مدل تغییر رفتار  | مراحلی که برای تغییر یک رفتار باید طی کنیم

تغییر رفتار حتی در زمان هایی که خودتان، تصمیم به انجام آن گرفته باشید نیز کار ساده ای نخواهد بود. دشواری این کار در مورد رفتارهایی که تبدیل به یک عادت شده اند، بیشتر است. اما گاهی تنها دلیل دشوار به نظر رسیدن تغییر عادات رفتاری، ندانستن روش درست برای تغییر است. برای هر رفتار روش مخصوصی می توان در نظر گرفت. در حقیقت برای تغییر یک رفتار باید یک رفتار مناسب را جایگزین عادت قبل کنید. به این منظور باید راهی برای حذف عادات قدیم و شکل دهی رفتاری جدید پیدا کنید. شما می توانید از راهکارهایی که در این مطلب به آن ها اشاره کرده ایم استفاده کنید.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تغییر عادات نامطلوب می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

قدم های اول برای تغییر رفتار

در قدم اول باید بدانید هیچ راه کلی و عمومی برای تغییر رفتار وجود ندارد. بسته به رفتار مورد نظر، شرایط شما و مسائلی که با آن ها درگیر هستید، شیوه تغییر رفتار متفاوت است. همه ما در مواردی توانسته ایم رفتاری را تغییر داده یا ایجاد کنیم، اما در حفظ آن موفق نبودیم. ایجاد تغییرات پایدار در رفتار و عادت ها چنان که به نظر می رسد کار ساده ای نیست. برای تغییر عادات می توان به شیوه آزمون و خطا راه های مختلف را امتحان کرد و یا از کمک یک متخصص بهره گرفت. علاوه بر این شناخت عناصر، مراحل و فرایندهای تغییر رفتار نیز می تواند مفید باشد.

 

عناصر مهم در فرایند تغییر رفتار

برای موفق شدن باید مهمترین عناصر فرایند تغییر رفتار را بشناسیم. این عناصر را در ادامه به اختصار مرور می کنیم.

آمادگی برای تغییر: منابع، توانایی ها و دانش مورد نیاز برای تغییر را باید برای خود مهیا کرده و در کسب آن ها تلاش کنید.

موانع تغییر: هر چیزی که مانع تغییر در آن رفتار می شود باید دقیقا شناسایی کنید.

انتظار بازگشت: شما می توانید احتمال وقوع هر چیزی که در کنترل تان باشد را به صفر نزدیک کنید، اما اینکه دقیقا صفر باشد در اکثر موارد امیدی واهی است. باید عواملی که ممکن است باعث بازگشت به رفتار پیشین شود، دقیقا شناسایی و رصد شوند.

 

مراحل تغییر رفتار

مدل های مختلفی از تغییر رفتار وجود دارد که در این مقاله بر مؤثرترین و آسان ترین روش تمرکز می کنیم. هر چند مدل تغییر رفتار مرحله ای که موضوع بحث ماست را به عنوان آسان ترین روش نام بردیم، اما در همین روش می دانیم که تغییر عادات و رفتار هرگز کار آسانی نیست. در این روش باید قدم های کوچک و تدریجی برای هدف های بزرگ برداشته شود. مراحلی که در این روش برای تغییر رفتار مطرح است را در ادامه مرور می کنیم.

مرحله اول: قبل از تصمیم

اغلب افراد در این مرحله حالت انکار را نسبت به رفتار خود دارند. رفتاری که به عنوان یک عادت بد و مضر وجود دارد را به عنوان یک مشکل نمی شناسند. در این مرحله معمولا فرد از آسیب های ناشی از رفتارش آگاه نیست یا به آن ها توجه ندارد. اگر در این مرحله باشید، شما قدرتی برای کنترل بر موقعیت در خود نمی بیند. در این مرحله باید از خودتان بپرسید که چرا ممکن است یک رفتار به عنوان مشکل مطرح شود و بخواهید آن را ترک کنید.

مرحله دوم: تصمیم به تغییر

در این مرحله فرد نسبت به فوائد ترک رفتار خود آگاه می شود. با این حال هنوز احساسی دوگانه نسبت به چرایی تغییر خود دارد. سختی های ترک یک رفتار در مقابل فوائد آن باعث بروز این احساس در فرد می شود. به خاطر همین احساس دوگانه، این مرحله از تغییر عادات و رفتار ممکن است مدت زمان زیادی طول بکشد. گاهی همین دوگانگی مانع عبور شما از این مرحله به مرحله بعد می شود. ماندن در این مرحله برای شما به جای کسب منافع معنای از دست دادن و محرومیت پیدا می کند.

مرحله سوم: آمادگی برای تغییر

در این مرحله اقداماتی در جهت تغییر عادت هایتان انجام می دهید، اما تغییر کامل رفتار اتفاق نمی افتد. ترک تدریجی مواد مخدر و کم کردن دوز مصرفی مثال بارزی از این مرحله است. در بسیاری از موارد برای تغییر یک عادت نیاز به مشورت با یک متخصص نیز دارید. در این مرحله نیاز است همه آنچه درباره رفتار مورد نظر وجود دارد، فرا گرفته شود.

مرحله چهارم: عملی کردن تغییر رفتار

در این مرحله اقدامات عملی تر و مستقیم تری برای جایگزین کردن رفتار انجام می شود. به اهداف مشخصی که در مرحله قبل تعیین کرده اید، دست می یابید. هر چند معمولا در این مرحله تغییر اتفاق می افتد اما نمی توان آن را به معنای پایان فرایند تغییر رفتار دانست. پاداش دادن به خودتان در این مرحله کمک می کند که احتمال بازگشت را کاهش دهید.

مرحله پنجم: مراقبت از بازگشت به رفتار

این مرحله به معنای ادامه دادن رفتار جدید و بازگشت نکردن به رفتار قبلی است. در این مرحله از بازگشت نکردن به رفتار ترک شده مطمئن می شوید. راه های مختلفی برای مراقبت از بازگشت به رفتار ترک شده وجود دارد که لازم است برای یادگیری آن ها بهتر است با یک فرد با تجربه مشورت کنید. یکی از راه های مراقبت از بازگشت به رفتار در نظر گرفتن جایزه برای هر بار مقاومت در برابر تکرار رفتار است.

مرحله ششم: بازگشت به رفتار قبلی

ممکن است عجیب به نظر برسد اما بازگشت به رفتار بخشی از فرایند تغییر رفتار است. احساس نا امیدی و شکست در مرحله بازگشت برایتان ایجاد می شود. دلیل شروع مجدد رفتار و میل به رفتار باید مورد بررسی قرار بگیرد تا از بازگشت جلوگیری کنید. 

 

مراحل تغییر عادات رفتاری همیشه در این چهارچوب پیش نمی روند.

اغلب اوقات در طی مراحل، بازگشت به عقب نیز وجود دارد. ممکن است فردی پس از تغییر یک رفتار دوباره در تصمیم گیری خود تردید کند و از خود بپرسد که آیا تغییر آن رفتار کار درستی بوده است؟ همچنین در صورت بازگشت به رفتار علی رغم تصمیم برای تغییر می توانید مراحل تغییر را مجددا طی کنید. طی کردن چند باره این مراحل در مدل تغییر رفتار به تثبیت بهتر در رفتار جدید کمک می کند. 

 

چگونه به رفتار مطلوب برسیم؟

شناسایی یک رفتار، ترک و جایگزین کردن آن با رفتاری جدید نیاز به بررسی دقیق دارد. شما می توانید با نوشتن زمان وقوع رفتار مورد نظر به اتفاقاتی که موجب بروز آن رفتار می شوند، پی ببرید. برای مثال بسیاری از شما برای ترک کردن سیگار به عنوان یک عادت رفتاری اقدام کرده و در این مسیر شکست خورده اید. ممکن است بارها از روش ها و مراحلی که دیگران برای ترک این عادت به شما معرفی کرده اند استفاده کرده باشید. اما باید بدانید هر رفتاری که از شما سر می زند در واکنش به یک عامل درونی و یا بیرونی است. شناخت این عوامل به شما کمک خواهد کرد تا بتوانید پاسخی متفاوت به آن بدهید. بسیاری از عواملی که باعث بروز یک رفتار در شما می شوند احتمالا برایتان روشن است، اما باز هم با وجود تلاش هایتان هیچ تغییری رخ نمی دهد. 

مشاوران متخصص و با تجربه ما در مرکز هنر زندگی با استفاده از جدیدترین روش های درمانی در حوزه شناخت و رفتار، به شما جهت شناخت عوامل و تغییر عادات مخرب و جایگزین کردن آن ها با رفتاری موثر کمک خواهند کرد. بسیاری از این روش ها حتی برای عادات مخربی چون اعتیاد رفتاری نیز کاربرد دارند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تغییر عادات نامطلوب می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
مقالات پیشنهادی
پربازدیدترین موضوعات امروز

جدیدترین موضوعات

پدر مادر

ashena | 3 ماه قبل

قیمت طلا

آشنا | 3 ماه قبل