ترک تحصیل | علل و پیامدهای ترک تحصیل

زمانی ترک تحصیل پدیده بسیار شایع در سراسر کشور بود. با تصویب قانون اجباری کردن تحصیلات تا پایه نهم، میزان کسانی که تحت پوشش آموزش و پرورش قرار می گیرند افزایش پیدا کرد و به تبع آن شاهد ترک تحصیل کمتری بودیم. با وجود این اقدامات ترک تحصیل همچنان در جامعه ما وجود دارد. در هر حال بسیاری از والدین نگران ترک تحصیل نوجوان خود هستند و بسیاری دیگر ممکن است تحصیل کردن نوجوان را بیهوده تلقتی کنند. ترک تحصیل افراد هم برای خود آن ها هم برای جامعه هزینه ها و پیامدهای بلند مدتی دارد که بهتر است خانواده ها و از آن مهم تر دولت تدابیری برای پیشگیری از آن بیندیشند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه امور تحصیلی  می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

ترک تحصیل

سن خروج از مدرسه اصولا در سطح جهانی 18 سال می باشد. یعنی آموزش و پرورش هر کشوری موظف است تمامی کودکان و نوجوانان زیر 18 سال را تحت پوشش خود قرار دهد. هرگاه به علتی کودک یا نوجوانی قبل از این سن از مدرسه بیرون بیاید، شامل تعریف ترک تحصیل می شود.

در قانون ایران تا دوره متوسطه دوم تحصیل اجباری است ولی از متوسطه دوم چنین اجباری در قانون دیده نمی شود، بنابراین بیشترین میزان ترک تحصیل در همین سن دیده می شود.

 

علل ترک تحصیل

همان طور که گفته شد از دوره متوسطه دوم به علت اجباری نبودن تحصیل، افراد زیادی از مدرسه خارج می شوند. علل زیادی در این امر دخیل هستند:

علل فرهنگی

در بسیاری از مناطق ضرورت تحصیلات برای افراد روشن نیست. بسیاری از والدین حتی آن را مانعی می دانند بر سر راه اینکه کودکشان به آن ها در امور جاری کمک کند. البته چنین تصوری از تحصیلات بیشتر در مناطق روستایی دیده می شود.

بسیاری از والدین ممکن است تحصیل کودک را تحمیل هزینه های اقتصادی به خانواده و تبدیل شدن وی به یک اضافه بار بدانند. در واقع کار کردن ارزشمندی بیشتری از تحصیلات دارد. البته این تفکر بیشتر در مورد پسرها صادق می باشد.

یکی دیگر از علل ترک تحصیل به ویژه برای دختران ازدواج زودهنگام می باشد. در فرهنگ های روستایی به ویژه دیر ازدواج کردن دختران مسئله ای است که والدین اغلب نگران آن هستند. در واقع در بسیاری از خانواده ها، ازدواج کردن سرنوشت قطعی یک دختر می باشد؛ بنابراین زودتر رفتن به خانه همسر یک ارزش محسوب می شود.

علل اقتصادی

فقر و فشار اقتصادی ممکن است باعث شود تحصیل کردن و فراهم کردن شرایط تحصیل برای دانش آموز تبدیل به یک بار اقتصادی برای خانواده شود. بنابراین خانواده ها ترجیح می دهند که فرزندانشان به مدرسه نروند و یا اینکه خود آن ها از مدرسه بیرون آمده و به بازار کار می پیوندند.

از طرف دیگر شرایط اجتماعی از قبیل بیکاری رایج در بین تحصیلکرده ها به نوجوانان انگیزه می دهد که درس را رها کنند. یعنی آن ها امید خود را به یک انتخاب شغل مناسب از دست می دهند و به جای اینکه سال های طولانی در مدرسه و دانشگاه بمانند، ترجیح می دهند زودتر پول در بیاورند.

علل فردی

برخی نوجوانان و کودکان به علت اینکه سالیان متمادی نمرات پایین و ضعیف در درس ها به دست می آورند، یا مجبور به تکرار پایه می شوند، از مدرسه زده شده و ترجیح می دهند از آن خارج شوند. در واقع آن ها فکر می کنند با تحصیل در حال تلف کردن وقت خود هستند.

از طرف دیگر برخی از کودکان و نوجوانان انگیزه تحصیل ندارند یا در بافت خانوادگی خود دچار مشکلاتی هستند که باعث کاهش انگیزه آن ها و افت تحصیلی شان می شود. با ادامه یافتن شرایط بد خانوادگی و فردی، کودک یا نوجوان کم کم به این نتیجه می رسد که بهتر است از مدرسه خارج شود.

برخی دیگر از نوجوانان با سودای پولدار شدن زودتر از هنگام از مدرسه خارج می شوند. این باور را دارند که آموزش راه آن ها را برای رسیدن به موفقیت مسدود می کند.

علل سیستمی

سیستم آموزشی مدارس و کمبود امکانات در آن ها انگیزه های نوجوانان را برای ادامه تحصیل کاهش می دهد. در کشورهایی که سیستم آموزش و پرورش آن ها پیشرفته است، آموزش مبتنی بر مشارکت فعال کودکان، بازی، یادگیری مبتنی بر عمل، آزادی در انتخاب، شاد و مفرح بودن محیط آموزشی است. این درحالیست که در ایران تدریس عموما به شکل فعالیت یک سویه معلم و سخنرانی او صورت می گیرد و دانش آموزان ملزم هستند شنونده باشند.

یکی از اِشکالات سیستم آموزشی، محدود کردن دانش آموزان و تقریبا ممنوع کردن خلاقیت و نوآوری دانش آموزان است. دانش آموزان مکلف هستند همگی به یک شکل لباس بپوشند، همگی کارها را به یک شکل خاص انجام دهند، در تکالیف پیرو یک دستورالعمل خاص باشند. چنین سیستمی باعث دلزدگی دانش آموزان می شود.

در نهایت اینکه سیستم آموزشی که باعث شود دانش آموزان با نیاوردن حد نصاب نمرات نتوانند مراتب تحصیل را طی کنند و مجبور به تکرار پایه باشند؛ احتمال ترک تحصیل را افزایش خواهد داد. یک آموزش پرورش پیشرفته اجازه نمی دهد دانش آموزان خارج از محدوده آن باقی بمانند و برای کسانی که شرایط خاصی را محرز نمی کنند، راهکار های جبرانی می اندیشد.

 

پیامدهای ترک تحصیل

ترک تحصیل زود هنگام برای دخترانی که ازدواج می کنند، باعث می شود نسلی از مادران جوان پرورش پیدا کنند که به جای تحصیل و پرورش مهارت های فردی و شخصی خود مجبور به پذیرفتن مسئولیت ازدواج و بچه داری شده اند. چنین مسئله ای منجر به کاهش سلامت روان آن ها می شود. از طرف دیگر هر چه نرخ سواد زنان یک جامعه بالاتر باشد، آن جامعه رفاه بیشتری دارد و سلامت جسمانی و روانی کودکانش بالاتر خواهد بود.

ورود زود هنگام به بازار کار به ویژه برای پسران منجر می شود سال هایی که یک نوجوان نیاز دارد به دور از دغدغه های اقتصادی به دنبال حل بحران نوجوانی و هویت یابی باشد، درگیر بحران ها و فشارهای اقتصادی شود. این امر هم به کاهش سلامت روان فرد و هم نرخ کلی سواد جامعه می انجامد. نرخ سواد جامعه به شکل مستقیم با میزان رفاه و پیشرفته بودن یک جامعه در ارتباط است.

 

راه های پیشگیری از ترک تحصیل

مشاوره تحصیلی و فردی برای نوجوانانی که خود مایل به ترک تحصیل هستند، ضرورت دارد. مخصوصا در مواقعی که نوجوان بدون ان که مشکلات اقتصادی و یا خانوادگی داشته باشد تصمیم به ترک تحصیل دارد.

فرهنگ سازی در مورد بالا بردن سن ازدواج دختران و جلوگیری از ترک تحصیل آن ها کمک به بالا بردن کیفیت زندگی قشر عظیمی از دختران می کند.

برطرف کردن عیوب سیستماتیک آموزش و پرورش و بالا بردن میزان کیفیت تحصیلات و فراهم کردن امکانات آموزشی عادلانه در اقصی نقاط کشور می تواند نرخ ترک تحصیل را کاهش دهد. کمک های اقتصادی به خانواده های محروم، کاهش هزینه های تحصیل از قبیل تامین وسایل و لوازم التحریر می تواند دلگرم کننده و کمک کننده باشد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه امور تحصیلی  می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها

جدیدترین موضوعات

پدر مادر

ashena | 2 ماه قبل

قیمت طلا

آشنا | 2 ماه قبل