هنر زندگی مرکز مشاوره روانشناسی
تشخیص و درمان اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی

اختلال شخصیت دوری گزین یا شخصیت اجتنابی از جمله اختلالات شخصیت دسته c است. اختلالات شخصيت، اختلالاتی شايعی هستند که حدود نصف بيماران روان پزشکی، مبتلا به یکی از انواع آن می باشند. درماندگی و مشکلات ناشی از اختلالات شخصيت، در تمام عمر ادامه دارد. اختلالات شخصیت صرف نظر از خفيف يا شديد بودن آن ها، تمام جنبه های زندگی و روابط بين فردی را تحت تأثير خود قرار می دهد. یکی از این اختلالات شخصیت، اختلال شخصیت دوری گزین است. در این مقاله قصد داریم تعریف، تشخیص و درمان اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی را به طور مختصر توضیح دهیم. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی و درمان آن می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

ویژگی های شخصیتی افراد دوری گزین

شخصیت دوری گزین با ویژگی هایی مانند فرار همیشگی از جمع، احساس حقارت و حساسيت بيش از حد نسبت به نظرات منفی و انتقادات ديگران شناخته می شود. این شخصیت در واقع از انتقاد و عدم پذيرش می ترسد و هميشه فکر می کند که ديگران می خواهند از او ايراد بگيرند و تحقیرشان کنند. اطرافیان با دانستن نحوه برخورد با اختلال شخصیت اجتنابی می توانند به آن ها برای ماندن در جمع کمک کنند.

 

شخصیت دوری گزین در روابط میان فردی چگونه است؟

افراد اجتنابی بسیار خجالتی بوده و از ترس مسخره شدن يا خجالت کشيدن درباره خود هيچ حرفی نمی زند. او اطلاعات و نظريه های مبهم را به شيوه منفی تفسير می کند. فقدان اعتماد به نفس، دست کم گرفتن خود و نداشتن عزت نفس از دیگر ویژگی های این شخصیت است. چنین شخصی در اجتماع ممکن است از صحبت کردن در جمع تنها به خاطر احتمال تپق زدن، شرمنده شدن ،لکنت زبان یا دست پاچه شدن بترسد. شخصیت اجتنابی همیشه نگران است از جانب دیگران طرد شود، پس پیش از آن که اجتماعی او را طرد کند، او خود از ورود به جمعی پرهیز می کند، حتی اگر خیلی علاقه به بودن در آن جمع داشته باشد.

 

عملکرد شخصیت اجتنابی در شغل چگونه است؟

این افراد معمولا مشاغل حاشیه‌ای را انتخاب کرده، سالهای سال بدون پیشرفت و موفقیت به کار خود ادامه می‌دهند. مبتلايان به اختلال شخصیت اجتنابی یا دوری گزین از مدرسه، کار و همه فعاليت های اجتماعی اجتناب می کنند و حتی نمی توانند با کسی دوست صميمی شوند.

شخصیت دوری گزین یا اجتنابی تنها زمانی با کسی رابطه برقرار می‌کند که مطمئن باشد فرد مقابل از او انتقاد نخواهد کرد. شخصیت دوری گزین در يک دور باطل گير می افتد. از آن جا که مشغله ذهنی و نگرانی دائمی آن ها طرد شدن (تحويل گرفته نشدن) است، به طور دائم گوش به زنگ علائم تحقير و تمسخر از سوی ديگران هستند.

 

تشخیص اختلال شخصیت دوری گزین

اگر قصد ازدواج با شخصیت اجتنابی را دارید باید در مورد این اختلال اطلاعات بیشتری کسب کنید. از جمله ملاک های تشخیصی اختلال شخصیت دوری گزین می توان به موارد زیر اشاره داشت:

-اجتناب از فعالیت های حرفه ای شامل تعاملات بین فردی خاص.

-سعی می کنند ارتباطات صمیمی برقرار نکنند چون از مسخره شدن یا شرمنده شدن می ترسند.

-هراس شدید از طرد شدن و انتقاد در موقعیت های اجتماعی.

-فکر می کنند در نظر دیگران فردی نالایق و بی عرضه هستند.

-اهل ریسک پذیری نیستند و از هر موقعیت جدیدی در زندگی دوری می کنند زیرا در غیر این صورت بسیار آشفته می شوند.

-از بودن در محیط های جدید فراری اند، زیرا خود را فردی بی کفایت تصور می کنند.

-توانایی تصمیم گیری شخصی و به تنهایی را ندارد زیرا از خجالت زده شدن می ترسد.

رفتار اجتنابی ممکن است هم بچگی و هم در نوجوانی دیده شود ولی تشخیص اختلال شخصیت دوری گزین در دوران کودکی امکان پذیر نیست چرا که خجالت، ترس یا حساس بودن نسبت به انتقاد اغلب بخشی از دوران کودکی و نوجوانی است.

 

اختلالات مرتبط با اختلال شخصیت دوری گزین

اختلال شخصیت دوری گزین ممکن است با سایر اختلالات هم آیند شود، از جمله اختلالاتی که معمولا همراه با اختلال شخصیت دوری گزین دیده می شود می توان به موارد زیر اشاره داشت:

-هراس یا فوبیای اجتماعی که طی آن فرد در موقعیت ها اجتماعی به شدت دچار ترس و اضطراب می شود.

-اختلال شخصیت مرزی؛ این افراد در حوزه ها فردی خود مانند عواطف و تفکراتشان دچار مشکل می شوند.

-اختلال شخصیت وابسته که در آن افراد در تصمیم گیری های خود به شدت به دیگران وابسته اند.

-علاوه بر اختلالات نام برده شده، فرد دوری گزین ممکن است دچار اضطراب و علائم افسردگی نیز باشد.

 

درمان اختلال شخصیت دوری گزین

تشخیص و درمان اختلال شخصیت اجتنابی بر عهده روانشناس و یا روانپزشک می باشد. اگر چه اختلالات شخصیت، درمان قطعی و بهبودی کامل ندارند اما با کمک رواندرمانی می توان تا حدودی آن را کنترل کرد به گونه ای که فرد بتواند زندگی خود را ادامه دهد.

درمان اصلی این اختلال از طریق روان درمانی است و در صورت نیاز و با توجه به اختلالات هم آیند آن، ممکن است دارو درمانی هم مورد استفاده قرار بگیرد.

روان درمانی در صورتی می تواند به عنوان گزینه درمانی مطرح شود که درمانگر در قدم اول بتواند اعتماد بیمار را جلب کند، تا در برابر ترس از طرد شدن و مسخره شدن، موضع پذیرا تری داشته باشد. در نهایت بیمار را تشویق کند تا از لاک خود بیرون آید و دیدی که نسبت به خود دارد را تغییر دهد.

گروه درمانی یکی از روش های درمانی موثر برای درمان اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی می باشد. در طی گروه درمانی شخصیت اجتنابی می فهمد که حساسیت بیش از اندازه او، چه تاثیراتی بر خود و اطرافیانش دارد.

جرأت آموزی هم یکی از اشکال رفتاردرمانی است که به فرد می آموزد که نیازهای خود را بیان کند و از آنها خجالت نکشد و اعتماد به نفس خود را ارتقا دهد. برای اطلاع از روش های بهبود اعتماد به نفس کلیک کنید. شما در هر جایی که هستید می توانید از خدمات مشاوره تلفنی و مشاوره حضوری مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی بهرمند شوید.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی و درمان آن می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

مقالات مرتبط
دیدگاه ها
ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.