حمله خواب یا نارکولپسی چیست؟

آیا می دانید حمله خواب چیست؟ تصور کنید در حالی که مشغول صحبت کردن با دوستتان هستید، یک دفعه به حالت خواب روی زمین بیفتید. حمله خواب یکی از اختلالات خواب است که در آن اختلال در دستگاه عصبی بر کنترل خواب و بیداری تأثیر می گذارد. در این بیماری بخشی از مغز که مسئول تنظیم خواب است، دستخوش تغییرات می‌شود. خواب آلودگی بیش از حد، در طول روز علامت اصلی و اولیه در حمله خواب است هرچند که این دوره‌ خواب می‌تواند کوتاه باشد و فقط برای چند ثانیه طول بکشد، اما احتمال رخ دادن حادثه و خطر وجود دارد و در فعالیت‌های روزمره زندگی فرد اخلال ایجاد می کند. در این مقاله با اختلال حمله خواب، علایم و نشانه ها، نحوه تشخیص و درمان آن آشنا می شوید.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه راه های درمان نارکولپسی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

حمله خواب یا نارکولپسی

نارکولپسی یا حمله خواب میل ناگهانی و مقاومت ناپذیر برای خوابیدن است که در هر زمان و در طول انجام فعالیت های روزمره مانند راه رفتن، مطالعه یا رانندگی ممکن است روی دهد. افراد مبتلا به نارکولپسی ممکن است چندبار در طول روز بخوابند.

حمله خواب نسبتا کمیاب است و در 03. تا 0.16 درصد جمعیت دیده می شود. نسبت ابتلا به این اختلال در بین زنان و مردان تقریبا برابر است. گرچه چند مورد از کودکان هم مبتلا به این اختلال دیده شده اند ولی مشکلات مربوط به حمله خواب معمولا اولین بار در نوجوانی ظاهر می‌شوند. این اختلال به دلیل بی خوابی نبوده و دلیل آن ریشه در دستگاه عصبی دارد. برای اطلاع از دلایل و درمان بی خوابی کلیک کنید.

 

نشانه های حمله خواب

حمله خواب با علائم و نشانه های زیر مشخص می شود:

_خواب آلودگی: خواب آلودگی مفرط در طول روز.

_کاتاپلکسی: کاتاپلکسی در واقع احساس از دست دادن کنترل ماهیچه، ضعف و شل شدن ناگهانی عضله است. شل شدن عضله در حال بیداری رخ می دهد و می تواند از ضعف خفیف در عضلات صورت تا از دست دادن تعادل و غش کردن باشد. معمولا این حالت از چند ثانیه تا چند دقیقه طول می کشد. پیش از شلی عضله، معمولا هیجان قوی مثل عصبانیت یا شادی رخ می دهد.

_توهمات پیش از خواب: تجربیات روشن و غالبا وحشتناکی اند که در شروع خواب آغاز می شوند. می تواند جنبه های دیداری، شنیداری، لامسه ای و حتی حرکتی داشته باشد؛ مثل صحنه گیر افتادن در آتش.

_فلج خواب (بختک خواب):  افراد مبتلا به حمله خواب، معمولا فلج خواب را گزارش می دهند. در این حالت، فرد برای مدت کوتاهی بعد از بیدار شدن، نمی توانند حرکت کنند یا حرف بزنند.

_خواب کوتاه: یک دوره زمانی بسیار کوتاه از خواب است که هنگام انجام فعالیت‌ها (صحبت کردن، قرار دادن اشیا و غیره) رخ می دهد و سپس فرد بیدار می‌گردد، بدون آن که چیزی به خاطر بیاورد.

_بیداری شب:  افراد مبتلا به نارکولپسی ممکن است در طول شب دچار بی‌خوابی، گرگرفتگی و افزایش ضربان قلب گردند.

خوشبختانه شلی عضله، توهمات پیش از خواب و فلج خواب به مرور کم می شوند، هرچند خواب آلودگی در طول روز ظاهرا با افزایش سن کم نمی شود.

 

علل حمله خواب

برخی از کارشناسان معتقدند که نارکولپسی ممکن است ژنتیکی باشد و به دلیل کمبود تولید ماده ای شیمیایی (هیپوکرتین) در مغز یا وجود ناهنجاری هایی در نقاط مختلف آن که مسئول تنظیم خواب هستند باشد. همچنین محرک‌های محیطی مانند ویروس‌ها می‌تواند بر فعالیت شیمیایی مغز اثر بگذارد و منجر به حمله خواب شود.

 

پیامد های حمله خواب

حمله خواب چون به صورت ناگهانی اتفاق می افتد می تواند امنیت فرد را به خطر بیندازد. فعالیت های روزمره زندگی مانند رانندگی، آشپزی یا راه رفتن می تواند برای این افراد خطرناک باشد. احساس خواب آلودگی شدید در طول روز و کاهش حافظه و تمرکز در تحصیل و شغل این افراد اخلال ایجاد می کند. مثلا فردی که در حال رانندگی است، ناگهان یک لحظه به خودش می‌آید و می فهمد که مقداری از مسیر را طی کرده، اما متوجه نشده است.

همچنین روابط اجتماعی و خصوصی فرد تحت تاثیر قرار می گیرد. متأسفانه خواب رفتن ناگهانی از طرف کسانی که با این‌حالت آشنا نیستند، می‌تواند خنده‌دار به نظر برسد یا ممکن است برخی افراد گمان کنند که فرد مبتلا به این عارضه تنبل یا بی‌ادب است و وانمود به خوابیدن کرده است. حمله خواب می تواند به حدی فرد را تحت تاثیر قرار دهد که منجر به ایجاد افسردگی، علائم اضطراب و کاهش اعتماد به نفس در فرد شود.

 

تشخیص و درمان حمله خواب

به کمک مصاحبه روانپزشکی و انجام آزمایشی به نام تست خواب تشخیص این عارضه ممکن شده است. اگرچه هنوز هیچ درمان قطعی برای حمله خواب وجود ندارد، اما ترکیبی از مواردی همچون تغییر سبک زندگی، مشاوره و داروها می‌تواند در کنترل علائم حمله خواب موثر باشد به‌ نحوی‌ که شما بتوانید از داشتن یک زندگی طبیعی لذت ببرید. درمان با توجه به علائم نارکولپسی در هر فردی متفاوت است. حمایت اطرافیان، فامیل و دوستان نیز می‌تواند در مدیریت علائم در فرد بیمار کمک کننده باشد.

تغییر در شیوه زندگی

با تغییر در سبک زندگی و به‌کارگیری راهکارهای مؤثر می‌توان حمله خواب و علائم آن را مدیریت کرد. معمولا در سال‌های اولیه فرد وضعیت بدتری دارد، اما به مرور با تغییر در سبک زندگی خود می تواند علائم را کنترل و مدیریت کند و خود را با شرایط هماهنگ کند.

_زمان خواب خود را به‌دقت تنظیم کنید.

_از مصرف کافئین، الکل و سیگار اجتناب کنید.

_عدم مصرف داروهایی که باعث ایجاد خواب آلودگی در شما می شود.

_اطرافیان خود را از این موضوع آگاه سازید.

_کارها و وظایف سنگین خود را به کارهای سبک تر تقسیم کنید.

_به‌صورت منظم ورزش کنید.

_یک رژیم غذایی سالم داشته باشید.

_آرامش داشته باشید و احساسات خود را مدیریت نمایید.

_برای چرت زدن های روزانه (10 تا 15 دقیقه ای) برنامه ریزی کنید.

مشاوره درمانی

بسیاری از افراد مبتلا از وقوع علائم حمله خواب خجالت می‌کشند. ترس از به خواب رفتن و یا افتادن ناگهانی می‌تواند باعث منزوی و گوشه‌گیر شدن افراد گردد. توانایی افراد برای انجام فعالیت‌های عادی زندگی ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرد همچنین حمله خواب به ایجاد اختلالات روانی در فرد منجر می شود. برای بهبود بهتر است از مشاوره روانشناسی بهره ببرید.

داروهای موثر

داروهای محرک‌ داروی اصلی درمان حمله خواب محسوب می‌شوند. محرک هایی مانند آمفتامین علائم حمله خواب مانند کاتاپلکسی را کاهش می دهند. داروهایی که برای درمان افسردگی مورد استفاده قرار می‌گیرند، ممکن است برای کاهش علائم کاتاپلکسی، توهم و فلج در خواب بکار گرفته شوند. مصرف داروها باید با مشاوره روانشناس و هم‌زمان با تغییر در سبک زندگی صورت بگیرد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه راه های درمان نارکولپسی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران
تماس تلفنی با برترین مشاورین ایران
تماس از سراسر ایران تماس از تهران