پرخاشگری کودکان | علل و نحوه واکنش به پرخاشگری کودکان

پرخاشگری کودک مسئله مهم و نگران کننده ای برای والدین و معلمان می باشد. در واقع این رفتار نوعی از اضطراب، خجالت، شرم و حتی عصبانیت در والدین ایجاد می کند که باعث می شود گاها مستاصل شده و ندانند چگونه در مقابل آن برخورد کنند. پرخاشگری می تواند در جریان رشد طبیعی کودک ایجاد شود و بنابراین طبیعی تلقی شود ولی گاها از این محدوده طبیعی تجاوز کرده و نیاز به توجه و بررسی والدین دارد. والدین می توانند با کسب آگاهی و دریافت مشاوره کودک در تربیت فرزندان خود روش بهتری اتخاذ نمایند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه فرزند پروری می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

پرخاشگری کودک

پرخاشگری شکلی از رفتار است، که در واقع شکل بیرونی احساس خشم می باشد. خشم یک احساس طبیعی است که همه انسان ها در طول زندگی آن را تجربه می کنند. از همان بدو تولد کودک می تواند دچار خشم بشود. ولی هر کسی که دچار خشم می شود آن را به شکل پرخاشگرانه بروز نمی دهد. در حقیقت پرخاشگری نوعی رفتار ناسازگارانه برای نشان دادن احساس خشم می باشد. گاهی این رفتار ها می تواند نشانه ای از افسردگی کودک و یا مشکلات دیگر از جمله بیش فعالی، و اختلال سلوک باشند.

 

پرخاشگری کودک در جریان رشد

به ندرت می توان رفتارهای کودکان زیر دو سال را پرخاشگرانه تلقی کرد. آن ها به دلیل محدودیت کلامی گاهی اوقات با گریه های بیش از حد، جیغ زدن، غُر زدن و رفتارهایی که ظاهرا پرخاشگرانه هستند نیاز های خود را نشان می دهند. اگر در این سن نیازهای کودک به موقع برطرف شوند، اعم از نیاز های عاطفی و جسمانی، والدین شاهد پرخاشگری کودکان زیر دو سال شان نخواهند بود.

در حدود سن 3سالگی کودک شدیدا استقلال طلب می شود و دوست دارد کارهایش را خودش انجام دهد. مثلا دوست دارد خودش غذا بخورد، لباسی که قرار است بپوشد را خودش انتخاب کند و در مورد امور زندگی خود کنترل نسبی داشته باشد. در این سن اگر این فضا به کودک داده نشود، لجباز و پرخاشگر می شود. ممکن است کلمات زشتی را که می داند والدین روی آن حساس هستند را تکرار کند یا کودک همبازی خود را کتک بزند یا اگر والدین خواسته هایش را قبول نکنند قشقرق به راه اندازد.

به موازات رشد کودک بیشتر شدن قدرت جسمانی و کلامی اش ممکن است قلدری های بیشتری از خود نشان دهد یا پرخاشگری های کلامی اش افزایش یابد. در هرحال انتظار این است که کودک با گذر از سن سه سالگی لجبازی اش کمتر شود ولی این مسئله تا حدودی طبیعی است.

در دوره رشدی بعدی یعنی حدود 4-5 سالگی لجبازی فروکش می کند ولی ممکن است پرخاشگری کودک به والد همجنسش ادامه دهد. این مسئله در دوره ادیپ طبیعی است و نهایتا کودک در سن 6 سالگی این شکل از پرخاشگری را کنار گذاشته و با وارد شدن به مدرسه کم کم وارد مدرسه شده و دچار فروکش می شود.

 

علل پرخاشگری کودک

گذشته از علل رشدی پرخاشگری کودک، برای پرخاشگری دلایل مختلفی دارند:

  • کودک در معرض پرخاشگری بزرگتر های خود قرار گرفته باشند. در واقع کودکان از والدین خود یاد می گیرند که چگونه برخورد کنند، چگونه به خواسته های خود برسند، احساس خشم خود را چگونه کنترل کنند و مواردی از این دست.
  • ممکن است یک کودک، پرخاشگری را راهی برای رسیدن به خواسته هایش یافته باشد. بعضی از والدین درمقابل پرخاشگری کودک هول می شوند و سریعا خواسته وی را برآورده می کنند. یعنی پرخاشگری کودک با هر مرتبه که والدینش چنین کاری می کنند، تقویت می شود.
  • نگرانی ها واضطراب های خانواده، مشکلات معیشتی اقتصادی، فشارهای روانی، از دست دادن والدین، درگیری های والدین همگی ممکن است موجب پرخاشگری کودک شوند.
  • بخشی از علت پرخاشگری به مسائل ژنتیکی بر می گردد. در واقع پرخاشگری یکی از مواردی است که کودکان به ارث می برند و در واقع می توان گفت برخی کودکان ذاتا از برخی دیگر پرخاشگر تر هستند.

نحوه صحیح واکنش نشان دادن به پرخاشگری کودکان

بهتر است والدین اول از همه صبور بوده و در دوره های رشدی مختلف که ممکن است کودک پرخاشگری طبیعی داشته باشد، صبر کنند. یکی از مهم ترین کارهایی که والدین فهیم می توانند برای کودک خود بکنند، آموزش مهارت کنترل خشم می باشد. در واقع والدینی که خود بتوانند خشم خود را مدیریت کنند و به نحوه جراتمندانه عمل کنند، الگوی خوبی برای کودک خود می شوند. می توان به کودک آموزش داد چگونه با صحبت کردن نیاز های خود را بیان کرده و به خواسته های خود برسد. 

بررسی علت پرخاشگری 

اولین قدم برای کاهش پرخاشگری کودک این است که علت آن را کشف کنید. اگر کودک شما به علت تنش های موجود در منزل پرخاشگری می کند، با رفع کردن علت آن مطمئن باشید در طی زمان پرخاشگری کاهش می یابد. همینطور با شناساییی موقعیت هایی که منجر به بروز پرخاشگری کودک می شود، می توانید بهانه پرخاشگری را بگیرید. با رعایت نکات زیر در کاهش پرخاشگری کودک خود قدم بردارید:

زمان مناسب مداخله

اگر پرخاشگری کودک شما فیزیکی است و برای مثال در حال آسیب زدن به کودک دیگری است فورا مداخله کنید و کودک را محکم بگیرید تا آرام شود. برآوردن خواسته کودک بلافاصه منجر به بدعادتی وی می شود. سعی کنید با کودک صحبت کنید و به او بگویید تا زمانی که چنین رفتاری را نشان می دهد به خواسته اش نمی رسد. کودک بعد از چنین کاری ممکن است گریه یا داد و فریاد کند، بهترین گزینه در مورد آن بی توجهی می باشد.

صحبت کردن با کودک

وقتی که کودک آرام شد می توانید در مورد رفتارش با او صحبت کنید و توضیح دهید که چرا این رفتار نامناسب بوده و انتظار دارید به جای رفتار پرخاشگرانه چه کاری را انجام دهد. در این مرحله بدون عصبانیت، داد و فریاد، تحقیر و تمسخر صحبت کنید.

استفاده از تنبیه مناسب

تنبیه کردن گاهی اوقات می تواند راهکار خوبی باشد. البته منظور از تنبیه فیزیکی نیست. مثلا می توانید کودک را از دیدن برنامه مورد علاقه اش محروم کنید، زمان بازی اش را محدود کنید، او را به نقطه ای از خانه بفرستید که برایش جذابیت ندارد یا کارهایی مشابه این موارد.

تقویت رفتار مناسب

کودک را برای کارهای خوبش تشویق کنید و بگذارید کودکتان بداند برای چه مسئله ای تقویت شده است. مخصوصا موقعیت هایی که انتظار می رفته است کودک رفتار پرخاشگرانه نشان دهد، ولی نکرده است.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه فرزند پروری می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها
پربازدیدترین موضوعات امروز