خود کم بینی | نشانه ها و راهکارهای کاهش خود کم بینی

خود کم بینی نوعی حالت روانی است که در آن فرد در مورد توانایی ها و ارزش خود شک دارد و به اصطلاح اعتماد به نفس یا بهتر است بگوییم عزت نفس پایینی دارد. خود کم بینی باعث می شود فرد نشانه های ذهنی و رفتاری خاصی از خود نشان دهد و کیفیت زندگی اش به خاطر داشتن همین نشانه ها پایین بیاید. خود کم بینی از یک وضعیت طبیعی تا یک وضعیت حاد متغیر است. علل آن هم بسته به نوعش متفاوت هستند. برای غلبه بر خود کم بینی فرد می تواند از یک مشاوره روانشناسی کمک گرفته تا سلامت روان خود را بهبود ببخشد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه مسائل فردی  می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

خود کم بینی

خود کم بینی یا عقده حقارت حالتی است که در آن فرد عزت نفس ندارد، در مورد خودش شک دارد و دچار عدم قطعیت می باشد. احساس می کند در حد استاندارد ها عمل نمی کند و در واقع پایین تر از استانداردها می باشد. در واقع خود کم بینی یک جور احساس ناکافی بودن است که برخاسته از واقعیت یا خیال می باشد. این احساس معمولا به شکل ناخودآگاه حضور دارد و باعث می شود که فرد خود کم بین دست به اقدامات جبرانی و در واقع جبران افراطی بزند.

 

نشانه های فرد خود کم بین

فرد خود کم بین به صورت ذهنی و فتاری از خود نشانه هایی از خود بروز می دهد:

نشانه های ذهنی

  • فرد دارای عقده حقارت بیش از حد حساس است. وقتی یک نفر خود را پایین تر بداند، هر نظر انتقادی کوچکی می تواند منجر به ناراحتی او و تنفرش از خود بشود. در واقع انتقادات دیگران او را به شدت درمانده می کند.
  • فرد خود کم بین همیشه خود را با دیگران مقایسه می کند. این افراد چون از چیزی که خودشان هستند، مطمئن نیستند؛ دائما خود را با دیگران مقایسه می کنند و همیشه فکر می کنند چرا دیگران بهتر از او هستند؟ در واقع آن ها همیشه توانایی ها و کارهای دیگران را در بهترین حالتشان می بینند و آن را با خود مقایسه می کنند.
  • فرد همیشه احساس گناه، حسودی و یا شرم می کند. مخصوصا هنگامی که افراد دیگر در شبکه های اجتماعی، بهترین حالت زندگی خود را به نمایش می گذارند، این افراد با مقایسه خود، باز هم به این نتیجه می رسند که چقدر پایین تر از دیگران هستند.

نشانه های رفتاری

  • خود کم بینی و کمالگرایی معمولا دست در دست یکدیگر دارند. در واقع یک فرد کمالگرا هیچ وقت از خود راضی نیست. هرچند که همیشه امور و کارها را به بهترین شکل خود انجام می دهد، ولی همچنان هیچ وقت او را راضی و قانع نمی کند.
  • رفتار سلطه پذیر در افراد خود کم بین دیده می شود. یعنی آن ها چون خود را پایین تر از دیگران می دانند، از دیگران تبعیت کرده و اختیار زندگی خود را به دیگران می دهد.
  • خود کم بینی منجر به بی فعالیتی و به تعویق انداختن امور می شود. یعنی در واقع فرد چون می داند به قدر کافی نمی تواند کارهایش را خوب انجام دهد و قرار است شکست بخورد، سعی می کند از انجام دادن آن ها طفره برود و تا جایی که ممکن است آن ها را به تاخیر بیندازد.
  • حقارت و خود کم بینی باعث می شود فرد دائما دیگران را قضاوت منفی کند و در واقع با پایین آوردن آن ها، حس پایین بودن خودش را پوشش دهد.
  • این افراد معمولا سعی می کنند نواقص خود را از دیگران بپوشانند و کسی نفهمد این افراد نقص دارند. یعنی سعی می کنند تصویر بی نقصی از خود نشان دهند.

 

انواع خود کم بینی

احساس خود کم بینی و عقده حقارت وضعیتی است که همه افراد در بدو تولد آن را احساس می کنند. این جریان به علت ناتوان بودن کودک از انجام بسیاری از کار ها می باشد. در واقع خود کم بینی و حقارت یک وضعیت طبیعی است که به رشد فرد کمک می کند. افراد با احساس خود کم بینی تشویق می شوند تا بر آن غلبه کنند و در نتیجه رشد کرده و به موفقیت نائل می شوند.

هنگامی که احساس خود کم بینی شدید باشد و منجر به احساس حقارت زیاد شود، فرد تلاش های بسیار زیادی برای جبران این احساس حقارت می کند و همین امر می تواند منجر به دستاورد های بسیار بزرگ برای او شود. یعنی عملا یک وضعیت حقارت آمیز منجر به دستاوردهای بسیار بزرگ می شود. از طرف دیگر فرد ممکن است برای جبران این احساس خود کم بینی دست به هر کاری بزند و خلاف اجتماع و قوانین عمل کند. در این صورت هم برای خود و هم برای دیگران خطرناک خواهد بود.

برخی از افراد هم به هیچ یک از طرق بالا عمل نمی کنند. یعنی به شکل آگاهانه خود را دست کم می گیرند و دائما در مورد خود شک و تردید دارند. این افراد ظاهرشان کم اعتماد به نفس بوده و به خاطر همین اعتماد به نفس کم از مشارکت های سود بخش در اجتماع و کار خودداری می کنند و هیچ وقت نمی توانند پتانسیل های خود را شکوفا کنند. افراد دارای شخصیت اجتنابی و شخصیت وسواسی با احتمال بیشتری احساس خود کم بینی را تجربه خواهند کرد.

 

علل خود کم بینی

همان طور که گفته شد خود کم بینی یک وضعیت طبیعی در جریان رشد است. هر کودکی خود را کم و پایین تر از دیگران می بیند و تلاش می کند آن را جبران کند.

گاهی اوقات نواقص جسمانی علت یک خود کم بینی شدید می شوند. این نواقص ممکن است حقیقی و یا واقعی باشند. توجه بیش از حد به ظاهر فرد را در معرض ابتلا به بدریخت انگاری بدنی قرار می دهد.

از طرف دیگر داشتن والدین سرزنشگر یا کمالگرا که دائما ایرادها و نواقص کار کودک را به رخش می کشند و به جای تشویق و تایید، دائما انتقاد می کنند؛ باعث می شوند کودک اعتماد به نفس خود را از دست دهد و توانایی های خود را دست کم بگیرد.

نادیده گرفته شدن در دوران کودکی و بی توجهی والدین به احساسات کودک، سرد بودن والدین به لحاظ عاطفی و دور بودن آن ها از فرزندشان می تواند منجر به احساس اضافه بودن و بی ارزشی در کودک شود. فرد خود کم بین، خود را بی ارزش و نالایق می داند، همان طور که والدینش این احساس را در او ایجاد کرده اند. بنابراین سبک فرزندپروری اتخاذ شده توسط والدین یکی از علل پر اهمیت در خود کم بینی افراد می باشد.

 

راهکارهای غلبه بر خود کم بینی

غلبه بر خود کم بینی غلبه بر عادتی چندین ساله است. بنابراین شاید مقابله با آن برایتان سخت به نظر برسد. بنابراین بهتر است از یک روانشناس کمک بگیرید تا روی عزت نفس و اعتماد به نفس شما کار کند.

در کنار کاری که یک روانشناس برای شما می کند، راه های زیر هم کمک کننده خواهد بود:

  • خودتان را تشویق کنید. سعی کنید در طول روز کارهایی را که خوب انجام داده اید را پیدا کنید و خودتان را بابت آن ها تشویق کنید.
  • گاهی اوقات احساس ضعف و خود کم بینی ریشه در واقعیت دارد. اگر واقعا در مسئله ای مهارت ندارید، مهارت را به دست آورید تا اعتماد به نفستان بالا برود.
  • اگر فقط در موقعیت های خاصی احساس خود کم بینی می کنید، این موقعیت ها را پیدا کنید. اگر افراد خاصی هستند که این احساس را در شما به وجود می آورند، رابطه تان را با آن ها تنظیم و مدیریت کنید.
  • بدانید همه انسان ها ضعف دارند و این فقط شما نیستید که گاهی اوقات کارهایی را بد انجام می دهید یا برخی صفات بد دارید. با دقت کردن در زندگی دیگران متوجه نقاط ضعف آن ها می شوید.
  • ظاهر زندگی دیگران را با باطن زندگی خود مقایسه نکنید. شاید بسیار این جمله کلیشه ای بیاید، اما در واقعیت اغلب افراد جوانب منفی زندگی شخصی خود را مخفی می کنند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه مسائل فردی  می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها