ترک تحصیل | علل و پیامدهای ترک تحصیل

 زمانی ترک تحصیل پدیده‌ای بسیار شایع در سراسر کشور بود. با تصویب قانون اجباری کردن تحصیلات تا پایه نهم، میزان کسانی که تحت پوشش آموزش و پرورش قرار می‌گیرند افزایش پیدا کرد و به تبع آن شاهد ترک تحصیل کمتری بوده‌ایم. با وجود این اقدامات ترک تحصیل همچنان در جامعه‌های مختلف وجود دارد. به هر حال بسیاری از والدین نگران ترک تحصیل نوجوان خود هستند و بسیاری دیگر ممکن است تحصیل کردن نوجوان را بیهوده تلقی کنند. ترک تحصیل افراد هم برای خود آن‌ها هم برای جامعه هزینه‌ها و پیامدهای بلند مدتی دارد که بهتر است خانواده‌ها و خود فرد قبل از هر اقدامی از مشاوره تحصیلی استفاده نمایند. اگر قصد ترک تحصیل دارید بهتر است پیش از هر اقدامی آگاهی‌های لازم را در زمینه پیامدهای آن به دست آورید. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه تا پایان مطلب همراه باشید.

برای دریافت مشاوره در زمینه امور تحصیلی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

ترک تحصیل

سن خروج از مدرسه اصولا در سطح جهانی 18 سال می‌باشد. یعنی آموزش و پرورش هر کشوری موظف است تمامی کودکان و نوجوانان زیر 18 سال را تحت پوشش خود قرار دهد. هرگاه به علتی کودک یا نوجوانی قبل از این سن از مدرسه بیرون بیاید، شامل تعریف ترک تحصیل می‌شود. در قانون ایران تا دوره متوسطه دوم تحصیل اجباری است ولی از متوسطه دوم چنین اجباری در قانون دیده نمی‌شود، بنابراین بیشترین میزان ترک تحصیل در همین سن دیده می‌شود.

 

علل ترک تحصیل

همان طور که گفته شد از دوره متوسطه دوم به علت اجباری نبودن تحصیل، افراد زیادی از مدرسه خارج می‌شوند. علل زیادی در این امر دخیل هستند:

1. علل فرهنگی

در بسیاری از مناطق ضرورت تحصیلات برای افراد روشن نیست. بسیاری از والدین حتی آن را مانعی می‌دانند بر سر راه اینکه کودکشان به آن‌ها در امور جاری کمک کند. البته چنین تصوری از تحصیلات بیشتر در مناطق روستایی دیده می‌شود. بسیاری از والدین ممکن است تحصیل کودک را تحمیل هزینه‌های اقتصادی به خانواده و تبدیل شدن وی به یک اضافه بار بدانند. در واقع کار کردن ارزش بیشتری از تحصیلات دارد. البته این تفکر بیشتر در مورد پسرها صادق می‌باشد.

یکی دیگر از علل ترک تحصیل به ویژه برای دختران ازدواج زودهنگام می‌باشد. در فرهنگ‌های روستایی به ویژه دیر ازدواج کردن دختران مسئله ای است که والدین اغلب نگران آن هستند. در واقع در بسیاری از خانواده‌ها، ازدواج کردن سرنوشت قطعی یک دختر می‌باشد؛ بنابراین زودتر رفتن به خانه همسر یک ارزش محسوب می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه ازدواج زود هنگام کلیک کنید.

2. علل اقتصادی

فقر و فشار اقتصادی ممکن است باعث شود تحصیل کردن و فراهم کردن شرایط تحصیل برای دانش آموزان به یک بار اقتصادی برای خانواده‌ها تبدیل شود. بنابراین برخی خانواده‌ها ترجیح می‌دهند که فرزندانشان به مدرسه نروند و یا اینکه خود آن‌ها از مدرسه بیرون آمده و به بازار کار می‌پیوندند.

از طرف دیگر شرایط اجتماعی از قبیل بیکاری رایج در بین تحصیل‌کرده‌ها شرایط و باورهایی را به وجود می‌آورد که آن‌ها را به سمت ترک تحصیل سوق می‌دهد. یعنی آن‌ها امید خود را برای انتخاب شغل مناسب از دست می‌دهند و به جای اینکه سال‌های طولانی در مدرسه و دانشگاه بمانند، ترجیح می‌دهند زودتر پول در بیاورند. برای اطلاع از انتخاب شغل مناسب کلیک کنید.

3. علل فردی

برخی نوجوانان و کودکان به علت اینکه سالیان متمادی نمرات پایین و ضعیف در درس‌ها به دست می‌آورند، یا مجبور به تکرار پایه می‌شوند، از مدرسه زده شده و ترجیح می‌دهند از آن خارج شوند. در واقع آن‌ها فکر می‌کنند با تحصیل در حال تلف کردن وقت خود هستند. از طرف دیگر برخی از کودکان و نوجوانان انگیزه تحصیل ندارند یا در بافت خانوادگی خود دچار مشکلاتی هستند که باعث کاهش انگیزه آن‌ها و افت تحصیلی شان می‌شود. توصیه می‌کنیم در این زمینه مقاله افت تحصیلی را مطالعه کنید.

با ادامه یافتن شرایط بد خانوادگی و فردی، کودک یا نوجوان کم کم به این نتیجه می‌رسد که بهتر است از مدرسه خارج شود. برخی دیگر از نوجوانان با سودای پولدار شدن زودتر از هنگام از مدرسه خارج می‌شوند. این باور را دارند که آموزش راه آن‌ها را برای رسیدن به موفقیت مسدود می‌کند. این شرایط می‌تواند بر اثر تغییرات و چالش‌های دوران نوجوانی به وجود بیاید. بنابراین این وظیفه والدین است تا نوجوان خود را درک کرده و از چنین مشکلاتی جلوگیری کنند. برای اطلاع بیشتر به مقاله نوجوان مراجعه کنید.

4. علل سیستمی

سیستم آموزشی مدارس و کمبود امکانات در آن‌ها انگیزه‌های نوجوانان را برای ادامه تحصیل کاهش می‌دهد. در کشورهایی که سیستم آموزش و پرورش آن‌ها پیشرفته است، آموزش مبتنی بر مشارکت فعال کودکان، بازی، یادگیری مبتنی بر عمل، آزادی در انتخاب، شاد و مفرح بودن محیط آموزشی است. این درحالیست که در ایران تدریس عموما به شکل فعالیت یک سویه معلم و سخنرانی او صورت می‌گیرد و دانش آموزان ملزم هستند شنونده باشند.

یکی از اِشکالات سیستم آموزشی، محدود کردن دانش آموزان و تقریبا ممنوع کردن خلاقیت و نوآوری دانش آموزان است. دانش آموزان مکلف هستند همگی به یک شکل لباس بپوشند، همگی کارها را به یک شکل خاص انجام دهند، در تکالیف پیرو یک دستورالعمل خاص باشند. چنین سیستمی باعث دلزدگی دانش آموزان می‌شود.

در نهایت اینکه سیستم آموزشی که باعث شود دانش آموزان با نیاوردن حد نصاب نمرات نتوانند مراتب تحصیل را طی کنند و مجبور به تکرار پایه باشند؛ احتمال ترک تحصیل را افزایش خواهد داد. یک آموزش پرورش پیشرفته اجازه نمی‌دهد دانش آموزان خارج از محدوده آن باقی بمانند و برای کسانی که شرایط خاصی را محرز نمی‌کنند، راهکار‌های جبرانی می‌اندیشد.

 

پیامدهای ترک تحصیل

ترک تحصیل زود هنگام برای دخترانی که ازدواج می‌کنند، باعث می‌شود نسلی از مادران جوان پرورش پیدا کنند که به جای تحصیل و پرورش مهارت‌های فردی و شخصی خود مجبور به پذیرفتن مسئولیت ازدواج و بچه داری شده‌اند. چنین مسئله‌ای منجر به کاهش سلامت روان آن‌ها می‌شود. از طرف دیگر هر چه نرخ سواد زنان یک جامعه بالاتر باشد، آن جامعه رفاه بیشتری دارد و سلامت جسمانی و روانی کودکانش بالاتر خواهد بود. برای آگاهی از مسئله سلامت روان کلیک کنید.

ورود زود هنگام به بازار کار به ویژه برای پسران منجر می‌شود سال‌هایی که یک نوجوان نیاز دارد به دور از دغدغه‌های اقتصادی به دنبال حل بحران نوجوانی و هویت یابی باشد، درگیر بحران‌ها و فشارهای اقتصادی شود. این امر هم به کاهش سلامت روان فرد و هم نرخ کلی سواد جامعه می‌انجامد. نرخ سواد جامعه به شکل مستقیم با میزان رفاه و پیشرفته بودن یک جامعه در ارتباط است. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بحران نوجوانی کلیک کنید.

 

راه‌های پیشگیری از ترک تحصیل

1- مشاوره تحصیلی و فردی برای نوجوانانی که خود مایل به ترک تحصیل هستند، ضرورت دارد. مخصوصا در مواقعی که نوجوان بدون آن که مشکلات اقتصادی و یا خانوادگی داشته باشد تصمیم به ترک تحصیل دارد. مراجعه به مشاوره تحصیلی کمک می‌کند تا با چالش‌های موجود در تحصیل مقابله کرده وتصمیم بهتری اتخاذ کنید.

2- فرهنگ سازی در مورد بالا بردن سن ازدواج دختران و جلوگیری از ترک تحصیل آن‌ها کمک به بالا بردن کیفیت زندگی قشر عظیمی از دختران می‌کند.

3- برطرف کردن عیوب سیستماتیک آموزش و پرورش و بالا بردن میزان کیفیت تحصیلات و فراهم کردن امکانات آموزشی عادلانه در نقاط مختلف کشور می‌تواند نرخ ترک تحصیل را کاهش دهد.

4- کمک‌های اقتصادی به خانواده‌های محروم، کاهش هزینه‌های تحصیل از قبیل تامین وسایل و لوازم التحریر می‌تواند دلگرم کننده و کمک کننده باشد.

نقش خانواده در جلوگیری از ترک تحصیل

خانواده و به خصوص مادر نقش اساسی در زندگی فرزندان و تربیت آن‌ها در تمام زمینه‌ها ایفا می‌کند. لازم است تا خانواده شرایط روانی با ثباتی را برای کودک و نوجوان خود فراهم کند تا آن‌ها مجبور نباشند ترک تحصیل را به عنوان راهی برای رهایی از مشکلات در نظر بگیرند. گاه والدین نمی‌توانند ارتباط صحیحی با فرزندان خود برقرار کنند و یا مانع از اصرار آن‌ها برای ترک تحصیل شوند. در این زمینه لازم است از مشاوره کودک و یا مشاوره روانشناسی نوجوان بهره‌مند شوید.

 

سؤالات متداول

بعد از ترک تحصیل چه کنیم؟

هر چند که ترک تحصیل پیامدهایی به همراه دارد، اما در صورتی که شرایط آن را ندارید لازم است مشغولیت دیگری را جایگزین کنید و به طرق دیگری بر دانش و مهارت‌های خود بیافزایید. بهترین کار این است که مقصود و استعداد خود را بیابید و در آن جهت قدم بر دارید. انتخاب شغل مناسب از جمله مهم‌ترین کارهایی است که بعد از ترک تحصیل می‌توانید انجام دهید. حرفه‌ای که در آن استعداد و توانایی دارید را انتخاب کنید و سعی کنید همواره دانش و مهارت خود را نیز در این زمینه خاص بالا ببرید.

راهکارهای جلوگیری از ترک تحصیل دانش آموزان چیست؟

خانواده و مدرسه هر دو در پیشگیری از این موضوع نقش دارند. آموزش و پرورش با افزایش آگاهی‌ها و همچنین توجه به پرورش دانش‌آموزان و نه صرفا آموزش آن‌ها می‌تواند در این زمینه بیشترین نقش را ایفا کند. فراهم کردن شرایط درس خواندن به گونه‌ای جذب کننده نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

برای دریافت مشاوره در زمینه امور تحصیلی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران
تماس تلفنی با برترین مشاورین ایران
تماس از سراسر ایران تماس از تهران