عوامل موفقیت تحصیلی | 7 راهکار عملی برای داشتن موفقیت در تحصیل
یکی از نگرانی های همیشگی والدین، موفقیت تحصیلی فرزندانشان بوده و هست. اکثر والدین تمام هم و غم خود را برای فراهم کردن بهترین شرایط برای فرزندان خود می گذارند تا فرزندشان به بهترین سطوح رسیده و به قول معروف برای خودش کسی شود. اما گاهی با وجود تلاش والدین و حتی خود فرد، باز هم موفقیتی حاصل نمی شود. سؤال مهم این است که مشکل کجاست؟ چه عواملی در موفقیت تحصیلی مؤثر است که باعث می شود فقط برخی از افراد به این موفقیت دست یابند؟ و برای موفق شدن در تحصیل چه باید کرد؟  

تماس با مشاور

موفقیت تحصیلی چیست؟

می توان به ازای هر فرد، یک تعریف از موفقیت تحصیلی ارائه داد، برای مثال موفقیت تحصیلی برای یک نفر گرفتن مدرک و در نتیجه رسیدن به یک جایگاه شغلی برتر است یا برای دیگری صرفا به دست آوردن دانش و اطلاعات بیشتر، موفقیت تحصیلی معنا می شود. اما به طور کلی می توان گفت که اگر فردی در زمینه ی درسی و تحصیلی به اهداف از پیش تعیین شده ای که برای خود در نظر گرفته است برسد تا انتظاراتی که دیگران یا خودش در زمینه تحصیلی از خود دارد را برآورد، به موفقیت تحصیلی دست یافته است. امروزه بسیاری از ما، داشتن یک معدل بالا یا کسب یک رتبه ی خوب و موفقیت در کنکور را موفقیت در تحصیل می دانیم.  

عوامل موفقیت تحصیلی

تصور اکثریت مردم این است که افراد با هوش در تحصیل موفق می شوند. درست است که یکی از عوامل مهم در تحصیل، هوش است و معمولا رابطه ی هوش با موفقیت تحصیلی به طور مستقیم است اما این به آن معنا نیست که فقط افراد با هوش بالا می توانند در تحصیل موفق شوند یا این که هر که از هوش بالایی برخوردار است قطعا در تحصیل موفق می شود زیرا عوامل متعددی در موفقیت تحصیلی تأثیر دارند و حضور اکثر آن ها برای موفقیت لازم است.
همچنین باید در نظر گرفت که هوش انواع مختلفی دارد و فقط به هوش ریاضی یا تجربی محدود نمی شود. طبق نظر و تست هوش گاردنر، گونه های هوش شامل هوش فضایی، هوش منطقی ریاضی، هوش طبیعت گرا، هوش میان فردی، هوش درون فردی، هوش کلامی، هوش بدنی جنبشی و هوش موسیقایی است.
هر فرد به میزان متفاوتی از هر هوش بهره مند است و در زمینه ی خاصی استعداد دارد. بنابراین کشف استعداد و انتخاب درست رشته ی تحصیلی عامل مهمی در موفقیت در تحصیل است. همانطور که مطرح گردید عوامل زیادی به غیر از هوش در پیشرفت و موفقیت تحصیلی نقش دارند که باید مورد توجه قرار گیرند. در زیر به برخی از مهم ترین این عوامل اشاره شده است:

1-خانواده

خانواده شاید مهمترین نقش را در موفقیت تحصیلی فرد ایفا کند. این نقش را از جنبه های مختلفی می توان مورد بررسی قرار داد. برای مثال یک خانواده ی حمایت گر با ایجاد یک ارتباط قوی بین اعضا و صمیمیت در خانواده می تواند تأثیر به سزایی در پیشرفت فرد در تحصیل بگذارد و حتی می تواند عوامل و شرایط نامناسب را خنثی کند.
از طرف دیگر اگر فرد نسبت به خانواده احساس مسئولیت داشته باشد به احتمال بیشتری برای موفقیت در تحصیل انگیزه دارد و در نتیجه بیشتر در این راه تلاش می کند. در واقع دیدگاهی که خانواده نسبت به تحصیل دارد هم بر نحوه ی برخورد و حمایت اعضای خانواده از فرد و هم بر نوع دیدگاه خود فرد نسبت به تحصیل تأثیر می گذارد.

2-روابط اجتماعی

داشتن روابط اجتماعی در دوران تحصیل در یادگیری فرد مؤثر است. روابط اجتماعی به ویژه در قالب دوست یابی می تواند مسیر آینده ی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. روابط دوستانه ای که فرد شکل می دهد می تواند مشکلات رفتاری را کاهش داده و باعث افزایش مهارت و موفقیت در تحصیل شود البته اگر دوستان فرد به خصوص در دوران نوجوانی، افرادی دارای مشکلات رفتاری باشند، می توانند فرد را حتی اگر در تحصیل موفق باشد به بیراهه بکشانند.

3-میزان استرس

استرس و اضطراب همیشه و در هر مسیری می تواند فرد را با مشکل رو به رو کرده و رسیدن به هدف را مختل کند. البته باید در نظر داشت که گاهی میزان بسیار کمی از استرس به عنوان نیروی محرکه برای فرد لازم است اما اگر میزان استرس از حد مورد نیاز بیشتر شود، مشکل ساز خواهد شد.
استرس ممکن است ناشی از عدم اعتماد به نفس، افسردگی، عدم توانایی در برقراری ارتباط با دیگران یا مشکلات مالی باشد که می تواند به مشکل در خواب و خوراک و در نتیجه افت تحصیلی منجر گردد. باید به این نکته توجه کرد که اگر استرس و اضطراب به حدی است که روند طبیعی تحصیل یا حتی زندگی را دچار اختلال کرده است برای ریشه یابی و حل مشکل باید به یک مشاور یا روانشناس متخصص مراجعه کرد.
عوامل-موفقیت-تحصیلی

4-اعتماد به نفس

نبود اعتماد به نفس منجر به گوشه گیری و عدم رغبت به حضور در محیط آموزشی می شود. که این ها نیز باعث افت در تحصیل و عدم موفقیت می گردند. وجود اعتماد به نفس و باور به این که فرد از عهده ی انجام کاری بر می آید. خود به تنهایی می تواند تا حدودی تضمین کننده ی موفقیت در آن کار باشد. در مورد تحصیل و موفقیت در آن نیز، اعتماد به نفس می تواند مؤثر باشد. برای تقویت اعتماد به نفس راهکار های بسیار زیادی وجود دارد.
که متناسب با علتی که منجر به از دست دادن آن شده است می توان راهکاری را برگزید. برای مثال گاهی عدم اعتماد به نفس ناشی از عدم وجود تناسب اندام است که در این صورت باید با ورزش و تصحیح تغذیه به تناسب اندام دست یافت. در کنار آن نیز به کمک مشاور یاد گرفت که باید خود را با هر ظاهری دوست داشت.

5-هوش هیجانی

هوش هیجانی یا EQ در کنار هوش ذاتی یا IQ در موفقیت مؤثر است. حتی در مواردی دیده شده که نقش هوش هیجانی بیشتر از هوش ذاتی نیز هست. هوش هیجانی در برقراری روابط اجتماعی و احساسی نقش دارد. بالا بودن آن به مناسب و درست برقرار شدن این روابط و درست و به جا بروز دادن احساسات کمک می کند.

6-سلامتی از عوامل موفقیت تحصیلی

سلامتی و توجه به آن می تواند به نوعی فرد را در مسیر موفقیت در تحصیل قرار دهد. اگر افراد مراقب سلامتی خود باشند و از مصرف مواد مخدر یا مشروبات الکلی پرهیز نمایند، به ورزش مستمر روی آورند و ساعات خواب و بیداری خود را تنظیم کرده و به میزان کافی بخوابند و به عبارتی سبک زندگی سالمی را در پیش بگیرند مسلما با تمرکز و انگیزه ی بیشتری می توانند در مسیر تحصیلی خود گام بردارند.  

راهکار های رسیدن به موفقیت در تحصیل

رسیدن به موفقیت در هر زمینه ای از جمله تحصیل نیازمند صرف وقت و انتخاب راهکار های درست و مؤثر است. صرف داشتن ساعات مطالعه ی بالا یا هوش زیاد نمی تواند تضمین کننده ی موفقیت تحصیلی باشد. در ادامه به چند مورد اشاره شده است که با توجه به آن ها می توان تا حدودی درصد موفقیت خود در تحصیل را بالا برد.

1-شناخت هدف

افراد از روند تحصیلاتی که در پیش گرفته اند، اهداف متفاوتی دارند. مثال یک نفر به رسیدن به شغل مناسب و رویایی اش فکر می کند. ولی دیگری صرفا گرفتن نمرات بالا و تشویق دیگران را کافی می داند یا هدف فرد دیگری از تحصیل خدمت به جامعه ی بشری است. اما هر هدفی که پشت تحصیل وجود دارد اگر به طور درست شناخته نشود به موفقیت هم منجر نخواهد شد.
داشتن هدف باعث می شود که فرد با انگیزه و تلاش بیشتری به مسیر ادامه دهد. پیمودن مسیر با انگیزه و تحرک، خود احتمال رسیدن به موفقیت را نیز بیشتر می کند. البته باید توجه نمود که فقط داشتن هدف کافی نیست. بلکه هدف باید از صمیم قلب بوده و نیز منطقی و قابل دستیابی باشد. نه این که صرفا بر زبان جاری شود و یا هدفی تخیلی و غیر واقعی باشد.

2-عوامل موفقیت تحصیلی | برنامه ریزی

رسیدن به هدف بدون داشتن یک برنامه ی منظم و مشخص غیر ممکن است. دستیابی به موفقیت تحصیلی نیز بدون برنامه ریزی امکان پذیر نیست. برنامه ریزی انواع مختلفی دارد. در یک نوع از آن، اهداف را به دو دسته اهداف کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم می کنند. برای هر کدام از آن ها برنامه ی جداگانه ولی مرتبط می نویسند. که در آن با رسیدن به هر هدف کوتاه مدت بخشی از مسیر رسیدن به اهداف بلند مدت طی خواهد شد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه برنامه ریزی تحصیلی مطلوب کلیک کنید.
در مسیر تحصیل بهترین برنامه ریزی، برنامه ریزی هفتگی است. که شامل همه ی دروس و نیز مرور تمامی سر فصل های تدریس شده می باشد. برنامه نباید غیر واقعی یا غیر قابل اجرا باشد و صرفا نباید شامل مطالعه باشد. بلکه باید تفریح و استراحت را نیز در بر داشته باشد. توصیه می گردد که برای نوشتن آن از افراد متخصص کمک گرفته شود. نوشتن یک برنامه به ظاهر ساده است. اما اگر درست و اصولی نباشد یا قابل اجرا نیست یا در صورت اجرا پس از مدتی فرد را خسته خواهد کرد.

3-تمرکز از عوامل موفقیت تحصیلی

متمرکز بودن باعث بالا رفتن کیفیت و حتی کاهش زمان مورد نیاز برای مطالعه خواهد شد. فردی در تحصیل موفق می شود که اگر قرار است نیم ساعت یک فصل از کتابش را مطالعه کند. به معنای واقعی تمام آن نیم ساعت را به مطالعه بپردازد و افکار و توجه اش به جای دیگری نرود. عدم مهارت تمرکز فرد را مجبور می کند که برای یادگیری چندین و چند بار یک مطلب را مطالعه و مرور کند. در آخر نیز با صرف وقت زیاد باز هم آن را مطلب را به طور کامل فرا نگیرد.
موفقیت تحصیلی

4-اعتماد به نفس

همانطور که پیش تر بیان گردید عدم اعتماد به نفس رابطه ی مستقیمی با عدم موفقیت دارد. برای حل این مسئله باید ریشه و علت نبود اعتماد به نفس مشخص و مرتفع گردد. گاهی فقط یک تشویق ساده از طرف والدین باعث افزایش اعتماد به نفس و انگیزه در فرد می شود. شاید بتوان گفت والدین و خانواده نقش پر رنگی در بالا بردن سطح اعتماد به نفس در فرد دارند. والدین با تحسین کوچک ترین موفقیت ها و حمایت از فرد در زمان شکست ها می توانند اعتماد به نفس فرد را تقویت کنند. او را در مسیر موفقیت یاری کنند.

5-کاربردی کردن

مادامی که دانش صرفا کلماتی بر روی کاغذ برای حفظ کردن و نمره گرفتن باشد. نهایت انتظاری که می توان در راه رسیدن به موفقیت داشت گرفتن نمره ای قابل قبول است. اما اگر برای فرد موفقیت تحصیلی چیزی فراتر از نمره تعریف می شود. برای یادگیری و نهادینه کردن دانش در ذهن باید آن را در زندگی روزمره به کار برد و یا به صورت عملی آن را آموخت.

6-اراده از عوامل موفقیت تحصیلی

داشتن اراده شاید مهم ترین مورد در رسیدن به موفقیت باشد. اگر فردی هدف خود را بشناسد و برنامه ی مدون و منظمی هم برای رسیدن به آن داشته باشد. اما اراده ی قوی نداشته باشد مسلما هیچ گاه به طور درست و کامل به برنامه ی خود پایبند نخواهد بود. او در راه رسیدن به هدف تلاش مستمر نخواهد کرد. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه تقویت اراده کلیک کنید.

7-راهنمایی و مشاوره

مشورت و راهنمایی گرفتن برای موفقیت در هر کاری توصیه شده است. برای رسیدن به موفقیت تحصیلی نیز مشاوره گرفتن کمک شایانی می کند. داشتن یک مشاور متخصص که در برنامه ریزی و افزایش اعتماد به نفس و ایجاد اراده و انگیزه به فرد کمک کند. به بیانی فرد را در مسیر موفقیت تحصیلی همراهی کرده تا از پس دشواری های مسیر برآید. موردی است که معمولا افراد از آن غافل می شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مشاوره تحصیلی کلیک کنید.  

سخن آخر در زمینه عوامل موفقیت تحصیلی

رسیدن به موفقیت تحصیلی حتی اگر دشوار باشد غیر ممکن نیست. هر فرد شرایط جسمی، روحی و خانوادگی متفاوتی دارد. بنابراین مسیر رسیدن به موفقیت تحصیلی برای همه ی افراد یکسان نیست. یک نفر ممکن است هوش بالایی داشته باشد. اما اعتماد به نفس یا انگیزه کافی برای رسیدن به موفقیت را نداشته باشد. یا دیگری از یک خانواده حمایت گر بهره مند باشد. اما قدرت تمرکز مناسب را دارا نباشد.
برای رسیدن به موفقیت، هر فرد باید با توجه به شرایط و موقعیت هایی که دارد و با در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف خود و براساس هدفی که برای خود متصور است. یک برنامه ی درست و اصولی به عنوان نقشه ی راه تهیه کند. شناخت هرچه بهتر این شرایط و نقاط قوت و ضعف و نیز تدوین یک برنامه ی اصولی اگر با کمک یک مشاور کار بلد انجام شود. به طور حتم نتیجه ی بهتری در پی خواهد داشت. اگر شما هم در این زمینه مسئله ای دارید می‌توانید موضوع را با روانشناسان ما در مرکز مشاوره حامی هنر زندگی در میان بگذارید. برای کسب اطلاعات بیشتر از مشاوره روانشناسی کلیک کنید

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.

تماس با برترین مشاورین ایران