درمان وسواس | بهترین روش های درمان اختلالات وسواس

درمان وسواس فکری – عملی (ocd) امکان پذیر است؟ در پاسخ باید گفت که بله، امروزه بسیاری از راهکارها و روش های درمانی برای خود یاری و درمان وسواس وجود دارند که افراد با استفاده از این روش های درمان، می توانند اختلال وسواس فکری- عملی خود را درمان نمایند. وسواس فکری-عملی (OCD) در صورت عدم درمان به موقع می تواند پیامد ها و مشکلاتی را در زندگی فرد ایجاد نماید که از جمله مهمترین آنها می توان به انزوا و گوشه گیری اشاره داشت.
تماس با مشاور

 

خودیاری در درمان وسواس

روش ها و راهکارهایی وجود دارند تا فرد مبتلا به وسواس بتواند وسواس خود را کنترل نماید. در ادامه توضیحات بیشتری درباره آن ها ارائه شده است. استفاده از روش  های خودیاری در کنار روش های درمانی روانشناختی بیشترین میزان تاثیرگذاری را خواهند داشت. 

1- مقابله با وسواس با روش‌های خودیاری

یکی از دلایل ابتلا به وسواس، استرس و اضطراب در زندگی است. بنابراین باید سبک زندگی خود را طوری تغییر دهید که به کنترل استرس و نگرانی شما کمک کند. برای این منظور روش‌های زیر برای درمان وسواس مفید خواهد بود. لازم به ذکر است که استفاده از روش های زیر تا حد زیادی به شما برای بهبود وسواس و استرس کمک می کند ولی این روش ها به تنهایی نتیجه بخش نخواهند بود.

روش اول: فعالیت‌های منظم بدنی داشته باشید و ورزش کنید. بهتر است تمرین‌ها را در چند نوبت در طول روز مثلا در سه تایم ۱۰ دقیقه ای و با تمرکز انجام دهید.

روش دوم: ارتباط خود را با اطرافیان حفظ کنید. تنهایی و انزوا علائم وسواس عملی-فکری را تشدید می‌کند. ارتباط با اطرافیان، دوستان و خانواده و بیان نگرانی‌ها می‌تواند در کاهش این استرس ها موثر باشد.

روش سوم: خواب کافی داشته باشید میزان خواب و استراحت با اضطراب و نگرانی رابطه تنگاتنگی دارد. خواب کافی تأثیر مثبتی در درمان اختلال وسواس دارد.

روش چهارم: مدیتیشن کنید. مراقبه، یوگا، تنفس عمیق و ریلکس کردن تکنیکهای مناسبی برای کاهش فشارهای ذهنی و استرس و اضطراب هستند.

نکته: ضربه های روحی می تواند باعث تشدید اختلالات وسواس فکری- عملی شود. پس حواستان به اینگونه موارد باشد و سعی کنید که اول ضربات روحی ناشی از سوانح و اتفاقات بد را پشت سر بگذارید و سپس به درمان وسواس خود بپردازید.

 برای آگاهی از مشاوره کنترل استرس کلیک کنید. 

2- یاد بگیرید در برابر الگوهای مکرر رفتاری مقاومت کنید

یکی از راه‌های موثر برای درمان اختلال وسواس، مقابله و مقاومت در برابر رفتارهای مکرر و وسواس گونه است در هر یک از موارد زیر می توانید راه‌حل‌های خود را داشته باشید.

- با ترس هایتان روبرو شوید. به جای فرار کردن از ترس، خود را در شرایط اضطراب آور قرار دهید و سعی کنید الگوی رفتاری خود را در زمان مواجهه با این شرایط تغییر دهید. اگر این امکان برای شما وجود ندارد، سعی کنید مدت زمان انجام رفتارهای وسواسی را به تدریج کم کنید. هنگام مقابله با وسواس، به تدریج احساس کنترل اوضاع در شما به وجود می آید.

- ذهن خود را با چیزهای دیگری مشغول کنید. زمانی که رفتارها و افکار های وسواس گونه در شما بروز می‌کند توجه تان را به چیز دیگری جلب کنید. کارهایی را که به آنها علاقه دارید، انجام دهید. مثلا ورزش کنید، کتاب بخوانید، بازی کامپیوتری انجام بدید، با دوستان خود صحبت کنید، کلیپ های مورد علاقه تان را نگاه کنید و خلاصه هر کاری که در پرت کردن حواستان موثر است را انجام دهید و افکار و رفتار وسواسی را به تأخیر بیندازید. معمولاً پس از اینکه توانستید تمایلات را به تأخیر بیندازید، متوجه می‌شوید که شدت آن ها کمتر شده و تمایل تان به وسواس کاهش یافته است. هر چه بیشتر تمایلات به وسواس را منتظر بگذارید،  آن ها کمتر به سراغ شما می آیند.

 

3- افکار وسواس گونه را به چالش بکشید

درمان وسواس | بهترین روش های درمان اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)

اختلال وسواس فکری-عملی همانند قفلی در مغزتان، روی مسئله خاصی قفل شده و موجب ایجاد اضطراب و استرس می شود. از راه های زیر برای باز کردن این قفل مغزی استفاده کنید.

- افکار و رفتارهای وسواسی خود را ثبت و یادداشت کنید. زمانی که این تمایلات فکری و رفتاری به سراغتان آمد، آن را یادداشت و ثبت کنید. تا زمانی که افکار و تمایلات وسواسی تان ادامه دارد، شما هم به ثبت آن ادامه دهید. حتی اگر تکراری باشند آن ها را ثبت کنید. این کار به شما در درک رفتارتان کمک می‌کند، همچنین قدرت این احساس را در شما تضعیف می‌کند، زیرا شما شناخت بیشتری از رفتار وسواس گونه خود پیدا کرده اید.

-  برای بروز تمایلات اختلال وسواس فکری عملی زمان مشخصی اختصاص دهید. هر روز زمان مشخصی مثلاً دو یا سه تایم ۱۰ دقیقه ای تعیین کنید و در این زمان‌ها به وسواس‌های خود اجازه بروز بدهید. زمان هایی را تعیین کنید که نزدیک زمان خواب تان نباشد و خوابتان را مضطرب و آشفته نکند. در طول این زمان های معین شده اجازه دهید افکار وسواس گونه در ذهنتان جریان یابد. آن‌ها را سرکوب یا اصلاح نکنید، فقط مشاهده گر آنها باشید و پس از آن وظایف روزمره خود را پیگیری کنید.

- در مورد رفتارهای وسواسی خود یک نوار صوتی تهیه کنید. روی فکری که بیش از همه با آن درگیر هستید، تمرکز کنید، سپس با هر وسیله ثبت صدایی گفته‌های خود را درباره آن موضوع ضبط کنید. جمله‌ها را آنگونه که به ذهنتان می رسد بیان کنید، سپس مدتی را برای گوش دادن به صدای خودتان در طول روز اختصاص دهید تا بتوانید با وسواس فکری کنار بیاید.

4- پیش‌بینی تمایلات اختلال وسواس فکری - عملی

اگر شما بتوانید تمایلات وسواس گونه‌تان را پیش‌بینی کنید، می‌توانید راحت‌تر با آن مقابله کنید. مثلا در حین قفل کردن در ماشین، همان اول کار را با دقت زیادی انجام دهید و خیال خودتان رو از بابت بسته بودن در راحت کنید. در حین انجام کارهایی که وسواس دارید، یک جمله تأیید مانند من "دارم میبینم که درو قفل می کنم" به شما کمک زیادی می‌کند یا در هنگام بروز تمایل به چک کردن دوباره در خوردرو به خود بگویید، که " خیالت راحت این فقط یه فکر وسواس گونه است".

اینفوگرافیک درمان وسواس
اینفوگرافیک درمان وسواس

درمان شناختی-رفتاری در درمان وسواس 

می توان گفت بهترین روش برای درمان وسواس درمان شناختی-رفتاری است. برای دریافت خدمات مرتبط با این درمان باید به روانشناسان بالینی مراجعه کنید. این روش دو بخش اصلی را شامل می شود. بخش اول مواجهه و پیشگیری از واکنش و بخش دوم شناخت درمانی می باشد. این روش درمانی باید با مشاوره و یاری گرفتن از درمانگر صورت گیرد. در ادامه توضیح ساده ای از هر بخش این روش درمانی را برای شما ارائه می دهیم.

۱ـ مواجهه و پیشگیری از واکنش

در این روش درمانگر از شما می خواهد، که با وسواس فکری خود به صورت مرتب مواجه شوید. سپس باید از انجام رفتار وسواس گونه اجتناب کنید و در برابر آن مقاومت کنید تا زمانی که اضطراب شما کاهش یابد. بعنوان مثال اگر به میکروب ها حساسیت دارید و پس  از لمس هر چیزی دستتان را می شویید، درمانگر از شما می خواهد یک وسیله نسبتا میکروبی که به آن حساسیت دارید، مانند دستگیره در را لمس کنید و سپس شما باید در برابر شستن دستان تان مقاومت کنید.

در حین مقاومت اضطراب شما رفته رفته کاهش یافته و متوجه می شوید که با نشستن دستتان اتفاق خاصی نمی افتد و همچنین یاد می گیرید، در برابر رفتارهای وسواس خود مقاومت کنید و استرس تان نیز کاهش میابد و درک میکنید که نیازی به رفتار های مکرر وسواسی ندارید. با روش مواجهه و پیشگیری می توان الگوهای ذهنی خود در مورد افکار وسواس گونه را باز طراحی کنید و به مغزتان بیاموزید تا در نشانه های اختلال وسواس فکری-عملی را برای همیشه کاهش دهد. معمولا درمانگر هنگام مواجهه روش های آرام سازی را نیز به شما آموزش می دهد تا بتوانید پاسخ های مناسب را جایگزین پاسخ اضطرابی کنید. 

2- شناخت درمانی

این بخش از درمان بر افکار وسواس گونه که پایه اصلی بروز رفتار وسواس گونه است تمرکز دارد و به  شما کمک می کند تا نحوه برخورد سالم و موثر با افکار اغراق آمیز که باعث می شود مسئولیت سنگینی بر دوش خود احساس کنید، را بیاموزید.

روش های دیگر برای درمان وسواس فکری-عملی

روش های دیگری نیز برای درمان اختلال وسواس مورد استفاده قرار می گیرند که از جمله مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد. 

درمان وسواس : دارو درمانی

دارو درمانی اغلب در درمان وسواس های شدید توصیه می شود. برخی از داروهای افسردگی و داروهای ضد اضطرابی در درمان این اختلال موثر هستند. با این حال دارو به تنهایی نمی تواند وسواس را درمان کند بلکه تنها می تواند روند درمان روانشناختی را تسریع کند. 

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد اضطراب کلیک کنید.

درمان وسواس : خانواده درمانی

از آنجایی که این اختلال بر زندگی اجتماعی و خانوادگی فرد تاثیر می گذارد، خانواده درمانی بر روی آموزش اعضای خانواده برای کمک به فرد مبتلا به اختلال تاکید می کند. در خانواده درمانی هدف افزایش درک و شناخت از OCD و کاهش ناسازگاری های حاصل از آن است.

گروه درمانی

در این روش گروهی متشکل از افراد مبتلا به OCD، توسط درمانگر گرد هم آورده می شود. هدف از گروه درمانی کاهش انزوای افراد مبتلا به OCD و همیاری و افراد به درمان اختلال وسواس یکدیگر است.

چند پیشنهاد برای کمک به افراد مبتلا به وسواس

1- انتقاد نکنید. زیرا OCD فارغ از شخصیت فرد و یک اختلال ناخواسته است

2- آن ها را سرزنش نکنید زیرا اوضاع را بد تر میکند و به درمان کمکی نمی کند

3- از الگو های وسواسی فرد حمایت نکنید و در انجام این الگو ها با فرد همراه نشوید. قرار است خودش را حمایت کنید نه رفتارش را!

4- ارتباطات خود را مثبت و شفاف نگه دارید. بین حمایت از او و ایستادگی در برابر اختلال تعادل برقرار کنید و به شخص مبتلا استرس وارد نکنید

5- جنبه های خنده دار OCD را پیدا کنید. با هم خندیدن به قسمت های خنده‌دار و بی معنی رفتار های وسواسی به کاهش استرس فرد و فاصله گرفتن از OCD کمک می‌کند. مطمئن شوید او احساس احترام می‌کند و می‌داند که با او می‌خندید نه به او.

درمان وسواس با تکنولوژی روز

از رایج ترین درمان های اختلال وسواس که جز درمان های خط اول وسواس محسوب می شود مواجه سازی مستقیم با سوژه وسواس برانگیز و سپس مقابله با بروز پاسخ (ERP) می باشد. در کنار این شیوه از روش های درمانی دیگر مانند درمان شناختی-رفتاری نیز کمک گرفته می شود که با اهدافی به شرح زیر به کار می رود:

ارائه الگوهای مناسب رفتاری

درمان وارونه سازی عادت ( برای اختلال وسواس موکنی و پوست کنی)

آموزش مهارت های کنترل استرس و آموزش خانواده

علاوه بر به کار بردن این شیوه ها سعی بر این است از تکنولوژی ها و فناوری های پیشرفته طراحی شده متناسب با بیماری مانند تحریک مغناطیسی مغز نیز استفاده شود. چنین شیوه های درمانی مورد تایید معتبرترین نهاد در زمینه فناوری های درمانی یعنی سازمان غذا و دارو امریکا می باشد. در شیوه تحریک مغناطیسی نواحی خاصی از قشر مغز با ارسال سیگنال های ضعیف دستکاری می شود که اثرات مثبت و ماندگاری در روند درمان اختلال وسواس ایجاد می کند.

تحریک مغناطیسی مغز یا TMS

تحریکات مغناطیسی مغز روشی غیرتهاجمی برای تحریک مغز بوده که به صورت اختصاری TMS نامیده می شود. در این روش یک سیم پیچ عایق (Coil) روی پوست سر و نقاط از پیش تععین شده ویژه قرار می گیرد و امواج الکترومغناطیسی با قدرت پایین را به مغز ارسال می کند. نقاط تعیین شده منطبق بر همان نواحی هستند که عامل بروز علائم روانپزشکی و عصبی دخیل در بیماری می باشند. کویل سیگنال هایی با امواج کوتاه به وجود می آورد که از نظر نوع و قدرت مشابه دستگاه تصویربرداری MRI عمل می کند.

هر پالس ارسالی بدون درد و به راحتی از پوست سر و سطح جمجمه و پرده های مغزی عبور کرده و خود را به نورون های عصبی می رسانند. با تاثیر بر اعصاب فعالیت کوتاه مدتی در نورون های مغزی به وجود می آورند. اگر ارسال این سیگنال ها بصورت سریع و پی در پی انجام شود با نام تحریک مغناطیسی مکرر(rTMS) شناخته می شود که قادر است تغییرات پایداری در فعالیت های مغزی ایجاد کند.

از مزیت های این روش می توان به راحت بودن اشاره کرد که در بیماران سرپایی و هم بستری طی جلسات درمانی متعدد قابلیت اجرا کردن دارد. بیماران در جلسات درمان روی صندلی مخصوصی که شباهت زیادی به یونیت های دندانپزشگی دارد می نشینند و اپراتور سر بیمار را در وضعیت مورد انتظار قرار می دهد. سپس شروع به سنجش و ارزیابی پارامترهای مد نظر روی جمجمه می کند. با این کار محل دقیق قرار گرفتن کویل ها روی منطقه بیماری زا یافت می شود.

 

درمان وسواس زمان بر است

اینکه درمان وسواس چه مدت طول می کشد بستگی به نیاز مراجع و سرعت بهبودی او خواهد داشت. طبق شواهد متخصصین هر فرد مبتلا به وسواس به طول درمانی در حدود ۶ الی ۱۲ ماه زمان برای بهبودی احتیاج دارد که این بازه زمانی در موارد اختلال های شدید و پیچیده وسواس طولانی تر خواهد بود. به عبارتی اگر علائم شدید سرعت پیشرفت و یا حتی همکاری بیمار ضعیف باشد فرایند درمان طولانی تر شده و به جلسات بیشتری نیاز خواهد بود.

ضمن اینکه برخی از مراجعین در کنار درمان اختلال وسواس و یا پس از اتمام دوره درمان وسواس خود به مشاوره های بیشتر برای افزایش کیفیت در جنبه های دیگر زندگی نیاز خواهند داشت. بطور مثال از اخرین باری که در دورهمی ها شرکت کرده اند، بی ثباتی شغلی نداشته اند یا کارهای شخصی و نظافت خانه را بر عهده داشته اند زمان طولانی گذشته باشد که در اینصورت تلاش برای بازگشت به روند عادی و نرمال سابق طول درمان را افزایش خواهد داد.

آنچه در رویه درمانی حائز اهمیت است کامل کردن طول درمان می باشد. رها کردن درمان در میانه راه به عنوان اینکه علائم و نشانه های ساده تر حالا قابل کنترل شده اند پس بهبودی کامل حاصل شده است، باعث عود مجدد بیماری، طولانی تر شدن روند درمان و هدر رفتن هزینه زمانی و فکری و مالی خواهد بود. برای شفاف شدن مساله می توان وضعیت بیماری را مثال زد که درخواست خارج کردن کل عفونت از بدن را دارد و نه نیمی از آن را که منجر به پخش شدن دوباره عفونت در بدن می شود.

مشاوره و درمان وسواس در مرکز هنر زندگی

مرکز مشاوره هنر زندگی آماده است تا با استفاده از خدمات مشاوره تلفنی و حضوری خود پاسخگوی سوالات شما در تمامی ساعت روز باشد. برای دریافت مشاوره وسواس و درمان آن در هر شهری که هستنید می توانید با مشاوران مرکز مشاوره هنر ندگی تماس بگیرید.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد مشاوره وسواس کلیک کنید. 

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

1399/05/02 - 17:46:11

یکی از آشنایان من بیش از 20 سال هست که دچاره وسواسه ، پیش روانپزشک میره و دارو مصرف می کنه اما تغییر چندانی در مشکلش ایجاد نشده آیا روشی برای درمان کامل و قطعی وسواس وجودداره؟

1399/05/05 - 23:02:12

سلام ، وسواس بیماری مزمنیه که علاوه بر دارو درمانی نیاز به مشاوره روانشناسی و روان درمانی نیز دارد. بدون روان درمانی نمی توان به رفع نشانه های وسواس چندان امید داشت،چرا که داروها تنها برای مدت کوتاهی موثر هستند و در دراز مدت موجب تغییر شناخت و تفکر بیمار نمی شوند. بنابراین تنها را برای درمان قطعی بیماری وسواس دریافت روان درمانی است.

مشاهده نظرات بیشتر ...
تماس با برترین مشاورین ایران