عدم تمرکز و پرش فکر

پرش فکر به چه معناست؟ شاید برایتان پیش آمده باشد که فراموش کنید وسایل خود را کجا گذاشته‌اید یا هنگام گفت و گو در افکار خود غرق شوید، رشته کلام را از دست بدهید و قرارهای خود را فراموش کنید.  چند شغله بودن، وسواس فکری، افزایش وظایف و مسئولیت‌ها در خانه و خانواده می‌تواند باعث عدم تمرکز یا پرش فکر در افراد شود. گاهی قرار گرفتن تحت فشار عصبی یا استرس باعث می‌شود، افکار مختلف یا خاطرات به ذهن شما هجوم بیاورند و در این حالت تمرکز خود را از دست می‌دهید. عدم تمرکز در برخی از افراد ممکن است به دلیل وجود اختلال در آن‌ها باشد ولی در افراد عادی نیز دیده می‌شود. آگاهی از علل حواس پرتی و پرش افکار به شما کمک می‌کند تا راهکارهای بهتری را برای کاهش آن‌ها و افزایش تمرکز به کار ببرید.

تماس با مشاور

عدم تمرکز یا پرش فکر

عدم توانایی کنترل و هدایت افکار در جهت خاص را پرش فکر می‌گویند. در این حالت فعالیت فرد مختل می‌شود و اغلب با حواس پرتی همراه است. هر چقدر عوامل مزاحم و مختل کننده تمرکز بیشتر باشند توانایی حفظ تمرکز کمتر می‌شود. میزان عدم تمرکز و پرش فکر در افراد مختلف متفاوت است و به حالات روحی و روانی، تجربه‌ها، موقعیت‌ها و عادات فردی بستگی دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله حواس پرتی می‌تواند مفید باشد.

گاه وجود اختلال وسواس فکری در افراد، با پرش افکار همراه است و این پرش فکر به نوعی منجر به بروز اضطراب در آن‌ها، هجوم افکار منفی و قالبی و در نهایت تشدید اختلال می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اختلال وسواس فکری عملی کلیک کنید.

دلایل عدم تمرکز یا پرش فکر

دلایل مختلفی منجر به حواس پرتی می‌شود با این حال به طور کلی می‌توان دلایل عدم تمرکز را به دو گروه اصلی تقسیم کرد:

1. عوامل بیرونی

عوامل بیرونی مانند سر و صدا، گرما یا سرمای هوا، نور شدید و… می‌توانند فرآیند تمرکز را مختل کرده و باعث عدم تمرکز شوند.

2. عوامل درونی

عوامل درونی می‌توانند مربوط به جسم یا ذهن باشند. به عنوان مثال می‌توان از غم و غصه، نگرانی، خیالبافی به عنوان عوامل درونی ذهنی و تشنگی و گرسنگی را به عنوان عوامل درونی جسمی نام برد.

عوامل ایجاد عدم تمرکز و پرش فکر

دلایل مختلفی برای ایجاد عدم تمرکز و پرش فکر وجود دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

1. خستگی و کم خوابی

خستگی و کم خوابی سبب تحلیل انرژی و افت شدید در کارکردهای تمرکز و حافظه می‌شود و فرد را در معرض حواس پرتی قرار می‌دهد.

2. عوامل ذهنی

نگرانی، دلواپسی، اضطراب و ترس تأثیر منفی بر روی ذهن و افکار دارند و باعث ایجاد عدم تمرکز و پرش افکار می‌شوند. برای آگاهی از درمان اضطراب کلیک کنید.

3. داروها از عوامل پرش فکر

برخی از داروها مانند داروهایی که برای درمان افسردگی، صرع یا عفونت‌های آنفولانزا به کار می‌روند،‌ عوارض جانبی زیادی دارند که عدم دقت و تمرکز یکی از این عوارض می‌باشد. برای درمان افسردگی می‌توانید به جای مصرف داروهای عوارض دار و کوتاه اثر از روش‌های غیر دارویی مؤثر بهره‌مند شوید. در این صورت به افزایش تمرکز نیز کمک می‌کنید. در این زمینه پیشنهاد می‌کنیم مقاله درمان افسردگی را مطالعه کنید.

4. تغذیه نامناسب

یکی از عوامل مهم در تمرکز، نوع تغذیه است. مغز برای انجام فعالیت‌های خود انرژی زیادی احتیاج دارد سعی کنید تغذیه پرانرژی و کم‌کالری داشته باشید. مغز نمی‌تواند بدون سوخت تمرکز کند، بنابراین حذف وعده‌های غذایی به خصوص صبحانه یک عامل نداشتن تمرکز است.

5. افکار منفی (وسواسی)

افکار وسواسی باعث درگیری ذهنی و عدم تمرکز شما می‌شود در نتیجه نمی‌توانید به خوبی بر وظایف و کاری که در حال انجام آن هستید، تمرکز کنید. برای اطلاع از راه‌های رهایی از افکار منفی کلیک کنید.

6. همزمانی در انجام چند کار مختلف باعث پرش فکر می‌شود

استفاده‌ بیش‌ از حد از تکنولوژی و وسایل هوشمند مانند موبایل و کامپیوتر تمرکز شما را برهم می‌زنند. هرچه کارهای بیشتری را هم‌ زمان انجام بدهید، سخت‌تر می‌توانید روی آن‌ها تمرکز کنید؛ در نتیجه کیفیت و بازدهی شما پایین می‌آید.

7. اختلال‌های روانی و پرش فکر

یکی از مشخصه‌های اصلی بیش فعالی یا اختلال کم‌توجهی حواس پرتی و پرش افکار است. فرد بیش فعال نمی‌تواند توجه خود را بر موضوعی خاص متمرکز کند و آرام و قرار ندارد. در صورتی که بی‌توجهی و حواس پرتی به صورت مفرط و آزاردهنده باشد لازم است از متخصص کمک بگیرید و وجود یا عدم وجود نشانه‌های دیگر بیش فعالی را در خود بررسی کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بیش فعالی کلیک کنید.

یکی دیگر از اختلالاتی که با پرش افکار همراه می‌شود، اسکیزوفرنی است. فرد مبتلا به این اختلال دچار توهم، هذیان، گفتار و رفتار آشفته می‌شود و در این میان پرش فکری را نیز تجربه می‌کند. در واقع بخش‌هایی از رفتار و گفتار آشفته‌ی او از پرش افکار نشأت می‌گیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اسکیزوفرنی کلیک کنید.

همچنین عدم تمرکز و پرش فکر می‌تواند ناشی از اختلالاتی چون اوتیسم، افسردگی و اضطراب، آلزایمر و... باشد. برای کسب آگاهی در زمینه اوتیسم و افسردگی کلیک کنید.

8. پرش فکر ناشی از کم خونی

کم خونی در فرد با مجموعه‌ای از نشانه‌ها مانند عدم تمرکز، افسردگی و خستگی و خواب آلودگی ارتباط دارد و باعث پرش فکر می‌شود. به گونه‌ای که ذهن فرد به دلیل ضعف جسمانی و کم‌خونی توانایی تمرکز را از دست می‌دهد و از موضوعی به موضوع دیگر می‌رود.

9. مشکل تیروئید

عدم کارکرد صحیح غده تیروئید منجر به مشکل در تمرکز، تغییرات در خواب، اضطراب، اضافه وزن و ... می‌شود.

10. نارضایتی شغلی

اگر محیط کارتان نامرتب باشد یا شغل کسل کننده ای دارید که از آن راضی نیستید، تمرکز کردن سخت‌تر می‌شود. عدم تمرکز در این شرایط در اکثر افراد اتفاق می‌افتد. انتخاب شغل مناسب به فرد انگیزه لازم در کار را می‌دهد. برای کسب اطلاعات در زمینه انتخاب شغل مناسب کلیک کنید.

11. کم‌تحرکی و ورزش نکردن

کم تحرکی علاوه بر اضافه وزن، کاهش قدرت ماهیچه و کاهش سوخت و ساز بدن می‌تواند بر روان فرد نیز تاثیر منفی بگذارد. ورزش منظم قدرت حافظه، یادگیری و توجه را افزایش می‌دهد. به علاوه با افزایش شادابی انگیزه فرد را در انجام امور زندگی بالا می‌برد.

پیامدهای عدم تمرکز و پرش فکر

تمرکز، یکی از مهمترین دلایل موفقیت است و به ما کمک می‌کند سریع‌تر به نتایح مطلوب و هدف مورد نظر خود برسیم. اما متاسفانه بیشتر ما به جای تمرکز روی هدف، ذهنمان را درگیر مسائل و مشکلات حاشیه‌ای می‌کنیم. عدم تمرکز و پرش فکر عامل قوی در افت تحصیلی، پیشرفت کاری، و دیگر زمینه‌های فردی می‌باشد. برای کسب اطلاعات در زمینه افت تحصیلی کلیک کنید.

راهکارهایی برای افزایش تمرکز

 1. توجه به سلامت جسمی

داشتن رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم و همچنین خواب کافی نقش موثری در آرامش ذهنی و افزایش تمرکز دارد.

2. توجه به ساعت کاری

افراد در ساعت‌های مختلف روز بازدهی متفاوتی دارند. این زمان‌ها را در خودتان شناسایی کنید و کارهای مشکل را در این ساعات انجام دهید.

3. برنامه ریزی

از تردید و تعلل در کارتان خودداری کنید. سعی کنید یک برنامه ریزی منظم برای انجام کارهای خود داشته باشید. برنامه ریزی زمانی به آرامش ذهنی و افزایش تمرکز در شما کمک می‌کند.

4. محیط مناسب

فضای دلچسب نقش مهمی در ایجاد تمرکز ایفا می‌کند. از اسباب کوچک برای ایجاد نغییراتی در محیط کارتان استفاده کنید. می‌توانید با اعمال تغییراتی محیط کارتان را برای خود دلنشین و راحت کنید و با کاری که انجام می‌دهید متناسب باشد.

5. از موسیقی کمک بگیرید

اگر در محل کار، افرادی هستند که حواس شما را پرت می‌کنند یا مدام در حال حرف زدنند، می‌توانید با پخش موسیقی و استفاده از هدفون بازدهی خود را بالا ببرید.

6. اولویت بندی

کارهایتان را براساس اولویت بندی انجام دهید تا انرژی و تمرکز کافی برای کارهای مهم‌تر را داشته باشید.

7. مراقبه از مؤثرترین راه‌های درمان پرش فکر

مراقبه یا مدیتیشن تمرینی است که به ایجاد آرامش ذهنی و افزایش تمرکز در شما کمک می‌کند. با شرکت در کلاس‌ها یا استفاده از صداهای آموزشی می‌توانید از این روش استفاده نمایید. پیشنهاد می‌کنیم مقاله مدیتیشن را مطالعه کنید.

8. افکار مزاحم خود را بنویسید

افکاری که باعث عدم تمرکز در شما می‌شود را  یادداشت کنید و با خود قرار بگذارید که در زمان مناسب برای آن‌ها وقت خواهید گذاشت. با این روش فشار افکار از ذهن شما برداشته می‌شود.

9. تقسیم بندی کارها

فعالیت‌های خود را به بخش‌های کوچکتر تقسیم کنید تا انجام کارها ساده‌تر به نظر بیاید و تمرکز بیش تری داشته باشید. هر چه کاری که انجام می‌دهید دشوارتر باشد، احتمال این که در حین انجام آن حواستان پرت شود بیش ترمی شود. پس با خورد کردن فعالیت‌ها به بخش‌های کوچکتر، می‌توانید شانس موفقیت خود را افزایش دهید.

10. استفاده از کلمات مثبت برای از بین بردن پرش فکر

استفاده از کلمات و جملات مثبت بر مغز شما تأثیر می‌گذارد و آرامش بیشتری می‌بخشد. بر اساس تحقیقات انجام شده، تکرار کلمات و جملات مثبت بخش قضاوت گری مغز نسبت به خود را کاهش می‌دهد. این قسمت از مغز همان قسمتی است که حسرت گذشته و نگرانی در مورد آینده در آن اتفاق می‌افتد و در واقع بخش عمده‌ای از پرش فکری به علت فکر کردن زیاد در مورد گذشته و آینده صورت می‌گیرد. پس با این روش می‌توانید پرش فکری خود را کاهش دهید.

 

11. در زمان حال زندگی کنید

همانطور که گفتیم غرق شدن در خاطرات گذشته و یا نگرانی در مورد آینده پرش فکری را افزایش می‌دهد. بنابراین بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید، زندگی کردن در لحظه و زمان حال است. به یاد داشته‌باشید که شما نمی‌توانید گذشته خود را تغییر دهید بنابراین غصه خوردن برای آن هیچ سودی ندارد. زمانی که غرق در گذشته می‌شوید نفس عمیقی بکشید و به احساسات خود در زمان حال توجه کنید. از خود بپرسید اکنون چه حسی دارید.

12. نوشتن افکار برای درمان پرش فکر

برای این که پرش فکر از یک موضوع به موضوع دیگر را کاهش دهید می‌توانید آن‌ها را بر روی کاغذ بنویسید. زمانی که افکار خود را به کاغذ منتقل می‌کنید، در واقع تمرکز خود را بر یک موضوع می‌گذارید. با این کار چرخه‌ی افکار متفاوت و مختلف در ذهن را متوقف می‌کند. دغدغه‌های خود را بر روی کاغذ بنویسید و به ذهن خود بگویید که بعدا به سراغ آن‌ها می‌روید.

13. استفاده از تکنیک‌های تنفسی

تکنیک‌های تنفسی به شما کمک می‌کنند، به مغزتان آرامش دهید و از شر افکار آشفته خلاص شوید. نفس کشیدن عمیق بر سیستم اعصاب مرکزی تأثیر می‌گذارد و تعادل در مغز را افزایش می‌دهد. زمان‌هایی که دچار پرش فکر می‌شوید از تکنیک زیر استفاده کنید؛ هوا را با 3 شماره به داخل ریه‌ها بفرستید، سپس بازدم را به مدت 5 ثانیه انجام دهید. تمام ذهن خود را بر روی تنفس و دم و بازدم متمرکز کنید.

برای دریافت مشاوره در زمینه عدم تمرکز و پرش فکر می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران

تماس تلفنی با برترین مشاورین ایران

تماس از سراسر ایران تماس از تهران