اثر کولیج چیست؟ | ابعاد و پیامدهای Coolidge effect
اثر کولیج پدیده ای است به معنای تنوع طلبی جنسی. یکی از بیشترین دغدغه هایی که ذهن زنان و دختران زیادی را در جوامع مختلف درگیر می کند، مسئله تنوع طلبی و عدم تعهد مردان و پسران در روند روابط عاشقانه آن ها است. دغدغه ای هم که برای آقایان اغلب به وجود می آید دلزدگی از شریک زندگی خود در روابط عاشقانه و در مسیر زندگی مشترکشان است. حال این مقاله قصد دارد به بررسی مفهمومی به نام اثر کولیج و تاثیر پذیری آن از محیط و سبک زندگی افراد بپردازد.  

تماس با مشاور

تعریف اثر کولیج

اثر کولیج، پدیده ای زیستی و رفتاری در حیوانات است که باعث می شود حیوانات نر به شریک های جنسی جدیدی، علاقه و تمایل نشان بدهند و مزیت ابتدایی این اثر در این نکته است که حیوانات نر می توانند چندین ماده را بارور کنند. شاید بتوان گفت اثر کولیج در واقع جنبه ای بر پایه غریزه است و به طور طبیعی در اغلب گونه های پستانداران مشاهده می شود. حتی امروزه این اثر در جنسیت ماده گونه های پستانداران نیز دیده می شود. برای کسب آگاهی بیشتر درباره تنوع طلبی جنسی در مردان و زنان کلیک کنید.
در علم روانشناسی نیز اثر کولیج اصطلاحی است که به واسطه آن چه زن و چه مرد، هنگام مشاهده یک جنسیت مخالف جدید و یا یک شریک جنسی جدید، تمایل به ایجاد رابطه جنسی و عملکرد جنسی بالایی را تجربه می کنند. اثر کولیج ریشه ای بیولوژیکی دارد که در بالا تاریخچه آن ذکر شده است. به نظر می رسد که بر اساس این نظریه، الگوی رفتاری جنسی پستانداران قابل پیش بینی است.  

اینفوگرافیک اثر کولیج چیست؟

اینفوگرافیک اثر کولیج چیست؟

زمینه تاریخی و دلایل

برای شناخت بهتر اثر کولیج در ابتدا بهتر است با مسائل مهمی نظیر چگونگی تعیین این اثر، مسئله تنوع ژنتیکی، مسئله بقا نسل و...، آشنا شد. در ادامه این مقاله به شناخت بهتر آن ها می پردازد.
زمانی که یکی از رییس جمهوران آمریکا، کالوین کولیج به همراه همسر خود به بازدید یک مرکز کشاورزی می رود، خروسی را مشاهده می کنند که اغلب از نظر جنسی فعال بوده است. زمانی که رییس جمهور از مسئول مربوطه می پرسد که آیا این خروس با بیش از یک جفت، هر روزه جفت گیری می کند؟ مهندس آن جا در پاسخ به تعداد زیادی از مرغ ها اشاره می کند. این واقعه تاریخی تحت عنوان اثر کولیج، شناخته شده است.

نظریه ای جنجالی

در میانه سده قرن بیستم میلادی دکتر فرانک بیچ که یک محقق رفتاری حیوانات بود، یک مفهوم مهم را به جهان معرفی کرد. این مفهوم در جهت تبیین دلایل تنوع طلبی گونه های جانوری، به خصوص جنسیت نر، بود. دکتر بیج این مفهوم را اثر کولیج نامید.
دکتر بیچ، براساس این نظریه معتقد بود معضل کاهش فعالیت جنسی در پستاندارانی جونده نظیر موش ها، اغلب با تعویض و تغییر شریک حل می شود. او در نتیجه گیری از آزمایشات خود معتقد است این مشکلات جزء انواع اختلالات جنسی در نظر گرفته می شود، به دلیل عوامل محیطی است و اگر بتوان محیط را تغییر داد، می توان مشکلات را نیز کاهش داد.

آزمایش این نظریه

در یکی از اولین آزمایش هایی که در جهت راستی آزمایی این اثر و نظریه مربوط به آن انجام گرفته است، دانشمندان از یک موش نر و یک موش ماده استفاده کردند. موش نر در ابتدا از دیدن موش ماده به شدت تحریک می شده است و تمایل بالایی را برای برقراری رابطه جنسی از خود نشان می داد ه است. اما پس از مدتی و به طور تدریجی زمان به ارگاسم رسیدن و انزال موش طولانی تر می شده است تا جایی که موش ماده دیگر فاقد جذابیت جنسی برای موش نر شده بود. در واقع موش ماده تمایل به آمیزش جنسی از خود نشان می داد ولی موش نر از خود هیچ تمایلی را به آمیزش جنسی با او نشان نمی داد.
در ادامه روند بررسی دانشمندان یک موش ماده جدید را جایگزین کردند و در نتیجه آن مشاهده کردند که موش نر از نظر جنسی دوباره تحریک شده است و تمایل زیادی به آمیزش با موش جدید را از خود نشان می دهد. این چرخه مشاهده ای به طور مداوم و مرحله به مرحله با جایگزینی هر موش ماده تکرار می شد و هر بار موش نر با موش ماده جدید تحریک و وارد رابطه جنسی  شود. تا به امروز دانشمندان و پژوهشگران زیادی این آزمایش را با سایر پستانداران نظیر گوسفندان، گاو ها و میمون ها نیز انجام داده اند و در تمام این پژوهش ها نیز نتایج یکسانی به دست آمده است.
اثر کولیج

 چگونگی کارکرد کلی اثر کولیج

با توجه به آزمایش های مربوطه، اثر کولیج زمانی رخ می دهد که مدار های عصبی مرتبط با دوپامین در منطقه تقویت کننده با وجود شریک جنسی جدیدی فعال می شوند. به نظر می رسد هنگامی که گونه ای برای مدت به نسبت طولانی با شریک زندگی خود رابطه جنسی برقرار می کند، عادت ایجاد شده باعث می شود مدار های عصبی به دوز هایی از دوپامین عادت کنند؛ اما بعد از مدتی، افزایش دوپامین لازم است تا همان اثر را به همراه داشته باشد. با حضورشریک جنسی جدید، میزان ترشح دوپامین افزایش می یابد و در نتیجه، سبب ایجاد احساس لذت در گونه می شود.
البته سیستم تولید مثل در انسان تا حدی تفاوت دارد؛ چرا که انسان جزو معدود پستاندارانی است که امکان تشکیل رابطه طولانی مدت را تنها با یک شریک دارد. البته در گونه انسان نیز وسوسه رابطه ای نو به خصوص رابطه جنسی، به شدت برانگیزاننده است. از دلایل این امر می توان به تمایل درایجاد رابطه جنسی با شریک‌ هایی‌ متعدد، تنوع در سکس و  نیرویی تحریک کننده به نام صنعت پورن اشاره کرد.  

اهمیت اثر کولیج

طبیعت همیشه در جهت این نیل به این هدف حرکت می کند که تنوع ژنتیکی جانوران افزایش پیدا بکند و جانوران نیز برای بقا، در مسیر این هدف قدم می گذارند. همچنین هر چه تنوع ژنی افزایش پیدا کند، احتمال انقراض یک گونه و در نتیجه ژنوم های آن گونه زیستی کاهش می یابد.
برای آن که تنوع ژنتیکی افزایش پیدا کند، به نظر می رسد سیستمی غریزی و در عین حال طبیعی در مغز اکثر پستانداران نر و بعضی از پستانداران ماده وجود دارد که آن را به اطلاح اثر کولیج می نامند. بر اساس مطالعات انجام شده، به نظر می رسد اثر کولیج باعث می شود که پستانداران نر، تنها به یک ماده راضی نشوند و در نتیجه با ماده هایی دیگر نیز وارد فعالیت های جنسی بشوند؛ تا هم احتمال تولید مثلشان افزایش یابد و هم تنوع ژنیتیکی گونه خود را افزایش یابد. برای آگاهی بیشتر از اثرات کولیج در زندگی انسان از مشاوره جنسی کلیک کنید.

1-تنوع ژنتیکی

تنوع ژنتیکی را می توان مرحله ‌ای اساسی از روند تنوع زیستی است؛ که به تمام ویژگی ‌های ژنتیکی موجود در ساختار ژنی یک گونه اشاره دارد. تنوع ژنتیکی در معنای عام شامل تنوع ژنوم هایی هستند که به پیدایش افرادی مختلف با تنوع ژن ها منجر می شود.
تنوع ژنتیکی روشی است برای آن که جمعیت یک گونه با تغییرات محیط طبیعی خود سازش پیدا کند. حال هرچه میزان این تنوع افزایش پیدا کند، احتمال بیشتری نیز وجود خواهد داشت تا بعضی از اعضا جمعیت آن گونه، تعدادی از علل لازم برای ادامه حیات در محیط را به دست بیاورند.
اگر کسی یک راس گوسفند نر و ماده خریده باشد و آن ها شروع به تولید مثل بکنند، طی چند سال ممکن است به حدود 20 راس گوسفند برسند. حال اگر در هر کدام از دو گوسفند والد نقصی وجود داشته باشد، احتمال این که کل گله و نسل بعدی ناقص باشند، خیلی بالا می رود و در نتیجه ممکن است با یک بیماری بسیار خفیف کل گله در خطر نابودی قرار بگیرند. این در حالی است که اگر یک گوسفند نر در گله باشد و چند گوسفند ماده، تنوع ژنی بسیار بیش تری وجود خواهد داشت و احتمال نابودی کل گله تنها به دلیل یک بیماری،بسیار کاهش می یابد و به نا ممکن نزدیک می رسد. به همین دلیل در بین اغلب پستانداران نر، سیستمی غریزی و طبیعی مشاهده می شود تا به افزایش تنوع ژنی کمک کند.

2-بقا نسل

تمایل به تنها زیستی در ذات هیچ گونه ای به خصوص گونه انسان وجود ندارد. در واقع نظام آفرینشی، انسان را به گونه ای خلق کرده که انسان با جمع بودن را دوست دارد و حتی می توان گفت دارای سرشتی اجتماعی است. هیچ انسانی در هیچ جامعه ای از تنها زیستی استقبال نمی‌کند، بنابراین تنهازیستی انتخاب مورد علاقه انسان نیست. هچنین او خواهان نسلی از خود و تولید مثل است.
به نظر می رسد تولید مثل به یکی از اساسی ترین نیاز های هر جامعه و هر گونه ای برای بقا نسل تبدیل شده است. حتی در جوامع انسانی که آمار کمی در جهت فرزند آوری دیده می شود نیز، تمایل به تولید مثل وجود دارد. اما دلایلی دیگر نظیر فقر اقتصادی، مشکلات اجتماعی، عدم آمادگی، اعتیاد جنسی و...، موانع را تشکیل می دهند نه عدم تمایل به تولید مثل و در نتیجه آن بقا نسل.  
اثر کولیج

اثر کولیج در ابعاد زندگی انسان

با آزمایشات فراوانی که بر روی پستانداران نزدیک به گونه انسان، به خصوص از لحاظ مغزی، انجام شد، بسیاری از دانشمندان اثر کولیج را به انسان نیز تعمیم داده اند. حال سوال این است که با در نظر گرفتن وقوع این اثر در مردان و حتی زنان، چه معضلاتی به وجود می آیند؟ چه راهکار هایی را می توان برای حل معضلات در نظر گرفت؟

1-اثر کولیج و خانواده

با توجه به مطالب ذکر شده به نظر می رسد که اثر کولیج در روند زندگی انسان ها مشکل ایجاد می کند. به خصوص که امروزه بروز این اثر در زنان نیز رو به افزایشی چشمگیر و خطرناک است. اما چرا خطرناک؟ چرا که اثر کولیج و قبول و عادی ساز آن می تواند روند زندگی و بنیان روابط زوجین را از بین ببرد. نتیجه این امر نیز به طور مستقیم به نابودی نهاد اصلی و پر اهمیت خانواده منجر می شود.
اهمیت نهاد خانواده در تمام جوامع و فرهنگ غیر قابل انکار است؛ در این نهاد است که افراد می توانند علاوه بر نیاز های جنسی به رفع سایر نیاز های خود از قبیل نیاز های اجتماعی، اقتصادی، عاطفی و...، بپردازند. البته که نیاز به تولید مثل و بقا نسل نیز در بهترین حالت خود در خانواده رخ می دهد؛ چرا که یک کودک بیش از آن که تنها به داشتن پدر و مادری بیولوژیکی نیاز داشته باشد، به فضایی برای درک عواطف، یادگیری چگونگی یروز ان ها، انجام رفتار های بهنجار، تربیت فرزند و...، نیاز دارد و این فضا تنها بستر خانواده است.

2-تنوع طلبی و اثر کولیج

تنوع طلبی جنسی زمانی در یک رابطه از یکی از طرفین سر می زند که احساس رضایت از شریک زندگی و عاطفی به میزانی که در شروع رابطه برقرار بوده است، برقرار نباشد. در این وضعیت فرد تلاش می‌کند با برقراری روابطی متنوع و متعدد، حس لذت بخش شروع رابطه را تجربه کند. تنوع طلبی در اغلب موارد منجر به انواع خیانت می شود، البته در برخی از موارد نیز فرد گزینه تعدد شریک و یا زوجین را برای خود انتخاب می کند. می توان گفت که اساس تنوع طلبی، فارق از امر جنسیت، مشکلات جنسی و انحرافات جنسی در روابط زوجین است.
تنوع طلبی در روند یک رابطه می ‌تواند منجر به بروز انواع مشکلات نظیرخیانت و طلاق بشود. بنابراین نباید نسبت به آن بی اهمیت بود. به خصوص زمانی که کسی مورد خیانت قرار بگیرد، اعتماد خود را نسبت به دیگران از دست می دهد و در نتیجه نمی ‌تواند در روابط بعدی خود به شرکا خود اعتماد لازم و مناسب را داشته باشد. عواملی نظیر خلا های عاطفی، طلاق عاطفی، جنسی و...، مولفه های فرهنگی، خانوادگی و اجتماعی، دسترسی راحت و سریع به محتوا های گسترده و نامناسب از جمله عوامل اصلی در بروز معضل تنوع طلبی هستند.

3-پورنوگرافی و اثر کولیج

چه نیرویی انسان را به استفاده روز افزون از انواع پورن، فارق از جنسیت، سوق می دهد؟ چه عملی در مغز انسان سبب ایجاد لذت و واکنش نسبت به پورن می شود؟ دوپامین، ماده ای اصلی در ساختار مغزی انسان است که بخش های مهمی‌ از مدار های ابتدایی مغز (مدارهای پاداش) را تحریک می‌کند. مدار های پاداش نیز همان بخش هایی اند که احساس میل و علاقه شدیدی را نسبت به چیزی خاص در انسان، ایجاد می کنند.برای آگاهی از تاثیرات پورنوگرافی کلیک کنید.
همچنین نقش پر رنگ دوپامین این است که انسان را به انجام کار هایی سوق دهد که به نفع ژن ها باشد و سبب بقا نسل بگردد. به همین دلیل است که با افزایش دوپامین، علاقه انسان به برقرارای روابط جنسی بیشتر از قبل می گردد.
متاسفانه در انواع پورن و محتوای آن تازگی به شدت وجود دارد و این تازگی می تواند در قالب های متفوتی نظیر یک صحنه هیجان انگیز، یک فرد جدید و...، باشد. البته تاثیر پورن تنها به دلیل محتوای آن نیست؛ بلکه این صنعت دارای سه مولفه اصلی غافلگیری، جستجوی بیشتر و اضطرابی به نسبت بالا است که همگی در افزایش میزان ترشح دوپامین نقش دارند. افزایش دوپامین به دنبال خود می تواند تمایل به برقراری رابطه جنسی با شریکی تازه و افزایش اثر کولیج را به همراه داشته باشد.  

راه حل چیست؟

تنوع طلبی، داشتن روابط متعدد جنسی و غیر جنسی، اعتیاد به پورنوگرافی و...، همگی از دید روانشناسان و سکسولوزیست ها اختلالاتی هستند که متاسفانه به علاوه خود فرد، اطرافیان او را نیز آزار می دهد. بنابراین در روند درمان این اختلالات راهنمایی ها و مشاوره های روانشناسان متخصص، بسیار نقش مهمی دارد. از راهکار های اصلی و موثری که بسیاری از متخصصین مطرح کرده اند می توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • بهتر است درباره مشکلات یک رابطه طرفین به راحتی با یکدیگر سخن بگویند.
  • در روند یک رابطه زوجین باید حامی یکدیگر باشند و باهم برای رفع یک نقطه ضعف تلاش کنند.
  • بهتر است که زوجین در هر سطحی از یک رابطه به شخصیت و وجود یکدیگر، فارق از جنسیت، احترام بگذارند.
  • وجود تنوع در روند یک رابطه و در تمام ابعاد آن، می تواند به حفظ یک رابطه و احساس خرسندی طرفین آن منجر گردد.
  • پدیده غافلگیری برای همه افراد، فارق از جنسیت، لذت بخش است و سبب افزایش احساس ارزشمندی آن ها می شود؛ در نتیجه افراد از بودن در یک رابطه احساس رضایت از زندگی می کنند.
افزایش رابطه جنسی و شرکا آن نه تنها کمکی به رفع مشکلات نمی کند بلکه تنها مشکلات را بیش تر و عمیق تر می کند. اثر کولیج به عنوان یک پدیده زیستی و غریزی راهی است برای بقا و تنوع ژن ها ولی توجیهی برای رفتار های نابهنجار نیست. این رفتار ها همگی ریشه هایی روان شناختی دارند که جز با کمک از متخصصین و تلاش برای رفع آن ها، در مانی ندارند. آگاهی کامل از پیامدها، مشکلات و تاثیرات اثر کولیج در زندگی زوجین را نباید فراموش کرد. برای کسب آگاهی کامل از مشاوره روانشناسی کلیک کنید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران