هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
تاثیر دوستان در اعتیاد | نقش دوستان در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر

تاثیر دوستان در اعتیاد چیست؟ ممکن است دوستانی معتاد به یک ماده مخدر داشته باشید و یا متوجه شده اید فرزندتان دوستانی معتاد دارد. اغلب این دوستان اطرافیان خود را به مصرف تشویق می کنند. خیلی از افراد این تعارفات و تشویق ها را بی تاثیر می پندارند. اما واقعا تاثیر دوستان در اعتیاد چه قدر است؟ آیا چنین دوستانی می توانند عاملی برای شروع اعتیاد باشند؟ طبق مشاهدات بیشتر اعتیادها از نوجوانی شروع می شوند. برای یک نوجوان دوستان اهمیت زیادی دارند. نوجوانان تلاش می کنند از عقاید و افکار هم سن های خود پیروی کنند؛ در واقع آن ها این کار را برای آنکه عضوی از آن گروه باشند انجام می دهند. حال اگر این دوستان معتاد باشند، احتمال گرایش به سمت مواد به میزان زیادی افزایش پیدا می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نقش دوستان در اعتیاد تا پایان مطلب با ما همراه باشید. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تاثیر دوستان در اعتیاد می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

نوجوان و اعتیاد | نقش دوستان در اعتیاد

اعتیاد یک پدیده مهلک و مخرب در هر جامعه ای است. اعتیاد نوجوانان به معنای از بین رفتن نیروی کار و والدین نسل بعد است. دو موضوع اصلی در ارتباط با سن اعتیاد و علل گرایش به اعتیاد دارای اهمیت می باشد:

1 – پایین آمدن میانگین سنی به اعتیاد: به همراه پایین آمدن سن اعتیاد مصرف برخی از مواد اعتیاد آور از جمله حشیش، شیشه و ماریجوآنا در سنین نوجوانی و جوانی نسبت به گذشته افزایش یافته است.

2- گروه دوستان معتاد: در تحقیقاتی که در زمینه علت یابی پدیده اعتیاد انجام شده است، مشخص گردید که یکی از مهم ترین دلایل اعتیاد افراد به خصوص نوجوانان، فشار همسالان و داشتن دوستان مصرف کننده مواد است. 

 

چرا نوجوانان در برابر اعتیاد آسیب پذیرتند؟

در دوران کودکی، فرد تحت تاثیر خانواده است ولی با افزایش سن نقش همسالان و دوستان پررنگ می شود و در دوران نوجوانی به اوج خود می رسد؛ چرا که نوجوانان در این سنین در جست و جوی استقلال هستند و تلاش می کنند تا هویت خود را در کنار دوستان خود تعریف کنند. معمولا نوجوانان در برابر مواد مخدر و اعتیاد بیش از سایر گروه ها آسیب پذیر هستند؛ چرا که هنوز به خودشناسی واقعی و مهارت نه گفتن دست نیافته اند.

علاوه بر این ها نداشتن مهارت حل مسئله و دشواری در کنترل هیجانات منجر به تشدید ناتوانی فرد در کنترل مصرف مواد خواهد شد. آگاهی از اهمیت خانواده و اتخاذ یک سبک فرزندپروری مناسب از همان دوران کودکی، نوجوان را در برابر خطرات این دوره ایمن خواهد کرد.

 

تاثیر دوستان در اعتیاد

نوجوانان در برابر مشکلات زندگی و مسائلی که با آن ها مواجهه می شوند، مانند عدم درک شدن توسط بزرگسالان، از خانواده و اجتماع دور می شوند و درصدد پیدا کردن تکیه گاه های دیگری بر می آیند پس به سمت دوستان جذب می شوند زیرا دوستان نه تنها او را سرزنش نمی کنند بلکه احساس درک متقابل را در فرد ایجاد می کنند. نوجوانان معمولاً تحت تأثیر اعمال، رفتار، گفتار و افکار دوستان خود قرار می گیرند و خواسته ها و نظرات آنان را با مقاومت کم تری می پذیرند؛ چرا که با بودن در کنار آن ها احساس فردیت و استقلال بیشتری می کنند. در این شرایط  نوجوانان آسیب پذیرترند و زمینه انحراف به سمت اعتیاد فراهم می شود.

علاوه بر موارد گفته شده یکی از ویژگی های نوجوانی هیجان خواهی است. در جمع‌های نوجوانان اموری مانند استعمال سیگار و مواد مخدر و مصرف الکل برای برای افزایش هیجان و سرگرمی رواج دارد. ارتباط و دوستی با همسالان مبتلا به سوء مصرف مواد، عامل زمینه ساز قوی برای ابتلای نوجوانان به اعتیاد است. برخی در ابتدا مواد مجانی به دوست خود تعارف می‌کنند و پس از معتاد شدن در قبال گرفتن مواد از آن‌ها پول می گیرند و این گونه برخی افراد مواد فروش کسب درآمد می‌کنند. از طرفی شرط ورود به برخی از گروه ها همرنگ شدن با سایر اعضا است. بنابراین اصرار و فشار برای مصرف مواد و مسخره کردن افرادی که از مشارکت امتناع می کنند فرد را برای مصرف مواد سپس گرفتن تایید دوستان تحریک می کند.

 

عوامل زمینه ساز گرایش به دوستان معتاد

از پارامترهای مهم دوره نوجوانی، هویت یابی، استقلال از خانواده، افزایش گرایش نوجوان به دوستان و الگویابی است. ناتوانی برای عبور موفقیت آمیز از این دوره شرایط را برای انحراف فرد به سمت سوء مصرف مواد و اعتیاد فراهم می کند.

1- هویت

فرد اگر نتواند هویت تثبیت شده ای پیدا کند، تعادل روانی وی به هم می خورد و دچار ناامیدی، گوشه گیری، انزوا، بی اعتمادی خواهد شد که می تواند زمینه ساز سوء مصرف مواد یا اعتیاد شود. همچنین اختلال بحران هویت در طول زمان منجر به بروز اختلالات شخصیت در فرد می شود. در اختلال شخصیت مرزی احتمال گرایش به مصرف مواد بسیار بالا می باشد.

چنان چه خانواده و جامعه زمینه لازم را برای هویت یابی فرد فراهم آورند و این نیاز به صورت مناسب برآورده شود؛ فرد برای رسیدن به هویت و ابراز وجود راه های انحرافی یا عضویت در گروه های خلاف را انتخاب نمی کند. در غیر این صورت فرد جذب کسانی می شود که فرصت ابراز وجود را در اختیار او قرار دهند. برای مثال وقتی والدین نوجوان را به رسمیت نمی شناسند و با او مانند کودک برخورد می کنند؛ باعث می شوند تا نوجوان برای شنیده شدن با رفتارهایی مانند سیگار و اعتیاد بخواهد نشان دهد که دیگر کودک نیست.

2- گسست از خانواده

عدم صمیمیت و فقدان رابطه عاطفی بین والدین و فرزندان احتمال فرار از خانه، پناه بردن به شخص یا گروه های دیگر افزایش پیدا می کند. در واقع هنگامی که فرد فکر می کند در خانواده و جامعه جایگاهی ندارد احساس انزوا و طرد شدگی می کند و زمینه سرکشی فراهم می شود.

در واقع زمانی كه نیازهای عاطفی فرد در محیط خانواده برآورده نشود، او سعی می‌كند این نیاز را با اتكا بر دوستان و گروه های دیگر حل كند. در این شرایط آسیب پذیری او نسبت به اعتیاد افزایش می یابد و ممکن است برای کم کردن احساسات ناخوشایند و فراموش کردن کمبودهای عاطفی فرد مصرف مواد را شروع کند. 

3- نیاز به تعلق

نیاز به تعلق داشتن، نیاز به پذیرفته و تایید شدن افراد در گروه دوستان و همسالان از جمله نیازهای مهم به خصوص در نوجوانی است.  پس برخی از افراد برای ارضا این نیاز، به راحتی با گروه مورد نظر خود همنوایی می کنند، هنجار های گروه خود را می پذیرد و از عقاید آن ها تقلید می کنند. نوجوانان با هدف رسیدن به استقلال، شروع به سازمان دهی گروه های اجتماعی خاص خود می کنند. معمولا اولین مصرف مواد به دنبال تعارف‌های دوستان رخ می‌دهد، ارتباط دوستی با همسالان مبتلا به مواد مخدر، عامل زمینه ساز قوی برای ابتلای نوجوان به اعتیاد است. نوجوانان به تعلق داشتن به یک گروه بسیار نیازمندند و بیشتر پیوستن به گروه‌هایی که مواد مصرف می‌کنند، بسیار آسان است. هر چه پیوند فرد با خانواده، مدرسه و اجتماعات سالم کمتر باشد، احتمال پیوند او با این قبیل گروه‌ها بیشتر است.

4- الگویابی و همانند سازی

وقتی فرد عضویت در گروهی را می پذیرد، تمایل دارد با ارزش ها و نگرش های گروه هماهنگ شود. الگو پذیری و و همانند سازی از مهم ترین روش یادگیری اجتماعی در کودکی و نوجوانی است. یکی از علل ناهنجاری های اجتماعی مانند اعتیاد الگو برداری ناصحیح است. افرادی که بیش از حد از دوستان و همسالان خود تاثیر می پذیرند، در زمینه های مختلف از جمله اعتیاد با هم تعامل و همانند سازی می کنند.

5- ترک مواد و تاثیر دوستان در اعتیاد فرد

بعد از ترک مواد  باید رابطه خود را با دوستانی که اعتیاد دارند قطع کنید. حتی اگر دوستان شما از ترک کردن شما احساس خوبی داشته باشند و شما را تشویق کنند، دیدار آن ها یکی از مهم ترین عواملی است که احتمال لغزش مجدد رابرای شما به وجود می آورد؛ چرا که داشتن روابط با این افراد زندگی گذشته را برای شما تداعی می کند که باعث ایجاد وسوسه برای مصرف دوباره است. نقش خانواده در ترک اعتیاد در نوجوانی بسیار اهمیت می یابد، خانواده ها باید با دریافت مشاوره خانواده به پیدا و حل کردن علت اصلی اعتیاد فرزندشان بپردازند.

 

سخن آخر در مورد تاثیر دوستان در گرایش به اعتیاد

علاوه بر نوجوانان، بزرگسالان نیز در برابر اعتیاد آسیب پذیر هستند. همان طور که دوست معتاد بر نوجوان تاثیر دارد بر یک فرد بزرگسال نیز می تواند تاثیر بگذارد. فراموش نکنید هر موضوعی که نابهنجار و معضل تلقی شود به مرور زمان برای فرد ممکن است امری عادی جلوه کند. بنابراین خطرات بودن در چنین گروه هایی را جدی بگیرید و قبل از درمان به فکر پیشگیری باشید. همانطور که نوجوانان به دلایل مختلف می توانند آسیب پذیر باشند، علل گرایش به اعتیاد در بزرگسالان نیز عامل خطرناکی محسوب می شود.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه تاثیر دوستان در اعتیاد می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.