هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
آنورکسیا یا بی اشتهایی عصبی | علائم، علل و درمان آنورکسیا

بی اشتهایی عصبی یا آنورکسیا نوعی اختلال روانی است که طی آن شخص با وجود گرسنگی، از خوردن غذا به حد کافی، اجتناب می‌کند و با کاهش وزن و لاغری شدید مواجه می‌شود. ادامه این روند، به دلیل کاهش فشار خون و ضربان نامنظم قلب، می‌تواند منجر به مرگ نیز شود. نگرانی ها در مورد اضافه وزن، می‌تواند انقدر شدید باشد که به آسیب‌های روانی دیگری مانند بیماری وسواس فکری ، افسردگی، اختلالات اضطرابی و... نیز مبتلا شوید. متاسفانه آسیب‌های جسمی و روانی ناشی از این اختلال زیاد است که عملا در کارکرد اجتماعی و بهزیستی تان اخلال ایجاد می‌کند. با بهره گیری از مشاوره روانشناسی، این شانس را به دست می‌آورید که از وخیم‌تر شدن اوضاع جلوگیری کنید و هر چه زودتر به روند عادی زندگی تان بازگردید. در این مقاله به بررسی بی اشتهایی عصبی، نشانه‌ها، علل بروز و روش‌های درمانی آن می‌پردازیم. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان آنورکسیا می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

بی اشتهایی عصبی

بی اشتهایی عصبی یکی از اختلالات خوردن است که بیشتر در دختران بروز پیدا می کند. نشانه اصلی در بی اشتهایی عصبی، ترس بیمارگون از اضافه وزن و عدم کنترل بر میزان غذا خوردن است. به طور کلی این اختلال با سه ویژگی مشخص می‌شود؛ عدم رضایت از وزن کنونی، ترس و نگرانی غیر منطقی از چاق شدن، تصویر بدنی نامناسب و برداشت اشتباه از اندام خود. افراد مبتلا به کم خوری عصبی، به اراده قوی در رعایت رژیم غذایی خود می بالند، برعکس آنچه در پرخوری عصبی شاهد آن هستیم که فرد به دلیل ناتوانی در کنترل خود شرمنده می شود.

 

علایم بی اشتهایی عصبی

فرد مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی ممکن است نشانه هایی که در ادامه ذکر کردیم را به صورت خفیف تا شدید تجربه کند:

_کاهش وزن شدید، در اثر نخوردن غذای کافی و عدم کسب انرژی لازم

_فرد از افزایش وزن یا چاق شدن به شدت می ترسد، یا به طور دائم رفتارهایی پیش می گیرد که مانع افزایش وزن می شوند، حتی زمانی که کمبود وزن چشمگیر باشد.

_شخص از وزن بدن یا شکل اندام خود برداشت اشتباه می کند، ارزشی که شخص برای خودش قائل می شود به طور غیرمنطقی تحت تأثیر وزن بدن یا شکل اندامش است.

 

دو دسته بندی عمده در اختلال کم خوری عصبی

افراد مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی به دو دسته تقسیم می شوند:

_گروه محدود کننده: که در این دسته افراد سعی می کنند کالری کمی به بدنشان برسد و با کم خوردن غذا و یا ورزش های شدید و افراطی مشخص می شوند.

_گروه پاکسازی کننده: این دسته از افراد پس از دریافت کمی کالری با تصور نادرست اینکه چاق می شوند به سمت ملین ها روی می آورند و یا با اعمالی نظیر استفراغ سعی در دفع مواد دریافتی دارند.

 

عوارض و پیامدهای بی اشتهایی عصبی چیست؟

بی اشتهایی عصبی، برای فرد پیامدها و خطراتی را ایجاد خواهدکرد،به طوری که برای جبران آن ها گاهی نیاز به رسیدگی پزشکی و تخصصی است. از جمله عوارض اختلال بی اشتهایی عصبی عبارتند از:

_وزن کم بدن، ناخن های شکننده، ریزش مو و پوکی استخوان ها

_خشکی پوست و رنگ پریدگی

_یبوست، خستگی، قاعدگی نامنظم و کم شدن مواد معدنی بدن

_فشار خون پایین و کاهش دمای بدن

_بروز اختلال های روانی مانند افسردگی ، وسواس فکری_ عملی، اختلال شخصیت، اختلال بدریخت انگاری، اختلالات اضطرابی

_ورزش کردن افراطی، خروج از فعالیت‌های اجتماعی و انزوا طلبی

 

علل بی اشتهایی عصبی

مجموعه ای از عوامل زیستی، روانی و فرهنگی برای بروز اختلال بی اشتهایی عصبی شناسایی شده اند:

عوامل زیستی: ژنتیک یا سابقه خانوادگی بی اشتهایی عصبی و تاثیرات هورمونی

عوامل روانی: استرس های روانی، دغدغه های خانوادگی یا جنسی و ترس بیمارگونه از اضافه وزن

عوامل فرهنگی: در نظر گرفتن لاغری به عنوان مد روز (مظهر زیبایی‌)، ترس از چاقی با وجود لاغر بودن، تبلیغات گسترده در رسانه ها و تلقی شدن لاغری به عنوان یک ارزش.

 

درمان بی اشتهایی عصبی

همان طور که قبلا اشاره کردیم کم خوری عصبی یا آنورکسیا با عوارض بالای جسمانی و روانی همراه است. همچنین در مواردی که سو مصرف مواد همزمان با کم خوری عصبی وجود داشته باشد، پیش بینی کننده ای قوی برای خودکشی است. در نتیجه اقدامات درمانی اهمیت بسیاری دارد:

دارو درمانی آنورکسیا

برای اختلال بی اشتهایی عصبی به صورت کلی داروی خاصی وجود ندارد، اما در صورت بروز عوارض جانبی مانند ضربان نامنظم قلب،ریزش مو و ...  نیاز به مراقبت پزشکی و استفاده از هست.

روان درمانی آنورکسیا

روان درمانی در کنار درمان های دارویی و پزشکی لازمه یک درمان ریشه ای و کامل برای افراد مبتلا به اختلال بی اشتهایی عصبی است، از جمله درمان های مناسب در این حیطه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

درمان بین فردی آنورکسیا

در درمان بین فردی به شما کمک می شود، با اعتماد به نفس بیشتر و شناخت بهتر، راه حل های منطقی برای برخورد با مشکلات و استرس هایتان انتخاب کنید. در نتیجه اضطراب ها و برداشت های غلط و اشتباه خود را کنترل و تصحیح کنید.

درمان شناختی رفتاری آنورکسیا

در درمان شناختی رفتاری، معمولا به شناسایی افکار ناکارآمد و اعمال ناسازگاری که در جهت تقویت اختلال آنورکسیا انجام می گیرد، کمک می کند. در این نوع درمان، درمانگر معمولا با دادن تکالیف در منزل و در بین جلسات درمانی سعی بر تصحیح شناخت های غلط شما دارد.

خانواده درمانی آنورکسیا

زمانی که شخص مبتلا به اختلال کم اشتهایی عصبی نمی تواند برداشت های درستی در مورد سلامتی خود داشته باشد، درمانگر از رویکرد خانواده درمانی بهره مند شود. در این درمان ابتدا مشکلات و تعارضات خانوادگی هدف قرار می گیرد و تلاش برای حل آن ها ست و در ادامه تشویق خانواده برای حمایت از شخص مبتلا به اختلال کم خوری عصبی بسیار اهمیت دارد.

درمان گروهی آنورکسیا

در گروه درمانی با افراد دیگری که به اختلال کم خوری عصبی دچار هستند آشنا می شوید و از این طریق می توانید با عوارض این اختلال و تاثیرات آن بر زندگی شخصی و اجتماعی بیشتر آشنا شوید، در واقع به بینش نسبی در مورد اختلال برسید. 
لازم به ذکر است علم روانشناسی با پیشرفتی که در دهه‌های گذشته داشته، توانسته با ابداع روش‌های مختلف بدون استفاده از دارو، درمان بسیاری از بیماری های خلقی را میسر کند. لذا آثار مراجعه به روانشناس در بلند مدت مشهودتر خواهد شد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان آنورکسیا می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.