ایران منتشر کرداه است در کشور ما به ازای هر هفده مورد سرطان پستان یک مورد ماستیت و به ازای یک ملیون و دویست هزاربیمار مبتلا  به ضایعه ای در پستان دیده می شود.
همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سفت شدن سینه در شیردهی کلیک کنید.  

عوارض ماندن شیر در سینه

تجمع شیر در داخل سینه که در دوران شیردهی اتفاق می افتد که چنانچه پیش تر گفته شد درصورت عدم خروج می تواند عوارضی به دنبال داشته باشد از جمله عفونت مجاری شیردهی. اگر مجاری شیردهی عفونت کندد می تواند بسیار دردناک بوده و از مواردی نیست که صبوری بطلبد بلکه باید هرچه سریعتر درمان شود. در صورت مشورت پزشک احتمالا نیازی به قطع دوران شیردهی هم نیست حتی اگر تب داشته باشید نیازی به نگرانی نیست چرا که تنها عده ی کمی از آنتی بیوتیک برای رفع این مشکل استفاده می کنند. از دیگر عوارض که به اختصار آورده شده است:
  • ایجاد توده دردرون بافت سینه ی مادر
  • ایجاد احساس درد در یک نقطه ی خاص و حساس از سینه
  • قرمزی و درد سینه
  • تورم در پستان ها
  • اجساس گرما و داغی در سینه ها
 عوارض ماندن شیر در سینه

عوارض ماندن شیر در سینه | تشخیص های افتراقی

شرایطی که می تواند باعث درد و ناراحتی در پستان شود که مرتبط با شیردهی است عبارت است از:
  • پستان پر: روزانه دو تا شش تولد نوزاد شایع است. شیر به خوبی در پستان جریان پیدا نمی کند و پستان ها گرم، متورم و سنگین می شود. پستان ها حساس شده اما قرمز نشده و ملتهب نیز نیستند. برای آشنایی با روش شــیر دادن به نوزاد کلیک کنید.
  • پستان محتقن:در اولین روزهای تولد نوزاد این اتفاق می افتد. زمانی رخ می دهد که پستان ها لبریز از شیردهی شوند. یعنی احتقان اولیه. زمانی که شیردهی با دفعات کم انجام می شود که به این حالت احتقان ثانویه گفته می شود. این وضعیت بعد از ماموپلاستی نیز شایع است. پستان ها به صورت دو طرفه بزرگ، متورم و دردناک، هستند. نیپل ها ممکن است کشیده شده و به صورت صاف دربیایند. شیر به راحتی در چنین شرایطی جریان پیدا نمی کند و نوزاد به سختی پستان را می گیرد. بیمار ممکن است تب دار شود که معمولا طی 24 ساعت ایجاد می شود. اگر این حالت درمان مناسب خود را نگیرد جریان شیر مهار خواهد شد.
  • تورم پستان ها: زمانی که پستان ها خصوصا در سیکل قاعدگی متورم شود، یا ترشحات هورمونی به دلایل مختلف از جمله مصرف داروهای هورمونی و اختلالات خلقی و ...تغییر کند این حالت ایجاد می شود.

سایر علام برای تشخیص افتراقی

  • مجرای مسدود شده:توده ی دردناکی در پستان در این حالت ایجاد شده است. در این شرایط بیمار تب ندارد و پوست روی توده ممکن است قرمز شده باشد. احتمالا یک نقطه ی سفید کوچک در لبه ی نیپل ظاهر شود که موقع مکیدن شدیدا احساس درد می دهد. تصور بر این است که این حالت نتیجه ی رشد بیش ازحد اپی تلیوم یا تجمع چربی باشد. این امر معمولا در اثر کدری مجاری شیری پیدا می شود.
  • گالاکتسول: تجمع گرد، صاف و بدون درد و تورم در پوست است. در هنگام فشردن نیپل شیر خارج می شود. این حالت هیچ نشانه ی سیستماتیکی ندارد.برای آشنایی بیشتر با بیماری های پستان کلیک کنید.
  • عفونت غدد پستانی: درد و سوزش انتشاری در پستان وجود دارد که در مدت شیردهی یا بعد از آن معمولا بدتر می شود و ممکن است همراه با درد پایین رونده به طرف بازو یا پشت باشد. بیمار هیچ گونه تب یا بی حالی ندارد. علائم بالینی متغیر هستند و ممکن است بدون قرمزی سفتی یا تتدرنس باشد. ماستیت گرانولوماتوز معمولا این حالت از ماستیت با زایمان وشیردهی متقارن نیست.
 

عوارض ماندن شیر در سینه | درمان مقدماتی

  • ماساژ مالیم مجرای بسته یا ناحیه ی حساس پستان به طرف نوک پستان قبل یا حین شیردهی
  • قرار دادن یک پارچه مرطوب و گرم روی پستان در ناحیه ی مورد نظر قبل از شیردهی
  • استفاده نکردن مادر از لباس های تنگ به ویژه سینه بند درمان ماستیت
  • تخلیه مکرر شیر از پستان توسط تغذیه مکرر نوزاد
  • کنترل نوزاد که پستان را درست در دهان گرفته باشد
  • ابتدا از سینه ای تغذیه دهید که احساس می کنید شیر در آن سینه جمع شده است
  • در صورت عدم تمایل شیرخوار به نوشیدن، شیر خود را دوشیده وکنار بگذارید
  • درمان ضدالتهاب به کاهش نشانه های ماستیت کمک می کند
  • ایبوبروفن در صورت لزوم قابل قبول است
  • معمولا اگر تخلیه کامل پستان انجام شود انسداد مجاری و ماستیت ظرف یک روز بااقداماتی که گفته شد بهبود می یابد ولی در مواردی نیز نیاز به مراجعه به پزشک ضروری است.
  • اگر احساس می کنید که با تخلیه کامل پستان تا بیست و چهار ساعت هم چنان بهبودی حاصل نشده است بهتر است به پزشک زنان مراجعه کنید. ذ
  • نشانه هایی دال بر وجود بیماری در خودتان رویت کردید نظیر تب، لرز، تهوه، استفراغ و سردرد و ... بهتر است هرچه سریعتر پزشک خود را ببینید
  • پستان هایتان دچار شقاق شده باشد که در این صورت ماستیت عفونی است ونیاز به تایید پزشک دارید.

1-عوارض ماندن شیر در سینه | اقدامات درمانی ماستیت حاد عفونی

  • برای کاهش درد وناراحتی استامینون انتخاب اولیه می باشد.
  • ایبوبروفن درمان جایگزین مناسبی است. کمترین دوز برای کوتاهترین زمان استفاده شود.
  • به بیمار توصیه کنید کمپرس گرم روی پستان های خود بگذارد و از دوش آب گرم استفاده کند.
  • استراحت کنید و خصوصا در هنگام شب از سینه بند استفاده نکنید.
  • اگر شیردهی ممکن نیست یا پستان مبتلا پس از شیردهی به طور کامل تخلیه نمی شود بهتر است با دست یا پمپ شیر باقی مانده را از سینه های خود خارج کنید.
  • تنها موارد استثنا زنان مبتلا به HIV مثبت هستند که جایگزینی برای تغذیه نوزاد ندارند چون ماستیت سبب افزایش انتقال عمودی مادر به نوزاد ویروس HIV می شود. در افرادی که آبسته و ماستیت پیشرفته دارند و درد زیاد اجازه ی شیردهی را به مادر نمی دهد بهتر است شیرخورا از سمت غیرمتبال تغذیه کرد ولی به طور کلی بهتر است تا زمان بهبودی مادر شیر از پستان مبتلا به روش های مختلف خارج شود. به هرحال توصیه به ادامه ی شیردهی در صورت امکان یکی از روش های خوبِ درمانی است.
  • تجویز آنتی بیوتیک که زمانی برای بیمار توصیه می شود که شقاق عفونی شده روی نیپل وجو د دارد بعد از دوازده تا بیست و چهار ساعت علی رغم تخلیه شیر علائم بهبود نیابد یا بدتر شود و یا کشت باکتریایی بیمار مثبت باشد. کلوگزاسیلین 500 میلی گرمی چهار بار در روز به مدت 14 روز به تجویز پزشک. در زمان مصرف آنتی بیوتیک ها احتمالا شیرخوار تحریک پذیرتر می شود، مدفوعش شل شده و یا به دفعات بیشتری دفع کند.

2-درمان اساسی و اقدامات احتیاطی

  • اگر بعد از 12 تا 24 ساعت علی رغم دوشیدن شیر علائم بهبود نیابد نباید آنتی بیوتیک مصرف کند.
  • اگر بعد از 48 ساعت درمان آنتی بیوتیک علائم فروکش نکند بررسی کنید که حتما مادر آنتی بیوتیک را به صورت صحیح استفاده کرده باشد.
  • نمونه ای از شیر را برای کشت به پزشک خود ارسال کنید.
  • پزشک بهتر است آنتی بیوتیک دیگری را برای 14 روز دیگر تجویز کند.
  • اگر نتایج کشت در دسترس هستند آنتی بیوتیکی را تجویز کنید که حساسیت ارگانیسم به آن مشخص شده است.
  • اگر نتایج کشت در دسترس نیستندت درمان تجربی با کوآموکسی کلاو 500 میلی گرم سه بار در روز را شروع کنید.
  • اگر مادر نمی تواند پنی سیلین دریافت کند، نظر متخصصین را جویا شود.
  • تشخیص های افتراقی را مد نظر قرار دهید
  • اگر توده زمینه ای وجود دارد سرطان مجاری یا سرطان التهابی مورد شک است که علائم آن ظهور سریع گرمی در پستان و قرمزی منتشر، ادم منجر شونده به ظاهر پوست پرتقالی و .. است، در این صورت سریعا اورژانس را خبر کنید.
  • اگر قسمتی از پستان سفت و قرمز و حساس بشاد به آبسته یا IGM شک کنید، اگر مادر درمان آنتبی بیوتیک دریافت کرده باشد بی حالی و تب ممکن است کاهش پیدا کند.
  • برای تایید تشخیص توسط سونوگرافی و انجام درناژ مادر را به جراح ارجاع دهید.
  • کشت از ترشحات آبسه به عنوانه راهنمایی برای انتخاب آنتی بیوتیک مورد استفاده قرار می گیرد. در این رابطه مطالعه مقاله شیردهی در دوران بارداری پیشنهاد می شود.

عوارض ماندن شیر در سینه

عوارض ماندن شیر در سینه | درمان جراحی

برحسب ارجاع بیمار به جراح، درناژ سوزنی محل قرمزی و خروج چرک تشخیص التهاب عفونی و یا آبسه را در زنانه شیرده مسجل می کند. اگر باوجود درمان دارویی حجم ترشحات چرکی به صورت آبسه زیاد است و یا احتمال درناژ کامل و بهبودی با سوزن و انتی بیوتیک داده نمی شود، درناژ جراحی آبسه توصیه می گردد که باید با حداقل میزان ضایعه رسانی به مجاری شیری باشد. درناژ آبسته بستان باید زیر بیهوش عمومی و بدون درد و در اتاق عمل صورت گیرد.

 تشخیص و درمان ماستیت گرانولوماتوژ توسط جراح

در صورتيكه احساس توده، درد، قرمزي ووجود سينوس هاي ترشحي و يا خروج چرك از سينه ارتباطي به شيردهي ندارد و در زنان شيرده ديده نمي شود بايد با احتمال ماستيت گرانولوماتوز(IGM (ويا حتي شك به سرطان به جراح (جراح عمومي، پستان، سرطان) ارجاع شود. درمان IGM توسط جراح: جراحي: در صورت تشخيص IGM حتي المقدور از انجام جراحي باز و يا برداشتن توده خودداري كرده زيـرا ايـن بيمـاري التهـابي است و احتمالا زمينه اتوايميون دارد و جراحي روش انتخابي درمان آن نيست، مگر در موارد استثنايي و يا به هـر حـال عـدم تشـخيص IGM و يا شك به سرطان.

 درمان دارويي

داروهاي مختلفي براي اين بيماري توصيه شده است. مثل كورتيكواستروئيدها، داروهاي ضد سلول(متوتركسيت) و آنتي بيوتيك ها با توجه به عوارض مصرف اينگونه داروها و خطرات ناشي از استعمال طولاني مدت آن روش ديگري در كشور توصيه شده است كـه مشتمل است بر
  • درناژهاي مكرر ضايعه با سرنگ 10cc و خارج كردن ترشحات درون پستان كه بين 2cc ./تا cc 50 مي تواند باشد.
  • مصرف آنتي بيوتيك هايي مثل كوتريموكسازول ويا سيپروفلوكساسين. به مدت 2 هفته در هر پريود
 

سخن پایانی

اگر روش شیردهی شما مشکلی دارد با راهنمایی پزشک خود آن را برطرف کنید. شما نباید به عنوان یک مادر به راحتی دستپاچه شوید اینجا تازه اول راه  مادری است و شما تازه کفش های خود را به پا زده اید و در این راه مشکلات زیادی را یکی پس از دیگری باید مرتفع کنید پس گمان نکنید راحتتر هستید که اصلا به نوزاد خود شیر ندهید چرا که یکی از درمان های این مشکل یعنی تجمع شیر در سینه در مراحل ابتدایی همان تخلیه شیر از سینه توسط مکیدن نوزاد است. در صورت نیاز به اطلاعات تکمیلی از مشاوره روانشناسی مشورت بخواهید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران