هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
اختلال شخصیت وابسته | نشانه ها و علل

اختلال شخصیت وابسته یکی از انواع اختلالات شخصیت کلاسر c است. این افراد هم برای تصمیم گیری های عادی و هم برای تصمیمات مهم زندگی‌شان به دیگران متکی هستند، آن‌ها یک ترس غیر منطقی از ترک شدن و تنها گذاشته شدن دارند. همه انسان‌ها در تمام طول زندگی‌ نوعی وابستگی متقابل و منطقی با اطرافیان خود خواهند داشت. در اختلال شخصیت وابسته، وابستگی معمولاً یک‌طرفه است و فرد دچار این اختلال فقط می‌خواهد نیازهای عاطفی و جسمی‌اش را به‌وسیله دیگران برطرف کند و اگر به خواسته‌هایش پاسخ داده نشود، احساس اضطراب و ناامنی می‌کند و اعتماد به نفسش را از دست خواهد داد و بر این اساس ممکن است رفتارهای خاصی از خود نشان دهد. ما در این مقاله قصد داریم به بررسی و تعریف اختلال شخصیت وابسته بپردازیم و اشاره ای هم به چگونگی مقابله با این اختلال و راهبردهای مقابله ای خواهیم داشت.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال شخصیت وابسته و اطلاع از روش های درمان آن می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته از شایع ترین اختلالات شخصیت است. شخصیت های وابسته هم برای تصمیم گیری های عادی و هم برای تصمیمات مهم زندگیشان به دیگران متکی هستند، و این باعث می شود یک ترس غیر منطقی از ترک شدن و تنها گذاشته شدن در آنها به وجود آید. حتی وقتی عقیده ی خودشان با عقیده ی دیگران تفاوت دارد؛ برای اینکه دیگران آنها را طرد نکنند، گاهی حرف آنها را می پذریند.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته شبیه به افراد مبتلا به اختلال شخصیت اجتنابی هستند، چون آنها نیز احساس عدم کفایت ( بی عرضگی) می کنند. نسبت به هر گونه انتقاد حساس هستند و به دلگرمی گرفتن نیاز دارند. تفاوت شخصیت های وابسته با شخصیت ها اجتنابی در این است که شخصیت های اجتنابی برای پاسخ دادن به این احساسات و نیازها از طریق اجتناب کردن از روابط میان فردی و روابط اجتماعی عمل می کنند. در حالی که شخصیت های وابسته با چسبیدن به روابط میان فردی سعی در برطرف کردن این نیاز ها دارند.

 

علل اختلال شخصیت وابسته

از جمله مهمترین عوامل شکل گیری و علل اختلال شخصیت وابسته می توان به موارد زیر اشاره داشت:

🔰همه ي ما از بدو تولد به والدین خود وابسته هستيم، براي غذا، امنيت فيزيكي ، رشد و بزرگ شدن و ... ادامه پیدا کردن بی رویه این روند سبب به وجود شخصیت وابسته در کودک می گردد.

🔰قسمتي از فرآيند جامعه پذيري (آمادگي براي ورود به جامعه) عبارت است از كمك گرفتن از ديگران براي ياد گرفتن زندگي مستقل.

🔰بعضي رويدادها مثل فوت يكي از والدين يا هر دو ، يا مورد غفلت و بي اعتنايي واقع شدن از سوي والدين يا جانشينان آنها، ممكن است باعث شود بعضي افراد با ترس از ترك شدن و تنها گذاشته شدن بزرگ شوند.

اين نگرش از سوي روان شناسان با عنوان پديده ي "دلبستگي" مورد بررسی قرار گرفته است.

 

نشانه ها و علائم اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته

نیاز فراگیر و بیش از حد به مراقبت شدن که به رفتار سلطه پذیر و متکی بودن و ترس از جدایی منجر می شود، در اوایل بزرگسالی شروع می شود و زمینه هاي مختلفي وجود دارد، به صورتی که با پنج (یا تعداد بیشتری) از موارد زیر نمایان می شود:

١. بدون مقدار زیادی مشورت با دیگران و اطمینان آفرینی آنها، در تصمیم گیری های روزمره مشکل دارد.

٢. نیاز دارد دیگران مسئولیت اغلب زمینه های مهم در زندگی او را بر عهده بگیرند.

٣. در ابراز مخالفت با دیگران مشکل دارد، زیرا می ترسد کمک یا تأیید را از دست بدهد. (توجه: ترس های واقع بینانه از مجازات را منظور نکنید).

٤. در شروع کردن پروژه ها یا انجام دادن کارها به طور مستقل مشکل دارد (به علت فقدان اعتماد به نفس در قضاوت کردن یا توانایی ها و نه فقدان انگیزش یا انرژی).

٥. برای کسب مهرورزی و کمک دیگران از هیچ کوششی فروگذار نمی کند، تا حدی که داوطلب انجام دادن کارهایی می شود که ناخوشایند هستند.

٦. وقتی تنهاست، به علت ترس اغراق آمیز از اینکه نتواند از خودش مراقبت کند، احساس ناراحتی یا درماندگی می کند.

٧. وقتی رابطه نزدیکی قطع می شود، فورا رابطه دیگری را به عنوان منبع مراقبت و حمایت جستجو می کند.

٨. به صورت نامعقولی دلمشغول ترس از رها شدن به حال خودش برای مراقبت کردن از خویش است.

 

نحوه برخورد صحیح با شخصیت های وابسته

در برخورد با شخصیت‌ وابسته او را مطیع، فروتن، موافق دائمی در می‌یابید که به افراد دیگر اجازه می‌دهد در تصمیمات مهم زندگی آنها دخالت کنند، زیرا اعتماد به نفس بالایی نداشته، قادر به اداره زندگی خود بطور مستقل نیستند. شخصیت‌های وابسته در روابطشان با رفتارهای مطیعانه و خوش مشرب افراطی سعی می‌کنند که هیچکس نتواند خواهان ترک اجتماعی با آنها باشد و هرگونه تنهایی و رها شدن به حال خود، احساسات خالی بودن و اضطراب بیش از اندازه را در آنها بوجود می‌آورد. روابط این بیماران محدود به کسانی است که به آنها اتکا دارد.

اگر قصد ازدواج با شخصیت وابسته را دارید باید دانید که نکته ی مهم در برخورد با شخصیت های وابسته این است که این افراد پذیرفتن هر نوع بد رفتاری دیگران نسبت به خودشان بدون اعتراض است. اگر این بیماران والدین یا همسر سلطه‌جو داشته باشند، والدین مسلط احساس سودمندی ، قدرت و شایستگی نموده، بطور ناخواسته این رفتار را در فرزندان شان دامن می‌زنند و همسران مسلط احتمالا به سوء استفاده‌های بدنی و جسمی آنها مبادرت می کنند؛ بدون اینکه با اعتراض یا ترک جسورانه آنها روبرو شوند.

 

انواع اختلال شخصیت وابسته

میلیون پنوع اختلال شخصیت وابسته را تعریف کرده است که عبارتند از:

شخصيت وابسته مضطرب 
شخصيت وابسته مطيع 
شخصيت وابسته نابالغ
شخصيت وابسته غيرموثر
شخصيت وابسته ايثارگر

 

🔸 اختلال شخصیت وابسته مضطرب

اين افراد غالبا مخلوطی از خصوصیات شخصیت وابسته و شخصیت اجتنابی هستند,,, تمایلی به خودمختاری و استقلال وخودکفايتى ندارند.... همیشه از اينکه طرد بشوند مى ترسند ,و هنگام تنهايى دچار اضطراب جدایی می شوند....و بايد ديگران بهشون اطمينان بدن که تا هميشه کنارشون مى مانند در غير اينصورت به شدت مضطرب مى شوند....و ممکنه اين اضطراب به خشم تبديل بشه اما بروز نمى دهند و به ندرت ابراز مى کنند....همواره احساس ترس و خشم دارند و همينطور مدام منتظر اتفاقات بد و ناگوارند و اکثر مواقع بى قرار و آشفته مى شوند..

🔸 شخصیت‌های وابسته مطیع

اين افراد از طرد شدن می ترسن واغلب به اين خاطر با ديگران صميمى نمى شن... تو روابطشون خیلی فروتن و متواضعند.. از هرگونه تعارض و درگیری دورى مى کنند.... هرگز احساس ارزشمندی نمی کنند. برای جلب حمایت دیگران و دوری از سرزنش وطرد و انتقاد اطرافيانشون حتی ممکنه خودشون رو به بيمارى و ناراحتى بزنند...
اين افراد تايید طلبند و در واقع از درون خودشون رو قبول ندارند و زمانى که ديگران تاييدشون کنند احساس رضايت دارند....
شديدا فداکار و مطيع و از خودگذشته اند و اغلب دربرابر مشکلات احساس ناتوانى مى کنند.

🔸 شخصیت‌های وابسته نابالغ

همونطور که از اسمش پيداست دیدگاهی کودکانه دارند...بعضی هاشون انرژى زيادى براى سازگارى با اطرافشون صرف مى کنند ...و بعضى دیگه بالعکس, حتى هیچ آرزویی و هدفى رو مدنظر ندارند..و تو هيچ زمينه اى به موفقيت دست پيدا نمى کنند..در واقع بزرگ سالانی که فعالیت های کودکانه دارند... و غالبا تمايل دارند با افراد کم سن و سال معاشرت کنند...
از مسئولیت ها گریزانند و شانه خالى مى کنند..

🔸 شخصیت‌های وابسته غیر مؤثر

تمایلات اسکیزوئیدی در کنار وابستگی نشان مى دهند..سریع خسته می شوند و انرژيشون به شدت کمه ...و ساکت و در خود فرومانده اند...انگیزه ی کمی دارند و اغلب مسئولیت هاشون رو بى اهميت مى دانند و ناديده مى گيرند...درکل عقاید منفی مخربى دارند, و اکثر اتفاقات زندگيشونو به شانس و تقدیر نسبت می دهند و به همين خاطر زندگى يکنواختى دارند.

🔸 شخصیت‌های وابسته ایثارگر

برخى از اين افراد ویژگی های خودآزارگری هم دارند و شدت وابستگيشون بیش تر از وابسته های مطیع هست ,در واقع به برقراری روابط با دیگران خيلى بيشتر اهميت ميدهند..حتى ممکنه هویتشون رو از دست بدهند...
و به اين خاطر به شدت مطیع دیگران ميشه و حتی ارزش هاشو زير پا ميذارد و به ارزش های طرف مقابلش بها مى دهد و پایبند ميشود. تنها رضايت ديگران براش مهمه و به خاطر جلب رضایت دیگران موجب آزار خودش ميشود و با اين کار هم لذت مى برد

 

درمان اختلال شخصیت وابسته

 مقالات و كتاب هايي كه درباره درمان اختلال شخصیت وابسته  نوشته شده اند بيشتر توصيفي هستند؛ براي نشان دادن اين كه يك روان درماني خاص موثر واقع مي شود يا نه، تحقيقات بسيار اندكي شده است.

درمانجويان مبتلا به اختلال شخصيت وابسته، به اين دليل كه خوب به حرف هاي درمانگر توجه مي كنند و دوست دارند مسئوليت مشكلات خود را به درمانگر تفويض كنند، ممكن است درمانجوياني ايده آل به نظر برسند كه هر درمانگري دوست دارد با آنها كار كند، اما حرف گوش كني آنها يكي از اهداف اصلي روان درماني را نفي مي كند.

بنابراين  مشاوره روانشناسی و روان‌درمانی، به تدريج و همراه با افرايش اعتماد به نفس درمانجو در داشتن توانايي تصميم گيري به تنهايي، پيش مي رود.

درمانگر بايد دقت كند كه درمانجو بيش از حد به او وابسته و متكي نشود. شما در هر جایی که هستید می توانید از خدمات مشاوره تلفنی و مشاوره حضوری مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی بهرمند شوید.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال شخصیت وابسته و اطلاع از روش های درمان آن می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.