اصول خواب کودک | کنترل ریتم شبانه روزی خواب کودک

آموزش اصول خواب کودک برای والدین لازم است. یک نوزاد به طور متوسط در طول بیست وچهار ساعت بین 16 تا 17 ساعت می خوابد اما در ماه های اول زندگی بیش از دو تا چهار ساعت به طور پیوسته نمی خوابند و به دفعات بیدار می شوند. برای این که بتوانید عادت های صحیح خواب برای کودکان ایجاد کنید لازم است با چرخه خواب آنها آشنا شوید. این مقاله نگاهی کوتاه به الگو و ساعت بیولوژیکی خواب کودکان و راهکارهای برای ایجاد برنامه منظم و اصولی خواب کودک دارد. برای کسب آگاهی بیشتر در این رابطه از مشاوره کودک مشورت بخواهید.

 

تماس با مشاور

چرخه خواب کودکان

در فرزندان تازه متولد شده به علت نیازهای متوالی که کودک به غذا، نظافت و تسکین و... برنامه خواب منظمی ندارد و خواب او متاثر از این عوامل متغیر است و شما مجبور هستید بارها در طول شب برای عوض کردن پوشک او، غذا دادن و آرام کردن کودک از خواب بیدار شوید. الگوی خواب کودک معمولا در سه ماه اول به صورت مراحل زیر است. برای آشنایی با نحوه مراقبت از نوزاد یک ماهه کلیک کنید.

1-چرخه خواب کوتاه

چرخه خواب در ماه های اول زندگی متفاوت از خواب بزرگسالان و کوتاه تر است و زمان بیشتری را در حالت خواب رم می گذارنند که حرکات چشم سریع است. به نظر می رسد که مدت طولانی خواب رم برای رشد مغز نوزاد اهیمت داشته ولازم است. خواب نوزاد در این دوران غیرقابل پیش بینی است و زیاد طول نمی کشد. ممکن است شما به دلیل خواب کوتاه کودک چندین بار از خواب بیدار شوید اما چرخه خواب کودک و کوتاه بودن زمان آن برای رشد سلول های مغزی او لازم است.

2-شروع دروه خواب طولانی

بعد از شش یا هفت هفته از زمان تولد کودک به تدریج الگوی خواب کودک تغییر می کند و خواب او در طول روز کمتر شده و دوره های خواب شبانه او طولانی و عمیق تر می شود. کودک از خواب رم به سمت خواب عمیق پیش می رود. بنابرنظر متخصصین چهار تا شش ماهگی کودکان شیرخوار اغلب قادر هستند  به مدت هشت تا دوازده ساعت در طول شب بخوابند. برخی از نوزادان نیز از ابتدای شش هفتگی شب ها مدت طولانی تری می خوابند ولی بیشتر نوزادان از شش ماهگی وارد دوره خواب عمیق می شوند. در بعضی نوزادان نیز دوره طولانی خواب تا نوپایی شروع نمی شود و آنها همچنان شب ها خواب کوتاهی دارند. برای آشنایی با میزان خواب کودک کلیک کنید.

 اصول خواب نوزاد

آموزش خواب کودک و فواید آن

برای این که والدین بتوانند یک روتین منظم خواب برای کودک ایجاد کنند تا هم کودک دارای برنامه منظم خواب و تغذیه باشد و هم والدین بتوانند به سایر امور خود برسند لازم است خواب کودک تنظیم شود و درواقع با پیاده سازی اصول خواب به سبک زندگی کودک نظم داد. اما آموزش خواب کودک به چه معناست و چه کارهایی برای آن می توان انجام داد

کودکان در ابتدای تولد مطابق با برنامه ای غیرقابل پیش بینی به خواب می روند ابتدا خواب های کوتاه مدتی دارند و شب ها به کرات بیدار می شوند و به مرور این الگو به خواب بلند مدت در شب تبدیل می شود اما بعد از گذر از این مراحل لازم است که به کودک آموزش داده شود تا برای یک خواب راحت و با کیفیت آماده شود. اگر چه این موضوع در بین متخصصین و والدین مورد بحث است و مخالفین و موافقین متعددی دارد. شاید یکی از دلایل آن واکنش های کاملا متفاوت کودکان به روش ها و راهکارهای مختلف خواباندن کودکان است.

با وجود این که نمی توان به طور قطع گفت که روش های آموزش خواب به کودکان همیشه پاسخگو است و بازخورد آن شاید در کودکان متفاوت با یکدیگر یکسان نباشد اما آموزش خواب به کودکان فوایدی دارد که دو فایده مهم آن عبارتند از

1-رشد مغزی کودک

کودکی به اندازه کافی می خوابد و خواب با کیفیتی را تجربه می کند به سلول های عصبی مغز و نورون های مغزی در سنین پایین که سن زیاد شدن سلول های عصبی مغز و تکامل مغز می باشد، مجال رشد و نمو می دهد. براساس مطالعاتی که از سوی موسسه ملی بهداشت در آمریکا صورت گرفته آموزش خواب نوزاد اگرچه پروسه سختی است اما یکی از بهترین خدمات والدین به کودک در جهت تکامل و عملکرد صحیح مغز کودک است.

2-آسایش و استراحت والدین

زمانی که بتوانید به کودک آموزش دهید به چه شکل و در چه ساعاتی بخوابد و الگوهای خواب با کیفیت را برای کودک تبدیل به عادات همیشگی کنید به راحتی می توانید استراحت کنید و چه بسا که برای ساعات خود برنامه ریزی کنید و به سایر امور زندگی خود رسیدگی کنید. نظم خواب کودک به ایجاد نظم در زندگی بزرگسال نیز کمک می کند.

 

شیوه آموزش اصول خواب به کودک

برای این کار نیز روش های متفاوتی وجود دارد و هر خانواده فراخور شرایط یا مطالعاتی که انجام داده یکی از روش های تربیت کودک برای خواب را برمی گزیند از روش های تربیت کودک برای خواب شیوه های زیر مناسب است.

  1. آموزش خواب آرام: در این روش ممکن است کودک در طول شب گریه و بی تابی کند شما می توانید با او همدلی کنید او را در آغوش بگیرید و آرام کنید تا با تسکین گرفتن از شما بخوابد
  2. خاموش سازی: در شیوه خاموش سازی والدین اجازه می دهند کودک شب را به تنهایی در اتاق خود آرام بماند اما در اتاق خود را تا صبح باز نکند اما اینکه گفته شود اما قطعیتی برای درستی یا نادرستی این روش ها وجود ندارد ممکن است برای کودکی بازخورد مناسب داشته باشد و برای دیگری نه.(برای آشنایی با محل مناسب خواب نوزاد کلیک کنید.)
  3. کمک گرفتن از یک مشاور: این روش نیز ممکن است در مورد تربیت کودک برای خواب موثر باشد. برخی والدین ممکن است پیرامون خواب کودک مطالعه کنند اما درنهایت موفق به انجام شیوه خود نباشند و ترجیح دهند از کمک مشاور استفاده کنند که البته روش خوبی است. مشاور می تواند با شناخت روحیات کودک به والدین در تربیت کودک کمک کند.

 

زمان مناسب برای آموزش اصول خواب

درخصوص زمان مناسب برای آموزش اصول خواب به کودک اتفاق نظر وجود ندارد و در بین والدین و متخصصین نظرات متفاوتی وجود دارد  که برخی از انها شامل موارد زیر می باشد. در بین والدین برخی از پدر و مادر های خسته به این دلیل که الگوی خواب نامرتب کودک مانع رسیدگی آنها به امور زندگی و حتی مانع استراحت اثربخش آنها می شود مشتاق هستند تا هرچه زودتر به آموزش خواب کودک مبادرت کنند و سعی می کنند کودکان را در شش ماهگی به برنامه خواب جدید عادت دهند.

آموزش اصول خواب به کودک در بهترین زمان

از نظر متخصصین حوزه سلامت روان و مربیان بالینی در بخش اطفال بیشتر نوزادان در زمان چهار تا شش ماهگی آمادگی پذیرش مراحل آموزش خواب دارند و می توان کم کم اصول خواب مناسب را به آنها آموزش داد اما نظر برخی دیگر بر این است که زمان مناسب خواب کودک متاثر از وزن اوست و زمانی که به وزن خاصی برسد می بایست اصول خواب را به او آموزش داد. عده ای دیگر از متخصصین اطفال براین عقیده هستند که آموزش باید در مرحله ای شروع شود که کودک بتواند خود را تسکین دهد و این زمان معمولا در چهارماهگی کودک اتفاق می افتد. در عین تاکید دارند که اگر کودک تا زمان یک سالگی یا حتی بیشتر آموزشی نبیند دیر نشده است.

 

روش های تنظیم خواب کودک

زمانی که طول می کشد تا نوزاد یا کودک شما به روش های آموزشی پاسخ بدهد بسته به ویژگی های فردی او متفاوت خواهد بود و این موضوع ارتباط چندانی به شیوه انتخابی شما نخواهد داشت. ممکن است یک کودک شب اول بتواند با تنهایی خوابیدن و مقوله خواب کنار بیایید یا اینکه تا مدتها نتوانید او را به خوابیدن مطابق الگوی خواب عادت دهید و دست از مقاومت بردارد. مطابق با نظر متخصصین کودک در این زمینه این زمان ممکن است یک هفته یا بیشتر طول بکشد اما مهم این است که شما بر سر موضع خود ثابت بمانید تا نتیجه بگیرید.

روش های تنظیم خواب کودک اصول کلی هستند که هر کدام مخالفان و موافقانی دارند. آنچه مهم است هماهنگ کردن این اصول با ساختار خانوادگی و تنظیم آنها با روحیات و خلق و خوی کودک است. روش های تنظیم خواب کودک شامل موارد زیر است.

1-اصول خواب کودک | روش بدون گریه

روش بدون گریه روشی است که با ترفندهایی گمراه کننده برای خواب کودک همراه است و مخالفت و تغییرات به گونه ای نامحسوس انجام می شود تا مقاومت کودک برای خوابیدن به حداقل برسد. یکی از ترفندها به نام روش کم رنگ کردن است که به وسلیه آن عادت بد کودک به تدریج و باجایگزینی حذف می شود مثلا اگر کودک حتما باید روی پای شما تکان بخورد تا بخوابد می توانید به مرور میزان تکان دادن را کاهش دهید تا این عادت ترک شود. تکنیک دیگر ترفند تعویض کردن است به معنای عوض کردن یک عادت با یک عادت. روش خواب بدون گریه توسط خانم الیزابت پنتلی از متخصصین خواب کودک ابداع شده است.

2-خواب همراه گریه

که به آن روش گریه بی امان هم گفته می شود که کودک آنقدر گریه می کند تا یاد بگیرد خود را آرام کند و بدون دخالت والدین به خواب رود. درواقع در این روش کودک از حمایت والدین قبل از خواب منع می شود که این روش امروزه کمتر مورد استفاده قرار می گیرد و منسوخ شده است.

3-روش وایز بلوث

در این روش والدین یک برنامه روتین قبل از خواباندن کودک ترتیب می دهند که شامل حمام کردن، کتاب خواندن و لالایی و در نهایت قرار گرفتن کودک در تخت خواب و بستن در اتاقش تا صبح است. ممکن است این روش در ابتدا سخت باشد اما کودک به مرور این شیوه را به عنوان یک قانون می پذیرد و بعد از مقاومت های چند شبه درنهایت می خوابد.

4-اصول خواب کودک | روش فربر

در شیوه خواب فربر کودک مانند شیوه گریه بی امان کودک در اتاق خود و در تخت می خوابد اما به شیوه ای بهتر به این شکل که والدین در فواصل زمانی به کودک خود سر میزنند و بدون این که او را در آغوش بگیرند با او صحبت می کنند و به آرام کردن کلامی می پردازند تا این که کودک بخوابد. این شیوه به کودک این موضوع را القا می کند که درنهایت قانون خواب سر جای خودش است و می بایست بخوابد. برای آشنایی با بهترین ساعات خواب کودک کلیک کنید.

5-روش برداشتن و گذاشتن

این راهکار هم به شکل قرار دادن کودک در تختش در زمانی است که بیدار است و قبل از اینکه به تخت برود چند دقیقه ای والدین او را درآغوش می گیرند و بعد او را ترک می کنند سپس در فواصل زمانی به او سر می زنند تا کودک به خواب برود.

6-روش صندلی

روش صندلی توسط کیم وست نویسنده کتاب good night معرفی شده است که با نشستن والدین روی صندلی کنار تخت نوزاد شروع می شود. و به تدریج در شب های بعد صندلی را دورتر از تخت کودک می گذارید. می توانید فرزند خود را بغل کنید نوازش کنید و این روش را تا جایی ادامه دهید که صندلی به در ورودی برسد و شما کامل از اتاق خارج شوید. ممکن است این شیوه برای کودکانی که اختلال اضطراب جدایی در کودکان باشند مفید و موثر باشد.

 اصول خواب کودک

نکات مفید در خصوص خواب کودکان

زمانی که با اتخاذ یکی از شیوه های آموزشی به تربیت کودک برای خواب مبادرت کردید به برخی نکات در این زمینه دقت کنید تا بتوانید با هر روش انتخابی موفق شده و نتیجه دلخواه را بگیرید. برخی از مهترین نکات عبارتند از

1-آگاهی نسبت به شرایط خاص

پس از این که توانستید الگوی خواب کودک را تنظیم کنید ممکن است کودک شما در برخی شب ها به دلایلی مانند دندان درد، بیماری، تعطیلات اخر هفته و... نتواند برنامه خواب خود را مثل قبل دنبال کند. درچنین مواقعی شما می بایست با برگشت به روش آموزشی به کودک کمک کنید تا به ریتم شبانه روزی خود برگردد.

2-بر روش انتخابی خود مصر باشید

اگر از روش انتخابی خود به هیچ عنوان نتیجه نمی گیرید خوب طبیعی است که باید آن را با یک شیوه دیگر جایگزین کنید اما درصورتی که برنامه شما جوابگو است یک شب گریه کودک دلیلی بر عدم موفقیت شما نیست. شما همچنان به شیوه خود تا انتها ادامه دهید. مصر بودن شما به کودک می فهماند که نمی تواند با ترفند از برنامه خواب فرار کند. کوتاه آمدن شما ممکن است کار شما را به مراتب سخت تر کند. برای آشنایی با علت بی خوابی نوزاد کلیک کنید.

3-از مقایسه بپرهیزید

مقایسه کردن کودک خود با دیگر فرزندان یا با کودکان اقوام باعث می شود شما از کاری که می کنید مایوس شوید. باید بدانید که واکنش کودکان نسبت به شیوه های تربیتی خواب متفاوت است و ممکن است لازم باشد صبر بیشتری به خرج دهید اما قیاس کردن شما را از هدفتان دور می کند.

 

سخن آخر

شیوه های خواب متفاوتی برای آموزش وجود دارد اما واکنش ها و بازخوردها نیز شاید به همان اندازه متنوع باشد. انتظار خود را با خصوصیات فرزند خود هماهنگ کنید و برای رسیدن به نتیجه مقاومت به خرج دهید. تربیت کودک استقامت می طلبد اما نتیجه بخش است. صحبت با یک مشاوره روانشناسی می تواند شما را در تنظیم خواب کودکتان یاری کند.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران