مهارت های حل مسئله

حل مسئله یک فرایند ذهنی است که شامل کشف، آنالیز و حل مشکلات است. هدف نهایی حل مسئله غلبه بر موانع و پیدا کردن بهترین راه حل برای موضوعات است. بهترین راه حل برای یک مسئله در واقع تعریف کلی ندارد و بسته به موقعیتی که فرد در آن قرار دارد متغیر است. در بعضی از مسائل بهترین روش این است که افراد مطالبی را بیاموزند و به تناسب موضوع، دانسته های خود را برای حل مسئله به کار ببرند. در پاره ای از اوقات نیز بهتر است تا افراد از خلاقیت خود به صورت بداهه استفاده کنند. مهم ترین معیار و گزینه برای حل مسئله بینش است.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه روش های حل مسئله می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت با شماره 9099075228 تماس بگیرید. 

 

قدم های حل کردن مسئله

برای حل کردن مسائل به شیوه صحیح و بهینه، مهم است تا قدم هایی را به صورت مرحله ای برداریم. بسیاری از محققان از این امر به عنوان روش حل مسئله دایره ای یاد می کنند. این روش شامل بهبود استراتژی ها و طبقه بندی دانش است. با این که این روش به صورت پیوسته تصویر می شود، اما مردم ندرتا مراحل این روش را به صورت پیوسته و سفت و سخت طی می کنند. در عوض، افراد اغلب موارد مراحل را بدون طی کردن رد می کنند و یا در آن ها می مانند و یا به مراحل قبل باز می گردند تا این که به راه حل مورد نظر خود برسند.

۱.شناسایی مسئله: این مرحله ممکن است بسیار ساده و پیش پا افتاده به نظر برسد اما همیشه شناسایی مسئله کاری ساده به شمار نمی رود. در پاره ای از اوقات، افراد درگیر در یک مسئله ممکن است به اشتباه تنها بخشی از مسئله را به عنوان مشکل در نظر بگیرند. این امر می تواند موجب شود تا افراد تلاش ناکافی و یا گاها بی ثمر را برای حل مشکل انجام دهند.

۲.تعریف مسئله: پس از این که مسئله شناخته شد، حال نیاز است تا مسئله به طور کامل تعریف شود تا بتوان برای حل آن اقداماتی کرد.

۳.شکل دادن استراتژی: قدم بعدی برای حل مسئله، پرورش دادن یک راه حل است. این استراتژی بسته به شخصیت فرد و موقعیتی که فرد در آن است تفاوت دارد. بنابراین نمی توان یک استراتژی و روش کلی را به کار بست.

۴.سازماندهی اطلاعات: پیش از راه اندازی یک راه حل، ابتدا به امر نیازمند طبقه بندی اطلاعات هستیم. چه چیزهایی از مسئله می دانیم؟  چه چیزهایی را نمی دانیم؟ اطلاعات دیگری که در دسترس هستند و بهتر است تا یک راه حل دقیق ارایه شود.

۵.اختصاص منابع: اگرچه که ما از منابع نامحدود مالی، زمانی و منابع مورد نیاز دیگر برای حل مسئله، برخوردار نیستیم. پیش از شروع به حل کردن یک مسئله، نیاز است تا اولویت آن را تعیین کنیم. اگر مسئله مهمی نیست، نیازی به هدر دادن منابع زیاد برای آن نداریم. اگر چه مسئله بی اهمیت به خودی خود باعث می شود تا شما منابع را برای آن به خطر نیندازید.

۶. نظارت بر پیشرفت: یک روش حل مسئله کارآمد، میل به ارائه نظارت بر نوع پیشرفت را دارد. اگر روش پیش رو موجب پیشرفت نمی شود، نیاز است تا روش و یا هدف مورد بازبینی قرار گیرد.

۷.ارزیابی نتایج: پس از رسیدن به به یک راه حل، نیاز است تا نتایج را ارزیابی کرده و تعیین کنیم که آیا مسیر انتخاب شده برای مشکل مسیر مناسبی است یا خیر. ارزیابی ممکن است سریع صورت گیرد، مثل چک کردن پاسخ یک مسئله ریاضی برای پی بردن به صحیح بودن آن، یا می تواند آهسته صورت گیرد، مثل ارزیابی جلسات روان درمانی پس از چندین ماه.

 

موانع حل مسئله
مهارت های حل مسئله

مهارت حل مسئله علاوه بر ابزار تسهیل کننده به مسائلی که موجب ایجاد مشکل شده اند نیز می پردازد. از جمله این موانع می توان به مسائل زیر اشاره کرد:

۱.اضطراب: اضطراب از عواملی است که می تواند پتانسیل حل مسئله را در افراد کاهش دهد. علائم اضطراب در زمان حل مسئله مانند یک ویروس می تواند در مراحل مختلف نفوذ کرده و باعث شود تا حل کردن مسئله مختل شود. درمان اضطراب و تمرین های کاهش اضطراب برای بالا بردن توانایی فرد لازم می باشد.

۲.تجربه شکست: تجربه شکست می تواند به دو طریق عمل کند، یا می تواند در زمان مسئله جدید اضطراب فرد را بالاتر ببرد و اجازه رفتار موثر ندهد و یا می تواند باعث شود تا فرد به طرق دیگر سعی در تخلیه هیجانی کند و کمتر وارد مسئله و روش های حل آن شود. شکست عشقی و یا هر شکستی دیگری که فرد با آن مواجه می شود ممکن است در او اثر کرده و اعتماد به نفس او را تحت شعاع قرار دهد.

۳.رفتار تکانشی: رفتار تکانشی می تواند موجب شود که فرد برای انتخاب اولویت و یا اختصاص دادن به منابع منطقی فکر نکند و نتواند راه و روش مناسبی برای حل کردن مسئله بیابد. رفتار تکانشی بازده حل کردن مسائل را پایین می آورد. این رفتارها می تواند به دلایل مختلف مانند فشار عصبی، اختلالات شخصیتی و یا تربیتی ایجاد شود.

۴.ویژگی های شخصیتی: افراد با سبک های شخصیتی گوناگون به طرق مختلفی سعی در حل کردن مسائل مختلف می کنند. آن ها با اختصاص دادن منابع نامناسب به مسائل و یا اتخاذ روش های نامناسب معمولا در حل کردن مسائل به مشکل بر می خورند و نمی توانند رفتاری کارآمد را نشان دهند.

فراگیری مهارت های حل مسئله نیاز به تمرین و گذاشتن زمان دارد. نحوه برخورد با مسائل موضوعی است که در طی سال ها و بر اثر تجربه و آنچه آموخته است شکل گرفته شده. حال برای تغییر افکار و رفتار به کمک یک متخصص نیازمند خواهد بود. انواع مشاوره روانشناسی از جمله مشاوره گروهی، مشاوره فردی، و درمان های شناختی رفتاری روش های هستند که فرد را برای اتخاذ یک مهارت جدید یاری می دهند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه روش های حل مسئله می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت با شماره 9099075228 تماس بگیرید. 

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها