اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) | علائم و نحوه درمان

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) چیست؟ در زندگي روزمره، هرکسي ممكن است با حوادث طاقت فرسا، ترسناک و خارج از کنترل روبرو شود. گاهی اوقات این اتفاقات با خطر مرگ، جراحت جسمانیِ جدی و یا خشونت و تجاوز جنسی همراه است. اصولا فشار روانی ناشی از این اتفاقات بیش از اندازه ی تحمل شخص بوده و فرد توانایی کنترل شرایط را از دست می دهد. در این مواقع ممکن است برای فردی که دچار این نوع حادثه ها می شود اختلالی به نام "استرس پس از سانحه یا PTSD " به وجود آید. در ادامه مقاله به بررسی مفصل این اختلال، علائم، علل و راهکار های درمانی می پردازیم.


برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان استرس پس از سانحه (PTSD) می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.


اختلال استرس پس از سانحه PTSD

تجربه ی رویداد آسیب زا که ممکن است منجر به اختلال استرس پس از سانحه شود، می تواند به شکل های مختلف صورت گیرد. مهمترین آن ها عبارتند از:

- شخص رویداد آسیب زا را به طور مستقیم تجربه می‌کند.
- شخص رویداد آسیب زا را که برای دیگران پیش آمده به طور مستقیم مشاهده می کند.
- شخص از رویداد آسیب زا که برای یکی از اعضای خانواده یا دوستان نزدیکش پیش آمده آگاه می شود.
- شخص بارها یا به شدت در معرض جزئیات ناراحت‌کننده‌ی رویدادهای آسیب زا قرار می‌گیرد. برای مثال نخستین کسانی که به محل حادثه می‌روند تا جنازه‌ها و بقایای انسانی را جمع‌آوری کنند یا افسران پلیس که پیاپی بدرفتاری با کودکان یا کودک‌آزاری را مشاهده می‌کنند و از آن آگاه می‌شوند.  تجربه ی این حوادث باعث می شوند تا فرد احساسات ناراحت کننده عمیقی را تجربه کند که ممکن است تاثیرات دراز مدتی بر فرد بگذارد. 

علائم استرس پس از سانحه

فردی که در پی تجربه حادثه ای همراه با خطر مرگ، جراحت جسمانیِ جدی و تجاوز جنسی برای خود و عزیزانش، دچار اختلال استرس پس از سانحه می شود علائم گوناگونی را تجربه می کند. از جمله علائم استرس پس از سانحه می توان به موارد زیر اشاره داشت :

-تغییراتی منفی در فعالیت‌های فکری و ذهنی و در مود یا خلق شخص

- نفوذ یا ورود افکار مزاحم و ناخواسته مربوط به رویداد آسیب زا

- خاطرات تکراری، مزاحم و ناخواسته از رویداد آسیب زا به طور ناخواسته یا به خاطر برخی محرک‌ها به یاد شخص می‌آیند.
- کابوس‌های تکراری و آزار دهنده که در آنها، محتوا یا احساسات موجود در رویا با رویدادهای آسیب زا در ارتباط هستند.
- واکنش‌های مانند فلش‌بک که در آن‌ها فرد طوری احساس یا عمل می‌کند که انگار رویدادهای آسیب زا دوباره در حال رخ دادن هستند.
- فرد همیشه به محرک‌هایی که او را به یاد رویدادهای آسیب زا می‌اندازند واکنش‌های شدید فیزیولوژیکی نشان می‌دهد. - شخص از خاطرات، افکار یا احساساتی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با رویدادهای آسیب زا در ارتباط هستند اجتناب می‌کند یا تلاش می‌کند اجتناب کند.
- شخص از برخی محرک‌های یادآور بیرونی که باعث می‌شوند خاطرات، افکار یا احساسات ناراحت کننده درباره‌ی رویداد آسیب زا یا در ارتباط نزدیک با آن‌ها زنده شوند، اجتناب می‌کند یا تلاش می‌کند اجتناب کند.

-خودداری از محرک‌هایی که با رویدادهای آسیب زا تداعی شده‌اند

- شخص از خاطرات، افکار یا احساساتی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم با رویداد های آسیب زا در ازتباط هستند اجتناب می کند.
- شخص از برخی محرک های یادآور بیرونی که باعث می شوند خاطرات، افکار یا احساسات ناراحت کننده در مورد رویداد آسیب زا زنده شود، اجتناب می کنند.

- ناتوانی در به یاد آوردن یکی از جنبه‌های مهم رویدادهای آسیب زا
- شخص در مورد خودش، دیگران یا دنیا باورها یا انتظارات منفی، همیشگی و اغراق‌آمیز دارد.
- شخص افکار منفی همیشگی درباره‌ی دلیل یا پیامدهای رویداد تروماتیک دارد که باعث می‌شوند فرد خودش یا دیگران را مقصر بداند.
- شخص همیشه در حالت هیجانی منفی مانند ترس، وحشت، خشم، احساس عذاب وجدان و احساس گناه قرار دارد.
- از علاقه‌ی شخص به کارهای مهم زندگی یا میزان مشارکتش در آن‌ها به شدت کاسته شده است.
- شخص احساس می‌کند نمی‌خواهد با دیگران ارتباط داشته باشد.
- شخص معمولا نمی‌تواند هیجان‌های مثبت مانند شادی را تجربه کند، از زندگی خود رضایت ندارد و نمی‌تواند کسی را عاشقانه دوست داشته باشد.

- شخص زودرنج است و ناگهان با کوچک‌ ترین تحریکی از خشم منفجر می‌شود. این زودرنجی یا انفجار خشم، بیش‌تر به صورت پرخاشگری زبانی یا فیزیکی در برابر دیگران یا اشیا نشان داده می‌شود.
- شخص بی‌احتیاط است، کارهای خطرناک می‌کند یا رفتارهای خودتخریبی نشان می‌دهد.
- شخص همیشه گوش به زنگ است و بیش از اندازه به پیرامونش توجه می‌کند.
- واکنش‌های «از جاپریدگی» شخص بیش از اندازه زیاد و افراطی است.
- شخص نمی‌تواند به سادگی تمرکز حواس داشته باشد.
- شخص دچار اختلال خواب است، نمی‌تواند به سادگی به خواب برود، بدخواب می‌شود یا در خواب بی‌تاب و بی‌قرار است.

 

علل استرس پس از سانحه

حوادثی که همراه با تهدید به مرگِ واقعی، جراحت جسمانی جدی و یا با خشونت و تجاوز جنسی همراه است و بار روانی بسیار زیادی را به همراه دارند از علل اختلال استرس پس از سانحه می باشند. به عنوان مثال:

- تصادفات شديد جاده اي
- جراحات و یا حوادث جنگ
- مورد تجاوز قرار گرفتن
- گروگان گیری
- حملات تروريستي
- اسير شدن در جنگ
- وقایع طبيعي مانند سیل و زلزله

 حتما لازم نیست که این حوادث برای خودِ فرد اتفاق بیفتد. اگر برای نزدیکان نیز اتفاق بیفتد می تواند منجر به اختلال استرس پس از سانحه بشود.

 

درمان استرس پس از سانحه

برای درمان استرس پس از سانحه می توان از روش هایی مانند دارو درمانی و روان درمانی استفاده کرد که در ادامه به توضیح آن می پردازیم:

دارو درمانی: گروهی از داروهای ضد افسردگی به نام مهارکننده های بازجذب سروتونین (SSRIs) نظیر سرترالین و پاروکستین به دلیل کارایی ، قابل تحمل بودن و بی خطر بودنشان خط مقدم درمان اختلال استرس پس از سانحه می باشند.
 

روان درمانی: مداخلات روان درمانی که در مورد اختلال استرس پس از سانحه وجود دارد عبارت است از رفتار درمانی، شناخت درمانی و هیپنوتیزم. رویکرد روانپویشی نیز ممکن است در درمان بسیاری از بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه کارآمد باشد. یکی دیگر از روش های روان درمانی، حساسیت زدایی از طریق حرکات سریع چشم و پردازش مجدد است. در این روش، درمانگر گذشته و احساسات بیمار را واکاوی می کند و مرتبا در حین درمان، بیمار برای چند ثانیه با چشم هایش حرکت دست های درمان گر را دنبال می‌کند. این روش شامل هشت مرحله می باشد که برای درمان اختلال استرس پس از آسیب به کار می رود و نتایج آن نیز رضایت بخش گزارش شده است.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان استرس پس از سانحه (PTSD) می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.


مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها