اختلال دو قطبی چیست؟ | انواع، علائم و علل دو قطبی

اختلال دو قطبی یا افسردگی شیدایی از جمله اختلالات خلقی است که مشخصه آن تبدیل دوره شیدایی و اوج سرخوشی به دوره افسردگی و قعر ناامیدی است. در واقع افراد مبتلا دچار نوسانات خلقی و رفتاری شدیدی هستند. معمولا این اختلال در سنین نوجوانی اتفاق می افتد و در سنین بالای 40 سال احتمال ابتلا به این اختلال کمتر می شود. این تغییرات در خلق و خوی سبب مختل شدن زندگی روزمره و ارتباطات فرد بیمار می گردد. ممکن است در صورت عدم اقدام برای درمان، فرد رفتارهای خطرناک و تحریک کننده ای بروز دهد. داشتن شناخت و آگاهی کافی از این بیماری، لازمه زندگی با بیمار دو قطبی است. در ادامه این مقاله به تعریف انواع افسردگی شیدایی، علایم و علت بروز بیماری می پردازیم.

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال دو قطبی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

 

اختلال دو قطبی چیست؟

اختلال دو قطبی، باعث تغییرات شدید در خلق و خو و رفتار افراد می گردد. دوره شیدایی با افزایش سطح انرژی و تحریک پذیری، عدم تمرکز و پرش افکار، کاهش نیاز به خواب، افکار خود بزرگ بینانه همراه است. برخی از بیماران مبتلا به دوقطبی هر دو نوع دوره افسردگی و شیدایی را تجربه می کنند و برخی دیگر، فقط به دوره های مانیا یا شیدایی دچار می شوند. مردان و زنان به یک اندازه در معرض ابتلا به این اختلال قرار دارند. دوره مانیا آنچنان برای فرد مبتلا می تواند خوشایند باشد که مصرف داروهای خود را در دوران افسردگی متوقف کند تا دوباره به حالت شیدایی بازگردد. 

 

دلایل بروز افسردگی شیدایی

علت بروز این اختلال به طور قطعی مشخص نشده است. اما تحقیقات انجام شده بر روی اختلال دو قطبی نشان می دهد که ژنتیک در بروز این اختلال بسیار موثر است. به طور کلی تعامل عوامل زیست شناختی، روانشناختی و اجتماعی در بروز افسردگی شیدایی موثر هستند. رویدادهای پر استرس نیز با شروع این اختلال رابطه ای قوی دارند.

 

انواع اختلالات دو قطبی

بر اساس تحقیقات انجام شده توسط موسسه ملی سلامت ذهن، انواع اختلالات دوقطبی عبارتند از :

اختلال دوقطبی نوع اول: به شرایطی اطلاق می شود که تنها یک دوره شیدایی یا مانیا وجود داشته باشد و فرد پیش از آن هیچ دوره افسردگی اساسی را تجربه نکرده باشد. اختلال دو قطبی نوع اول در صورت عدم اقدام برای درمان دوره های شیدایی به مدت 3 تا 6 ماه طول می کشد. دوره افسردگی این افراد نیز 6 تا 12 ماه می باشد.

اختلال دوقطبی نوع دوم: در اختلال دو قطبی نوع دوم یک دوره افسردگی شدید وجود دارد. در صورتی که تغییرات خلق و خود در فرد بیمار کم باشد، به عنوان اختلال دوقطبی خفیف شناخته می شود.

اختلال خلق ادواری یا سیکلوتایمی: اختلال دو قطبی ادواری، شکل خفیف اختلال دوقطبی نوع دوم است؛ با این تفاوت که شدت علایم افسردگی و دوره شیدایی کمتر است.

اختلال دوقطبی پیش رونده: در اختلال دو قطبی پیش رونده فرد بیمار بیش از چهار بار در روز دچار تغییرات خلق وخو می شود. این نوع اختلال در 10 درصد افرادی که مبتلا به اختلال افسردگی شیدایی هستند دیده می شود و می تواند با اختلال دوقطبی اول و دوم نیز همراه باشد.

علائم اختلال اختلال دو قطبی (افسردگی شیدایی)

بسته به نوع اختلال دو قطبی که افراد به آن مبتلا هستند، علائم می تواند متفاوت باشد. ولی در اکثر این افراد علائمی مشابه است که عبارتند از :

1- افسردگی

احساس غم و اندوه همراه با لذت نبردن از موقعیت ها، از علایمی است که ممکن است در افراد مبتلا به افسردگی شیدایی دیده می شود. آمار روانشناسی بالینی نشان می دهد که علائم افسردگی شدید در بیمارانی که مبتلا به اختلالات دو قطبی هستند، بیشتر است. در این حالت، احساس افسردگی برای طولانی مدت باقی می ماند و حتی انجام امور عادی زندگی را سخت یا غیر ممکن می کند. در صورتی که شما افسرده باشید متوجه این تغییرات در خود می شوید. حتما در این شرایط باید برای درمان افسردگی و درمان اختلال دو قطبی اقدام نمایید.

2- تغییر حالت روحی 

افراد در زمانی که مبتلا به اختلال دو قطبی می شوند از لحاظ روحی بسیار آسیب پذیرند و احساسات زیر در آنان بسیار پررنگ تر می شود:

1- نوسان بین احساس غمگینی و سرخوشی

2-  افکار خودکشی

3- بیقراری و انرژی زیاد

4- افزایش اعتماد به نفس

5- بیش برآورد کردن قدرت و توانایی

6- حساسیت زیاد و زودرنجی

3- تغییر افکار در اختلال دو قطبی

در این اختلال بیمار افکار، نگرش و باورهایش دستخوش تغییر می شود:

1- قضاوت ضعیف

2- افزایش خلاقیت و ایده های جدید

3- مشکل در تمرکز کردن و پرش افکار
4- خودبزرگ بینی و افکار بزرگ منشانه

4- تغییر حالات جسمی

از جمله تغییرات حالات جسمی که در افراد دیده می شود می توان به موارد زیر اشاره داشت:

1- افزایش انرژی

2- کاهش نیاز به خواب

3- افزایش تمایل به رابطه جنسی

5- تغییرات ناگهانی در تمایل به برقراری رابطه جنسی

افراد مبتلا به اختلال دو قطبی (افسردگی شیدایی) در برقراری رابطه جنسی با مشکل مواجه می شوند. چرا که در دروه های شیدایی تمایل بالایی در برقراری رابطه جنسی دارند که گاهی به رفتارهای پر خطر جنسی نیز منجر می شود. از طرفی در دوره های افسردگی تمایلی به برقراری رابطه جنسی ندارند. داروهای تثبیت کننده خلق نیز که درمان این اختلال به کار برده می شود باعث سرد مزاجی و عدم تمایل به برقراری رابطه جنسی می گردند.

6- تغییرات رفتاری در افراد

از جمله تغییرات رفتاری در بیماران مبتلا به بیماری اختلال دو قطبی می توان به موارد زیر اشاره داشت:

1- پرحرفی، ابراز بیش از حد احساسات و صمیمی شدن غیر معمول

2- تحریک پذیری مفرط و تصمیم گیری عجولانه

3- ولخرجی های بسیار، رفتارهای تکانشی، سو مصرف مواد

علائم اورژانسی اختلال دو قطبی (افسردگی شیدایی)

در صورت عدم درمان به موقع، به مرور زمان این اختلال می تواند تبدیل به جنون گردد. از جمله علائم اوژانسی این اختلال می توان به موارد زیر اشاره داشت:

1- بروز رفتار های خشونت آمیز و فحاشی

2- بروز رفتار های خطرناک در فرد

3- شروع افکار خودکشی و صحبت کردن مداوم در مورد خودکشی

4- خودکشی های ناموفق

5- صحبت کردن در ارتباط با مرگ

تشخیص اختلال دو قطبی

تشخیص علائم اختلال افسردگی شیدایی مشکل است. فقط در مواردی که بیماری پیشروی کرده و به جنون شید یا مانیا رسیده است، نشانه ها به راحتی قابل تشخیص هستند. افرادی که دچار جنون خفیف شده اند ممکن است پر انرژی تر از حد معمولشان باشند به طوری که با اعتماد به نفس کامل و سرشار از انرژی و ایده های جدید به کار و زندگی خود مشغول باشند.

درمان اختلال دو قطبی

 به طور کلی درمان اختلال دوقطبی به دو شیوه روان درمانی و دارو درمانی اختلال دو قطبی صورت می گیرد. داروهای تثبیت کننده خلق مانند لیتیوم، کاربامازپین، کلونازپام و... در پیشگیری از دوره های شیدایی و درمان موثر است. سیکل دارو درمانی باید حتما تحت نظر یک روان پزشک متخصص صورت گیرد. از درمان های غیر دارویی نیز می توان به درمان شناختی_رفتاری و روان درمانی بین فردی، خانواده درمانی اشاره کرد. با مشاوره روانشناسیامکان تشخیص به موقع دوقطبی و درمان آن امکان پذیر می شود.

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال دو قطبی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران
تماس تلفنی با برترین مشاورین ایران
تماس از سراسر ایران تماس از تهران