هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
راه های شناخت و غلبه بر کمال گرایی چیست؟

افراد دارای ویژگی کمالگرایی برای خود اهدافی تعیین می کنند، سپس طوری رفتار می کنند که گویی رسیدن به این اهداف تمام دنیای آن هاست. چنانچه به هدف خود نرسند، برایشان نپذیرفتی و غیر قابل بخشش می شود. استبداد بایدهایی که به زندگی خود اعمال می کنند زمینه ساز تبدیل کمال گرایی بهنجار به کمال گرایی نابهنجار می شود. تشدید ویژگی های کمال گرایی برای آن ها در زندگی مشکلاتی در روابط میان فردی، شغل، تحصیل، ازدواج و... به وجود می آورد. اگر احساس می کنید فردی کمال گرا هستید، بهتر است بدانید می توانید از این ویژگی خود به طور مطلوب نیز استفاده کنید. اما نباید اجازه دهید تا بر شما غلبه کنند. در این مطلب درباره راه های شناسایی و غلبه بر کمالگرایی صحبت خواهیم کرد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه کمال گرایی و شخصیت کمال گرا می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

معنای کمال گرایی و برتری جویی

تلاش برای برتری, انگیزه اصلی انسان در جهت رشد و حرکت است. برتر بودن یعنی فراتر رفتن از آنچه اکنون هستید. برتری طلبی لزوماً به معنی کسب افتخار اجتماعی، تسلط یا رهبری در جامعه نیست. کمال گرایی آرمانی است که در ذهن انسانها ایجاد می شود و آنها در صورتی می توانند زندگی کنند که به آرمان هایشان تحقق بخشند. اما همیشه این برتری طلبی از شیوه کارآمد خود تحقق نمی یابد.

 

کمال گرایان به چه صورت مشخص می شوند؟

نگاه کمال گرایانه افراد پیامدهایی را در ابعاد مختلف زندگی آن ها در پی دارد. برخی ویژگی هایی که در اغلب کمال گرایان مشخص هستند عبارتند از:

  • اضطراب و افسردگی
  • انزوای اجتماعی و علایق محدود
  • بی خوابی، خستگی، گرفتگی عضلات
  • تمرکز پایین، خود سرزنشگری و عزت نفس پایین
  • چک کردن مکرر و تکرار یک تکلیف

 

منظور از کمال گرایی نابهنجار چیست؟

در حقیقت کمال گرایان نابهنجار افرادی با عقاید محکم و ثابت هستند که انعطاف ناپذیری ویژگی بارز آنهاست. تلاش برای کمال گرایی جنبه ذاتی انسان محسوب می شود، اما هنگامی که مرزها شکسته می شوند مفهوم کمال گرایی به افکار و رفتارهای خود تخریب گرایانه ای اشاره دارد که هدف آنها رسیدن به اهداف به شدت افراطی و غیر واقع گرایانه باشد.

کمال گرایان نابهنجار باید در هرکاری به حد کامل برسند و به بهترین گونه آن را انجام دهند وگرنه خشنود نخواهند شد. شخصیت کمال گرا باید به هیچ وجه در داوری اشتباه نکند یا اینکه شوهر یا زن ایده آل باشد و دیگران او را آدم بی عیب و نقص بپندارند. این گونه افراد تصادف و اتفاقاتی که آنها را به هیچ روی نمی توانند کنترل کنند باور ندارند. کمال گرایان اگر نتوانند به آرمان های خود ساخته و بسیار دشوار اخلاقی خود برسند، احساس تقصیر و اضطراب به آنها دست خواهد داد. بسیاری از ویژگی های آن ها مشابه با اختلال شخصیت وسواسی اجباری است.

 

تفاوت کمال گرایی هنجار با نابهنجار

کمال گرایان سالم یا بهنجار رضایت زیادی از تلاش های شدید خود کسب می کنند، در عین حال به خودشان اجازه می دهند برای ناکامل بودن در برخی مواقع انعطاف پذیر باشند. در مقابل كمال گرايان نابهنجار نگرانی زياد درباره ارتكاب اشتباهات و ترس از داوری ها منفی ديگران دارند. این افراد به هیچ عنوان شکست یا ضعف در امور را نمی پذیرند و همواره انرژی زیادی صرف انجام تمام یک کار می کنند. نگاه آنان نگاهی غیر واقع بینانه به امور است و به هیچ وجه انعطاف پذیری ندارند.

ریشه های کمال گرایی نابهنجار

یکی از ریشه های بارز کمال گرایی دوران کودکی است. اين كودكان اغلب دارای والدين غير تاييدگر هستند كه علاقه شان به كودك بستگی به عملكرد كودک دارد. والدين كمال گرا بيش از اندازه انتقاد می كنند، سخت گير هستند و معموماً كمتر از فرزندانشان پشتيبانی می كنند. عدم تاييد و يا تاييد مشروط والدين عامل بروز كمال گرايی در كودكان است. فرد كمال گرا به تلاش خود ادامه می دهد تا اينكه تاييد والدين را بدست آورد تفکر او این است که: "اگر من بيشتر تلاش كنم، اگر كمی بهتر انجام وظيفه نمايم و اگر كامل تر باشم والدينم مرا دوست خواهند داشت".

انواع کمال گرایی نابهنجار

کمال گرایی خودمدار: این افراد افراطی موشکاف و انتقادگر هستند به گونه ای که نمی‌توانند اشتباهات یا شکست های خود را در جنبه های مختلف زندگی بپذیرند آن ها با داشتن معیارهای بالای غیرواقعی، کوشش های اجباری و تفکر همه یا هیچ وضعیت بسیار دشواری را به خود تحمیل می کنند و اغلب روی اشتباهات گذشته تمرکز دارند.

کمالگرایی دیگرمدار: این بعد از کمالگرایی در برگیرنده انتظارات بالا برای عملکرد دیگران می باشد. مانند گرایشهای کمالگرایانۀ والدین برای فرزندان که گاها  با خشونت و سرزنش همراه است بيانگر همین نوع تمايل به داشتن انتظارات افراطی و ارزشيابی انتقادی از ديگران است.

کمالگرایی جامعه مدار: در این نوع کمالگرایی شخص به خود تحمیل می کند که باید توقعات و انتظاراتی را برآورده سازد تا مورد تأیید و پذیرش دیگران قرار گیرد.

باورهای غیر منطقی کمال گرایان نابهنجار

  • نياز به تاييد: "همه افراد مهم در زندگي من، بايد مرا تاييد كنند و دوستم بدارند".
  • انتظارات بيش از اندازه از خود: "من بايد در تمام زمينه ها كاملاً با كفايت و شايسته باشم در غير اينصورت فرد بی ارزشی هستم".
  • مستعد سرزنش: "اگر من يا ديگران بد و شرور هستيم بايد تنبيه شويم".
  • درماندگی عاطفی: "علت تمام ناخوشی ها و بدبختی های من و يا ديگران تابع شرايطی است كه من كنترلی بر آنها ندارم".
  • نگرانی بيش از اندازه: "حتی اگر رخدادس چندان تهديد كننده يا خطرناك نباشد، من بايد
  • نگران شوم".
  • پرهيز از مشكلات: "فرار از مشكلات برايم آسانتر از درگير شدن با آنها است".
  • وابستگي: "من به شخصی قوی تر از خودم نياز دارم تا بر او تكيه كنم".
  • درماندگی: "تنها گذشته من است كه تعيين كننده رفتارهای فعلی ام است و اگر چيزی در گذشته من تاثير گذاشته، اثرش هميشه باقی خواهد بود".

 

چطور بر کمال گرایی غلبه کنیم؟

همانطور که ذکر شد کمال گرایی همیشه نابهنجار و معیوب کننده نیست. اگر بر آن غلبه کنید می توانید از آن به عنوان یک ویژگی موثر در رسیدن به اهداف خود استفاده کنید. با خودشناسی و اطلاع از ویژگی های کمال گرایی، موقعیت هایی که باعث آسیب شما می شوند را بشناسید. سپس اهدافتان را مطابق با ویژگی های کمال گرایانه خود تطبیق دهید. برای مثال شخصیت کمالگرا احتمالا در یک کارخانه تولیدی در بخش کنترل کیفیت می تواند به شکل موثری فعالیت کند. 

شما می توانید با استفاده از تست های شخصیت شناسی و قرار گرفتن در فرایند مشاوره بر ویژگی های منفی کمالگرایی چیره شوید. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه کمال گرایی و شخصیت کمال گرا می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
مقالات پیشنهادی
بحث برانگیزترین ها
پربازدیدترین موضوعات امروز
توسط   آشنا  |  1 سال و 2 ماه و 10روز پیش
توسط   آشنا  |  6 ماه قبل
توسط   آشنا  |  1 سال و 1 ماه و 24روز پیش