بیوفیدبک | انواع و عوارض بیوفیدبک

بیوفیدبک یا بازخورد زیستی نوعی آموزش به افراد است که می تواند کاربرد درمانی هم داشته باشد. در بیوفیدبک به افراد آموزش داده می شود که چگونه بر بدن خود کنترل داشته باشند و در نتیجه سلامت خود را بالا ببرند. بیوفیدبک ممکن است به عنوان درمان اضطراب و استرس، درمان اختلال علائم جسمانی، خشم انفجاری و دیگر اختلالات اضطرابی مورد استفاده قرار گیرد. این روش در مورد حیطه گسترده ای از مشکلات می تواند راهگشا بوده و به مردم کمک کند. بیوفیدبک یک درمان بدون ضرر و خطر بوده و در کنار درمان های دیگر مکمل مفیدی به نظر می رسد.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلالات روانشناختی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

بیوفیدبک

بیوفیدبک یا بازخورد زیستی یک تکنیک مرتبط با ذهن و بدن است. بازخورد زیستی با استفاده از بازخورد های بینایی و شنوایی به افراد کمک می کند روی فرایندهای غیرارادی بدنشان کنترل پیدا کنند. این کنترل می تواند روی ضربان قلب، عضلات، فشار خون، درد و ... اعمال بشود.

هدف اصلی بیوفیدبک ایجاد تغییرات دقیق در بدن است. این تغییرات بدن، نتایج دلخواه برای فرد بیمار و متخصص به بار می آورند. مثلا فرد می تواند ضربان قلب خود را کاهش دهد، فشار خونش را کنترل کند یا تنش عضلانی اش را کم کند. در نتیجۀ این تغییرات وضعیت سلامت روان، جسمی و هیجانی افراد افزایش پیدا می کند.

 

انواع بیوفیدبک

افراد بر حسب نیاز و شرایطشان یکی از انواع بیوفیدبک را استفاده می کنند. برخی از این انواع موارد زیر می باشند:

  • بیوفیدبک تنفسی: در یک بیوفیدبک تنفسی سنسورهای مربوطه در اطراف سینه فرد کار گذاشته می شود و فرد با نگاه کردن به مانیتور آموزش می بیند چگونه الگوی تنفسی خود را تغییر دهد.
  • بیوفیدبک برای ضربان قلب: این نوع بیوفیدبک با عنوان روشی برای تغییر پذیری ضربان قلب شناخته می شود. چنان که از نامش پیداست، به فرد در کنترل ضربان قلب کمک می کند. این نوع بیوفیدبک برای شماری از اختلالات مفید واقع می شود. مثلا در مورد آسم و افسردگی.
  • پاسخ برقی پوست: در روش پاسخ برقی پوست، میزان تعریق سطح پوست سنجیده می شود. میزان تعریق سطح پوست که به آن پاسخ برقی پوست می گویند، ملاک مناسبی برای بررسی هیجانات در فرد می باشد. یعنی در حالت هیجانی پاسخ برقی پوست تغییر می کند.
  • فشار خون: در این روش اطلاعات مرتبط با فشار خون روی مانیتور نمایش داده می شود. فرد در حین فعالیت هایی مثل ورزش و ریلکسیشن خود را پایش می کند و آموزش می بیند که چگونه و در چه حالتی فشار خون خود را پایین بیاورد.
  • دمای پوست: افراد حین استرس با کاهش دمای پوست مواجه می شوند. با پایش کردن دمای پوست افراد یاد می گیرند چه موقع وارد فاز استرس و اضطراب می شوند و چطور می توانند آن را کنترل کنند.
  • امواج مغزی: به این روش از بیوفیدبک، نوروفیدبک گفته می شود. در نوروفیدبک فرد یاد می گیرد چگونه امواج مغزی خود را کنترل کند و از طریق آن عملکردهایش بهبود یابند.
  • تون عضلانی: فرد از طریق سنسورهایی که به او وصل شده است، از تغییرات عضلات بدنش در طول زمان باخبر می شود.

 

کاربردهای بیوفیدبک

بیوفیدبک برای شماری از اختلالات به کار برده می شود. این اختلالات شامل موارد زیر می باشد:

  • درمان کردن سردرد، میگرن و سایر دردهای بدنی.
  • کنترل کردن فشار خون بالا یا پایین.
  • آرام کردن اختلالات گوارشی مثل سندرم روده تحریک پذیر
  • کمک به مراجعانی که توانایی کنترل پاسخ های بدنی خود در مقابل اضطراب را ندارند.
  • کمک به فرایند ریلکسیشن و مدیریت علائم اضطراب.
  • کمک به از بین بردن نشانه های برخی اختلالات از قبیل کمبود توجه یا استرس پس از سانحه.

 

بیوفیدبک چگونه کار می کند؟

مردم با شناسایی نشانه های بدنی خود، مثلا در مورد استرس و اضطراب، یاد می گیرند که چگونه آرام شدن و ریلکسیشن را تمرین کنند. در واقع اگر شما بلد باشید که چگونه پاسخ بدنی خود به اضطراب را تغییر دهید، می توانید ذهن و بدن خود را در وضعیت آرام تری قرار دهید و در نتیجه با اضطراب مقابله کنید.

در یک جلسه معمول بیوفیدبک، فرد از طریق سنسور ها به مانیتورها و ابزارهای اندازه گیری وصل می شود. از طریق این ابزار ها از میزان فعالیت اعضای بدنش بازخورد کسب می کند. درمانگر فرد را در مورد تمرین های ذهنی مختلف راهنمایی می کند و فرد با اجرا کردن این تمرینات، باز خوردهایی از دستگاه ها دریافت می کند. مثلا با یک تمرین ذهنی، دستگاه بازخورد پایین آمدن فشار خون را به فرد می دهد.

 

میزان تاثیرگذاری بیوفیدبک

بیوفیدبک بیشتر از اینکه یک نوع درمان مستقل باشد، نوعی آموزش به افراد است تا بدن خود را در کنترل داشته باشند. میزان تاثیرگذاری ای روش ارتباط مستقیمی با میزان مشارکت و همکاری مراجع در جلسه درمان و مابین جلسات درمان دارد.

از بیوفیدبک برای موقعیت هایی استفاده می شود که درمان های دیگر به قدر کافی رضایت بخش نبوده اند یا نیازمند استفاده از ابزار های دیگر برای بالا بردن کارایی درمان هستیم.

 

عوارض بیوفیدبک

بیوفیدبک به عنوان یک درمان بدون خطر شناخته می شود و عوارض بالقوه ای ندارد. البته بی خطر بودن نباید منجر به این شود که هر کسی از آن استفاده کند. بهتر است که هر فردی با توجه به شرایط خودش به متخصص مراجعه کند و در صورتی که متخصص صلاح بداند، بیوفیدبک را تجویز می کند. تمریناتی چون یوگا و مدیتیشن ممکن است به عنوان درمان گزینه بهتری باشند.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلالات روانشناختی می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228  و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
جدیدترین ها
بحث برانگیزترین ها