بحران نوجوانی | بحران هویت و بحران نوجوانی

بحران نوجوانی به چه دوره ای اطلاق می شود؟ چه ویژگی هایی همراه با بحران نوجوانی بروز می یابد؟ هر انسانی در طول رشد برای رسیدن به پختگی و کمال مراحل رشدی را طی می کند. این مراحل در میان انسان های سراسر دنیا تا حد زیادی مشابه بوده و ویژگی های یکسانی دارند. نوجوانی یکی از این مراحل مهم است که در آن تغییرات گسترده ای در جسم و تفکر و روان فرد به وجود می آید. این دوران حساس، دارای بحران مختص به خود می باشد که همانا بحران هویت است. بحران هویت سرآغاز زندگی بزرگسالی و مقدمه روابط صمیمانه بعدی فرد می باشد. بسیار اهمیت دارد که فرد به سلامت از بحران نوجوانی گذر کند تا به پیامدهای ناشی از شکست بحران دچار نشود.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلالات نوجوانی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

دوران نوجوانی

افراد هنگام پا گذاشتن به دوره نوجوانی با تغییرات گسترده و سریعی روبرو می شوند که با تمامی مراحل دیگر متفاوت می باشد. نوجوانی از حدود 11-12 سالگی شروع شده و معمولا 18 سالگی را خاتمه آن می دانند، و دوره گذار فرد از کودکی به زندگی بزرگسالی می باشد. در این دروه بلوغ رخ می دهد که اوج تغییرات جسمانی فرد و شروع دوره باروری در هر دو جنس می باشد. در کنار این تغییرات گسترده جسمانی، نوع شناخت و تفکر نوجوان تغییر کرده و به وی توانایی های بیشتری جهت اندیشیدن می دهد. همچنین روحیه و وضعیت روانی نوجوان هم تحت تاثیر و تغییر قرار می گیرد. والدین با برخورد صحیح در دوره بلوغ به حل بهتر تعارضات نوجوان یاری می رسانند.

 

بحران نوجوانی: بحران هویت

همان طور که گفته شد، نوجوانی که میدان گسترده تغییرات است، با تمام مراحل دیگر رشد متفاوت بوده و نتیجتا بحران این دوره بزرگتر و گسترده تر از سایر دوره ها می باشد. اگر بخواهیم به بحران نوجوانی نامی بدهیم، همانا ((بحران هویت)) بهترین نام برای آن می باشد.

در بحران هویت، نوجوان دقیقا به دنبال پاسخ دادن به این سوال می باشد؛ ((من کیستم؟)). در واقع فرایند خودآگاهی در این سن شروع شده، و خود نظاره گری و خود مشاهده گری در نوجوانان به اوج می رسد. آن ها فعالانه به دنبال پاسخ به این سوال اند. ممکن است خودهای مختلفی را تجربه کنند تا نهایتا به نتیجه برسند که چه کسی هستند.

از بارز ترین ویژگی های تجربه بحران هویت، نوسانات شدیدی است که در رفتار نوجوان دیده می شود. وی ممکن است یک روز طرفداری از یک عقیده بکند و به فاصله کمی به دنبال طرفدار یک عقیده مخالف بشود. در واقع این رفتار امری طبیعی است و این بی ثباتی و انعطاف پذیری نوجوان است که باعث می شود وی بتواند نهایتا بحران هویت خود را حل بکند.

در واقع نوجوان در طی بحران نوجوانی بین بی هویتی و کسب هویت در حال نوسان است. نوجوان برای رسیدن به هویت شدیدا انرژی روانی صرف می کند. هویت یابی نوجوان را از بحران نوجوانی خارج می کند.

مراحل هویت یابی نوجوان

رسیدن به هویت دارای مراحلی است که هر نوجوان از آن ها گذر می کند تا نهایتا به یک هویت برسد:

  • ضبط هویت: ضبط هویت حالتی است که نوجوان عقاید و اندیشه هایی را از دیگران به خصوص والدین گرفته بی آنکه در آن ها تامل کند. معمولا در این مرحله نوجوان بر روی عقایدش پافشاری می کند و با حالتی متعصبانه با نظرات مخالف برخورد می کند.
  • وقفه هویت: حالتی که در آن فرد هیچ هویت خاصی را برنگزیده و احتمالا در حال بررسی گزینه های مختلف می باشد. ممکن است تغییرات گسترده ای در این حالت دیده شود.
  • پراکندگی هویت: حالتی از کسب هویت است که فرد هیچ عقیده مشخصی ندارد ولی فرقش با وقفه هویت در این است که در این حالت فرد تلاشی هم برای کسب هویت نمی کند و به اصطلاح با روش هرچه پیش آید خوش آید، جلو می رود.
  • کسب هویت: فرد با اندیشیدن، عقاید و هویت مشخصی را برای خود برگزیده است بدون اینکه کورکورانه از دیگران تقلید کرده باشد یا متعصبانه روی آن ها پافشاری کند.

 

منابع حل بحران هویت نوجوانی

هویت از دو منبع ناشی می شود؛ نوجوان تمام آنچه را که در کودکی و قبل از نوجوانی از والدین خود گرفته است را می تواند به چالش بکشد و آن ها را تایید یا رد کند. سپس موقعیت های تاریخی و اجتماعی که نوجوان با آن ها درگیر است. نوجوانان از عقاید غالب در دوره زمانی خود پیروی می کنند نه از آنچه که پیشینیان به آن معتقدند یا آن را درست می دانند. به عبارتی نوجوانان فرزند زمانه خویش می باشند.

هم سالان منبع مهم اجتماعی برای حل بحران نوجوانی و کسب هویت می باشند. در واقع نوجوانان بخش زیادی از زمان خود را در گروه های دوستی صرف می کنند و سعی می کنند با همانند سازی با همسالان معیارهای هویتی و اخلاقی خود را پیدا کنند.

 

نتیجه حل موفقیت آمیز بحران نوجوانی

وفاداری و پای بندی نتیجه اصلی حل بحران نوجوانی است. یعنی نوجوانی که هویت خود را کسب کرده باشد و از مراحل گفته شده عبور کرده باشد، می تواند به عقاید خود پای بند بوده و بر اساس معیار های اخلاقی خود عمل کند. در واقع نوجوانی که بحران هویت را رد کرده باشد، دیگر نیازی به راهنمایی والدین خود ندارد.

در مقابل نوجوانی که نتواند بحران را حل کند، دچار شک و تردید دائمی در زندگی خواهد بود، تبدیل به یک فرد متعصب می شود یا ممکن است در مراحل بعدی زندگی، از تشکیل روابط عاطفی صمیمانه عاجز بماند.

 

سایر بحران های دوران نوجوانی

همان طور که گفته شد بحران اصلی در این دوره هویت یابی می باشد. در واقع بحران هویت چتری است که تمامی بحران های دیگر را هم در دل خود دارد. این بحران ها به شکل مختصر می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تغییرات جسمانی سرآغاز توجه نوجوان به ابعاد جسمانی خود می باشد. نارضایتی از ظاهر و گذراندن وقت زیاد در مقابل آینه پیامد های این تغییرات جسمانی می باشد.
  • حساس شدن روحیه و تحریک پذیری نوجوان و مخالفت های شدید با والدین ممکن است روابط والد فرزندی را تحت تاثیر قرار دهد.
  • برخی نوجوانان ممکن است گوشه گیر شوند و خلق پایین تری داشته باشند.
  • تمرد و سرکشی از ویژگی های اصلی نوجوانی می باشد.
  • دست و پنجه نرم کردن با احساسات مختلف
  • مواجهه با جنس مخالف و کشش و اشتیاق برای ارتباط و در عین حال کمبود مهارت برای برقراری چنین رابطه هایی ممکن است انرژی زیادی از نوجوانان گرفته و مایه نگرانی والدین شود.
  • نارضایتی و انتقادگری های بیشتر نسبت به دوره های قبل

 

راه های تسهیل عبور از بحران نوجوانی

فراهم کردن شرایط آرام و به دور از اضطراب برای نوجوان که در آن بتواند زمانی برای اندیشیدن و فضایی برای تجربه خود های مختلف داشته باشد، بزرگترین کمکی است که می توان برای آن ها فراهم کرد. در واقع هرچقدر نوجوان بیشتر تحت فشار های فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد تا از کلیشه ها و قواعد خاصی پیروی کند، دوران پرآشوب نوجوانی را به سختی طی خواهد کرد.

راهکارهایی برای والدین

نوجوانان مانند سایر دوره های رشدی دیگر نیاز به محبت و تایید والدین خود دارند. بهتر است والدین در این دوران راهکارهای دیگری غیر از در آغوش کشیدن برای نشان دادن محبت خود به فرزندشان پیدا کنند. بدانند که نوجوانشان، کودک دیروز نیست و باید رفتارشان را تغییر دهند. اکثر والدین در این برهه با فرزندانشان دچار تناقض می شوند. مشاوره خانواده مرکز حامی هنر زندگی برای حل این تعارضات خدمات ارائه می دهد.

بهتر است والدین زمانی را برای گذراندن با نوجوانشان کنار گذاشته و در آن زمان به گپ و گفت و گو با وی بپردازند. هنگامی که نوجوان از مسئله ای انتقاد می کند یا هیجانی پاسخ می دهد، درک و همدلی والدین بسیار راهگشا خواهد بود.

دوری کردن از سرزنش، نصیحت های نابجا و تحقیر کردن نکته حائز اهمیتی در این دوران می باشد. علاوه بر این باید متناسب با سن نوجوان از وی توقعات و انتظاراتی داشت. یعنی نوجوان نه آنقدر بزرگ است که بتوان به او به طور کامل مثل یک فرد بالغ حساب کرد و نه یک کودک است که دائما نیاز به مراقبت داشته باشد. تنها نظارت کلی والدین اکتفا می کند. آگاهی والدین از رفتار صحیح با نوجوان برای حل بحران نوجوانی ضرورت پیدا می کند.

راهکارهایی برای نوجوانان

نهراسیدن از مشکلات و تجارب جدید اولین چیزی است که نوحوانان را به سمت هویت یابی هدایت می کند. در واقع نوجوانان با تغییرات گسترده ای که تجربه می کنند در نهایت به یک هویت ثابت می رسند. پس بهتر است نوجوانان به گزینه های مختلف فکر کنند، احتمالات مختلف را مورد بررسی قرار دهند، خود را به یک وضعیت خاص یا یک عقیده خاص بدون تحقیق کافی پای بند نکنند.

کتاب خواندن، فیلم دیدن، صحبت کردن با انسان های مختلف، مشورت کردن با یک مشاوره روانشناسی و تحقیق کردن می تواند موضع نوجوان را در مقابل بسیاری از مسائل روشن کند. علاوه بر این طی کردن فرایند خودآگاهی می تواند به فرد کمک کند به شکل اساسی از نیاز ها و خواسته های خود با خبر شده و در جهت رفع آن ها بکوشد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلالات نوجوانی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
مقالات پیشنهادی

جدیدترین موضوعات

پدر مادر

ashena | 2 ماه قبل

قیمت طلا

آشنا | 2 ماه قبل