دارو های تثبیت کننده خلق | عوارض و مزایا

آیا مزایا و عوارض داروهای تثبیت کننده خلق را می شناسید؟ همه افراد در طول روز با تغییر احساسات و خلق خود سر و کله می زنند، زمانی از روز ناراحت و مضطرب اند و در زمانی دیگر خوشحال و سرحال. اما در افرادی که از اختلالات دو قطبی یا اسکیزوفرنی رنج می برند، این نوسانات خلقی به حدی شدید و غیر قابل کنترل است که نیازمند مصرف گروهی از دارو ها به نام تثبیت کننده های خلق هستند و بدون مصرف این داروها، نمی توانند به زندگی خود بپردازند. توجه به این نکته ضروری است که این داروها با عوارضی نیز همراه است. برای آشنایی بیشتر با دارو های تثبیت کننده خلق و خطرات مصرف آن ها با ادامه مقاله همراه شوید.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه دارو های تثبیت کننده خلق می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

داروی تثبیت کننده خلق چیست؟

داروهای تثبیت کننده خلق داروهایی هستند که به تنظیم و تعدیل کردن خلق افراد می پردازند، از تغییرات شدید و ناگهانی خلق جلوگیری می کنند و به کنترل خشم افراد کمک می کنند. از این داروها در درجه اول برای درمان افرادی که از اختلال اسکیزوفرنی یا اختلالات دو قطبی رنج می برند، استفاده می شود. ممکن است چند هفته زمان ببرد تا تاثیرات این داروها بروز کنند.

 

انواع داروهای تثبیت کننده ها خلق

1 – لیتیم کربنات : پر مصرف ترین و معروف ترین داروی تثبیت کننده خلق، لیتیم کربنات است. تعداد زیادی از افرادی که از اختلال دو قطبی یا اسکیزوفرنی رنج می برند، از لیتیم استفاده میکنند. لیتیم برای درمان کوتاه مدت و پیشگیری از اختلالات دو قطبی نوع یک کاربرد دارد و از شدت علائم در دوره شیدایی (مانیا) می کاهد. به کسانی که از این دارو استفاده می کنند توصیه می شود تا به مصرف در تمام طول عمر آن را ادامه بدهند زیرا قطع مصرف می تواند منجر به بازگشت اختلال شود. لیتیوم بسیار سریع از طریق کلیه دفع می شود، بنابراین برای حفظ اثر آن باید دو بار در روز مصرف شود.

2 – والپروات : والپروات با نام تجاری دپاکین، در درمان اختلالات دوقطبی، اسکیزوفرنی، اختلالات رفتاری و تهاجمی استفاده می شود. این دارو موجب بروز علائم کمتر و خفیف تر طی دوره مانیا می شود. والپروات نوعی دارو ضد تشنج نیز محسوب می شود و در درمان بیماری های صرعی کاربرد دارد.

3- کاربامازپین : داروی کاربامازپین برای درمان افرادی که به لیتیوم پاسخ نمی دهند بسیار مناسب است و سالها در خط اول درمان مانیا به کار می رفته است. افراد افسرده ی مقاوم به درمان، به این دارو به خوبی جواب می دهند. کاربامازپین ضد تشنج نیز هست و برای درمان بیماری صرع و کاهش تیک های عصبی نیز استفاده می شود.

4- لاموتريژين: داروی لاموتریژین در ابتدا یک دارو ضد صرع بود اما بعد ها در درمان اختلالات دوقطبی نوع یک نیز مورد استفاده قرار گرفت. این دارو بر مانیا تاثیر زیادی ندارد اما می تواند فاصله بین دور ه های افسردگی و مانیا را افزایش بدهد.

۵-سایر دارو ها تثبیت کننده خلق :  اکساربازپین، توپیرامات، گاباپنتین.

 

عوارض دارو های تثبیت کننده خلق

داروهای تثبیت کننده خلق همانند همه داروهای دیگر دارای عوارض جانبی احتمالی هستند. مهم ترین عوارض جانبی این دارو ها عبارت اند از:

لیتیم کربنات :  اختلال ریتم قلبی، خستگی مفرط، دید ناواضح، لرزش دست و سایر اندام ها. لیتیم کربنات یک ماده سمی است و دوز مصرفی آن باید به دقت تعیین شود. مصرف مقدار زیاد آن میتواند منجر به ایجاد توهم، تشنج و نهایتا مرگ شود.

والپروات : دوبینی و تاری، سردرد و سرگیجه، ریزش مو، افزایش وزن، تهوع و استفراغ، یبوست، بیخوابی، کاهش یا افزایش فشار خون.

کاربامازپین : تهوع، تب، استفراغ، سر گیجه و سردرد،گیجی، بیقراری (در افراد مسن)، اختلالات بینایی، یبوست یا اسهال، بی اشتهایی، اختلالات خونی.

لاموتريژين : سرگیجه و سردرد، خواب آلودگی، تهوع و تاری دید.

 

چگونگی عملکرد دارو های تثبیت کننده خلق

در مورد چگونگی تاثیر این داروها اطلاعات کافی وجود ندارد، اما یک نظریه این است که این داروها منجر به تثبیت فعالیت یون هایی مانند سدیم و پتاسیم در سلول ها عصبی مغز می شوند و به انتقال دهنده ها عصبی کمک می کنند تا پیام ها را آسان تر و سریع تر منتقل کنند. فرضیه ی رایجِ دیگر آن است که این داروها مراکز هیجانی و تنش را که دچار برانگیختگی شده اند، کنترل و مهار می کنند و از این فرایند به عنوان « فرونشاندن» یاد می شود.

 

داروهای تثبیت کننده خلق بر چه اساسی تجویز می شوند؟

 همان طور که ذکر کردیم، داروهای تثبیت کننده خلق انواع مختلفی دارند و اینکه چه دارویی برای شخص تجویز شود، در گام اول بسته به شرایط و شدت اختلال فرد مانند شدت علائم، طول و سیر بیماری فرد، سابقه خانوادگی بیماری دارد. در گام بعدی انتخاب داروها بر این اساس صورت می گیرد که عوارض دارو تجویزی بر وضعیت جسمانی بیمار، مزاج و سبک زندگی وی کمترین تاثیر مضر را بگذارد. همچنین ممکن است بعد از گذشت مدت زمانی از شروع برنامه دارویی، بهبودی در وضعیت فرد دیده نشود. در این صورت پزشک می بایست دارو تجویزی خود را تغییر دهد و از دارو های دیگری استفاده کند.

 

هشدارهایی در مورد دارو های تثبیت کننده خلق

زنان بارداری که در طول دوران حاملگی خود از داروهای تثبیت کننده خلق استفاده می کنند، احتمال دارد صاحب فرزندانی با نقص مادرزادی شوند. بنابراین به شدت از مصرف این داروها در زمان بارداری خودداری فرمایید.

بدون تجویز پزشک این داروها را مصرف نکنید و بدون اجازه پزشک نیز مصرف داروهای خود را قطع نکنید، حتی اگر احساس می کنید که بهبود یافته اید. پایبندی به مصرف داروها، از عوامل با اهمیت درمان اختلالات روانی است. برای دریافت مشاوره با مرکز هنر زندگی تماس بگیرید.

 

برای دریافت مشاوره می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها

جدیدترین موضوعات

پدر مادر

ashena | 2 ماه قبل

قیمت طلا

آشنا | 2 ماه قبل