هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
فوبیای خاص | فوبی خاص | اختلال ترس های خاص

فوبیای خاص به صورت ترس مفرط از یک شی و یا موقعیت خاص تعریف می شود. اگر در مواجهه با موقعیت های مختلف مثل لحظه بلند شدن هواپیما یا مواجه شدن با حیواناتی خاص نظیر سوسک و عنکبوت، بودن در مکان های بسته و ... دلهره و اضطراب شدیدی را تجربه می کنید، احتمالا به فوبیا مبتلا هستید. این ترس غیر منطقی به خصوص در مواردی که مرتبط به محرکی باشد که به وفور در زندگی روزمره با آن مواجه می شوید، می تواند زندگی تان را به شدت مختل کند و در عملکرد اجتماعی و شغلی تان نیز اثرات منفی بر جای می گذارد. در ادامه به توضیح فوبیا و نشانه های آن می پردازیم، همچنین روش های درمانی در اختلال هراس را بررسی می کنیم.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان فوبیای خاص می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

فوبیای خاص چیست؟

فوبیای خاص، ترس افراطی، غیر منطقی و مزمن نسبت به یک شی یا وضعیت خاص است. ترس بسیار شدیدی که در فرد ایجاد می شود با ماهیت محرک تناسبی ندارد و به همین دلیل، افراد فوبیک برای اجتناب از آن محرک ها استراتژی هایی مانند اجتناب یا فرار را به کار می برند تا احتمال مواجه شدن با محرک را به حداقل برسانند.

 

علائم و نشانه های فوبیای خاص 

از جمله علائم فوبیای خاص می توان به موارد زیر اشاره داشت:

  • فرد در برخورد با یک شی یا موقعیت خاص، به صورت افراطی مضطرب می شود.
  • علائم جسمانی و روانی ترس، مانند بالا رفتن ضربان قلب، احساس دلهره شدید و ... بلافاصله بعد از مواجه شدن با محرک اضطراب زا ایجاد می شود.
  • فرد تمام تلاش خود را می کند تا از این موقعیت اجتناب کند.
  • این علائم بیشتر از 6 ماه ادامه می یابند و بر عملکرد وی در زندگی اجتماعی، روابط بین فردی و شغلی تاثیرات منفی می گذارد.

 

انواع فوبیا خاص 

 به طور کلی فوبیا های خاص به پنج طبقه عمده تقسیم می شوند:

1- فوبیای حیوانات مانند گربه، سوسک، فوبی عنکبوت و...  

2- فوبیای محیط های طبیعی مانند فوبی طوفان، فوبی ارتفاعات و...

3- فوبیای خون، جراحت و تزریق

4- فوبیای اعمال و فرایند ها مانند  فوبی رانندگی، فوبی پرواز، بودن در آسانسور و سایر فوبی مکان های بسته و...

5- هراس از موقعیت های اجتماعی یا فوبیای اجتماعی

 

دلایل بروز فوبیای خاص چیست؟

بعضی از عوامل مانند ژنتیک، تجربه های ترسناک در گذشته و شرطی شدن نسبت به آن، یادگیری مشاهده ای، حس چندش آور بودن محرکی خاص، اضطراب و استرس ناشی از سرکوبی تکانه ها در ایجاد فوبیا نقش دارند. 

 

روش های درمان فوبیای خاص

مشاوره روانشناسی در تشخیص و درمان اختلال هراس به شما کمک می کند. روش های مختلفی برای درمان فوبیای خاص استفاده می شود که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم:

شناخت درمانی

افرادی که به فوبیا دچار هستند، دارای باور های غلطی در مورد محرک های فوبیا زا هستند و این محرک ها را به اشتباه، بسیار خطرناک تر از چیزی که واقعا هست می پندارند. یکی از موثر ترین درمان ها برای به چالش کشیدن این باور ها از طریق درمان شناختی است.

حساسیت زدایی منظم

در روش حساسیت زدایی منظم، ابتدا لیستی از موقعیت های استرس زا در ارتباط با محرک خاص تهیه می شود، براساس آن، سلسله مراتبی از کمترین مقدار تا بیشترین مقدارِ اضطراب که در مورد آن محرک تجربه می کنید، مشخص می شود. همچنین در این روش آموزش های آرمیدگی به شما داده می شود، سپس سلسله مراتب ارایه می شود که موقعیت اضطراب آور، ممکن است واقعی باشد یا در مواردی فقط کافیست در ذهنتان آن را تصور کنید. با توجه به اینکه بدنتان در حالت ریلکس است، باید بتواند که آرامش خود را در طول ارائه ی محرک ها نیر حفظ کنید. به این ترتیب آرامش جایگزین اضطراب شده و فوبیا از بین می رود.

مواجه درمانی

در روش مواجهه درمانی نیز سلسله مراتب به شما ارائه می شود، اما شما همچنان در هر مرحله اضطراب دارید. روش کار به این ترتیب است که آنقدر در معرض محرک های اضطراب آور می مانید تا در نهایت بتوانید با اضطرابش مقابله نمایید، به طوری که محرک های اضطراب آور طبق لیستی که از قبل تهیه شده از کم اضطراب آورترین شروع شده و سپس با کمک متخصص، وارد مرحله بعدی می شوید.

یادگیری مشاهده ای

یکی دیگر از راه کار های درمانی "یادگیری مشاهده ای" است که در آن با مشاهده یک الگو که در معرض محرک فوبیا زا قرار گرفته سعی می کنید بر اضطراب خود غلبه کنید؛ با تکیه بر این موضوع که عملا مشاهده می کنید که برای الگو هیچ اتفاقی نمی افتد و دلیلی برای ترس و اضطراب وجود ندارد، فعالانه تشویق می شوید تا بتوانید خود را در معرض محرک استرس زا قرار دهید. 

دارو درمانی

در مواردی که فوبیا بسیار شدید باشد و زندگی فرد را به طور جدی مختل کرده باشد، می توان از داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی نیز استفاده کرد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تشخیص و درمان فوبیای خاص می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.