سروتونین | مهار کننده های باز جذب سروتونین

سروتونین، یکی از مواد شیمیایی انتقال دهنده عصبی موثر در تنظیم خلق و خوی انسان است که عدم تعادل این ماده در مغز انسان باعث ایجاد اختلالات خلقی مانند اضطراب و استرس می شود. همان طور که می دانیم، درمان دارویی یکی از معمولی ترین روشها برای معالجه اضطراب و افسردگی می باشد. استفاده از داروهای ضد افسردگی در درمان افسردگی اساسی ، افسرده خویی، اختلالات اضطرابی، اختلال خوردن، اختلال وسواس فکری - عملی، دردهای مزمن و نوروپاتیک، بیش فعالی، اعتیاد، وابستگی و اختلالات خواب به همراه داروها و روش های دیگر درمان کاربردهای فراوانی دارند. در ادامه این مقاله به بررسی کارکرد سروتونین در مغز می پردازیم. همچنین به داروهایی که به واسطه تعدیل هورمون سروتونین در درمان افسردگی موثر واقع می شوند، اشاره می کنیم. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان افسردگی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

سروتونین و کاربرد آن در مغز

سروتونین، انتقال دهنده ای عصبی در مغز است که به آن هورمون شادی و لذت نیز گفته می شود. به همین دلیل است که در درمان افسردگی به کار برده می شود. سروتونین مسئول کارکرد های مختلف مانند تنظیم خلق، اشتها و خواب است. همچنین در فعالیت های شناختی مانند حافظه و یادگیری نیز نقش مهمی ایفا می کند.

 

انواع داروهای ضد افسردگی

داروهای ضد افسردگی انواع گوناگونی دارند که عبارتند از:

داروی ضد افسردگی سه حلقه ای ها (TCA)

داروی ضد افسردگی سه حلقه ای، از ابتدایی ترین و موثرترین داروهای ضد افسردگی بوده که با قیمت نسبتا ارزانی عرضه می شود. البته این دارو دارای عوارضی مانند خواب آلودگی، افزایش وزن، خشکی دهان و تاری دید می باشد. استفاده از این داروها در افراد مسن و افراد مبتلا به بیماری قلبی به دلیل کاهش فشار خون و ایجاد ضربان نامنظم قلبی خطرناک بوده و توصیه نمی شود.

داروی ضد افسردگی بازدارنده های مونوآمین اکسیداز (MAOI)

این داروهای ضد افسردگی که با مهار کردن مونوآمین اکسیداز، سطح سروتونین و مونوآمین های دیگر را در مغز بالا می بردند، به دلیل ایجاد عوارض خطرناک و تداخلات دارویی و غذایی فراوان، کمتر توصیه می شوند.

داروی ضد افسردگی | مهارکننده های انتخابی باز جذب سروتونین

مهارکننده های باز جذب سروتونین (SSRI) از پر استفاده ترین داروهای ضد افسردگی بوده که برای درمان افسردگی بالینی و برخی از اختلالات اضطرابی، اختلالات شخصیتی، اختلالات هراس و وحشت زدگی، اختلال وسواس فکری-عملی، اختلال اضطراب اجتماعی و اضطراب فراگیر، اختلالات خوردن، دردهای مزمن و در مواردی اختلال استرس پس از سانحه کاربردهای فراوانی دارند. عملکرد داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین بدین صورت است که این داروها با جلوگیری و مهار کردن بازجذب سریع سروتونین در گیرنده های عصبی پیش سیناپسی میزان سروتونین برون سلولی را افزایش داده و سروتونین غلیظ بیشتری را در اختیار گیرنده ها قرار می دهند. 

انواع مهارکننده های بازجذب سروتونین

از انواع مهارکننده های بازجذب سروتونین می توان به فلوکستین، فلووکسامین، پاروکستین، سیتالوپرام، سرترالین، زیملیدین و داپوکستین اشاره کرد.

 

تداخل دارویی با مهار کننده های باز جذب سروتونین

مصرف همزمان مهارکننده های بازجذب سروتونین با مهارکننده های مونوامین اکسیداز می تواند باعث ایجاد سندرم سروتونین حاد بشود. همچنین، استفاده از داروی ترامادول همراه با این دارو منجر به تشنج می شود.این داروها غلظت داروهایی مانند وارفارین، ترکیبات ضد اریتمی، بتابلاکرها مانند پروپرانولول، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مانند امی تریپتیلین و بنزودیازپین ها مانند الپرازولام و دیازپام و دیگر داروها مانند متادون و لیتیوم را افزایش داده و باعث ایجاد مسمومیت می شوند.

 

عوارض جانبی داروهای مهارکننده ی بازجذب سروتونین

دربین هزاران داروی ضد افسردگی موجود، داروهای مهارکننده ی بازجذب سروتونین دارای کمترین عوارض جانبی می باشند که در میان آنها بیشترین عوارض را فلووکسامین و کمترین را سرترالین دارا می باشند. از عوارض جانبی این داروها می توان به اضطراب، بی خوابی، اضافه وزن و افزایش اشتها پس از مصرف دارو، دل درد، معده درد، سوزش معده، تهوع و مشکلات گوارشی، سردرد، کاهش اشتها و اختلال در عملکرد جنسی اشاره کرد. کاهش میل جنسی و تاخیر در رسیدن به اوج لذت جنسی با کاهش دوپامین که انتقال دهنده عصبی ایجاد انگیزه و لذت جویی و احساس هدف و پاداش است، از مهمترین عوارض این داروهاست.

 

سخن آخر

با توجه به عوارض منفی و وابستگی هایی که به واسطه داروها ایجاد می شود بسیاری از افراد در صدد هستند که از روش های غیر دارویی درمان افسردگی بهره مند شوند. مشاوره افسردگی این امکان را فراهم می کند تا در محیطی امن و همدلانه، دغدغه ها و ناراحتی هایتان را بیان کنید. زمانی که علل زیر بنایی بروز افسردگی شناسایی می شوند، به واسطه تنظیم هیجانی که اتفاق می افتد نگرش تان نسبت به موضوعات مختلف تعدیل می شود. با کسب مهارت های شناختی قادر می شوید به تدریج در جهت غلبه بر افسردگی حرکت کنید. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان افسردگی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید. 

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران
تماس تلفنی با برترین مشاورین ایران
تماس از سراسر ایران تماس از تهران