روانشناسی رشد انسان از کودکی تا پیری

روانشناسی رشد، یکی از شاخه های روانشناسی است که به توصیف، تبیین و پیش بینی تغییرات و تحولات انسان از بدو تولد تا پیری و مرگ می پردازد. مطالعه چگونگی رشد صرفا محدود به تغییرات جسمانی نمی شود بلکه ابعاد روحی و روانی، اجتماعی، هیجانی و شناختی را در بر میگیرد. در این حیطه از علم، رفتارهای انسان در هر مرحله رشدی به دقت بررسی میشود و مورد مطالعه قرار میگیرد. مشاوره روانشناسی رشد کمک میکند تا از چالش ها و بحران هایی که در هر مقطع سنی قرار است با آن مواجه شوید آگاه شده، در نتیجه با شناخت و آمادگی کافی، بتوانید بهترین عملکرد را متناسب با موقعیت داشته باشید. برای مطالعه چالش های دوران نوجوانی و سالمندی کلیک کنید. 

 

برای دریافت مشاوره در زمینه روانشناسی رشد و تکامل انسان می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

روانشناسی رشد و ضرورت آن

روانشناسی رشد، یکی از رشته های روانشناسی است که اهمیت زیادی در درک مسائل جسمانی و روانشناختی انسان از نوزادی تا پیری دارد. روانشناسی رشد به مطالعه تغییرات و تحولات انسان در ابعاد مختلف جسمی، ذهنی و عاطفی میپردازد. نتایج این بررسی ها باعث میشود که هنجارهای رشدی در هر مقطع سنی به دست آید. منظور از هنجار های رشدی، خصوصیات و ویژگی هایی است که به طور معمول نوع بشر در سن خاصی به آن دست می یابد. همچنین چالش ها و بحران هایی که در هر بازه زمانی افراد با آن روبرو می شوند، را مورد بررسی قرار می دهد و بر اساس آن راهکارهایی برای حل مناسب چالش ها ارائه میدهد.

 

اصول روانشناسی رشد چیست؟

مراجل رشد انسان از کودکی تا پیری | نوجوانی

چند قائده کلی در حیطه روان شناسی رشد وجود دارد که در ادامه به آن ها اشاره میکنیم: 

1- جریان رشد به صورت پیوسته و طی سلسله مراحل صورت میگیرد. به عنوان مثال فرآیند صحبت کردن در کودکان از غان و غون کردن شروع میشود سپس به کلمات، جملات دو کلمه ای و سپس جملات کامل تر پیشرفت میکند.

2- رشد دارای الگوهای قابل پیش بینی است؛ بدین معنا که میزان رشد جسمانی و توانایی های شناختی افراد در هر مقطع سنی مشخص است.

3- تفاوت های فردی در رشد وجود دارد. همه افراد صرف نظر از ویژگی های مشترک انسانی، خصوصیات منحصر به فرد خود را نیز دارند.

4- رشد شامل ابعاد مختلف جسمانی و روانی است.

5- دوره های حساس رشدی وجود دارد. دوره های حساس به بازه زمانی گفته میشود که احتمال رشد و شکوفایی توانایی یا ویژگی خاصی در انسان بهترین حالت خود قرار دارد. به عنوان مثال دوره حساس صحبت کردن بین یک تا دو سالگی است.

6- وراثت و محیط دو عامل تعیین کننده در رشد انسان هستند.

 

روانشناسی رشد و مراحل رشد انسان از بدو تولد تا پیری


مراحل رشد انسان از کودکی تا پیری | میانسالی

در ادامه مراحل رشد و تکامل انسان را از دیدگاه روانشناسی رشد مورد بررسی قرار می دهیم:

1- مرحله رشد پیش از تولد

روانشناسی رشد پیش از تولد، به بررسی تغییرات از تخمک بارور شده تا فرآیند تکامل جنین می پردازد. در این زمان 38 هفتگی، چگونگی رشد و تحول اندام های بدن مانند چشم ها، گوش ها، قشر مخ، عضلات بدن، قلب، سیستم تنفسی، مغز و سیستم اعصاب مرکزی، تشکیل سیناپس های نورونی و... بررسی میشود.

2- رشد در نوزادی، نوباوگی و کودکی

این مقطع سنی بازه زمانی نوزادی تا دوازده سالگی را شامل می شود. از مهم ترین بحران های رشدی در این مرحله میتوان به شکل گیری دلبستگی، توانایی حرف زدن، رشد مهارت های حرکتی مانند راه رفتن، توانایی کنترل ادرار و مدفوع، افزایش تمرکز و حافظه، پیدایش هیجان های خودآگاه مانند شرم و گناه، شکل گیری وجدان و اصول اخلاقی همچنین خودتنظیمی هیجانی اشاره کرد. تربیت فرزند در این سنین نکات بسیاری دارد که میتواند بر آینده اجتماعی فرد تاثیر گذار باشد.

3- رشد در نوجوانی

دوران نوجوانی، همزمان با دوران بلوغ است که یکی از بحرانی ترین دوره های زندگی هر فرد است. دوره نوجوانی و بلوغ، به سنین بین 12 تا 18 سالگی اطلاق می شود. در این دوره، نوجوان نه دیگر کودک به حساب می آید و نه هنوز به درستی بالغ شده است. بحران نوجوانی با هویت یابی، رشد کلی بدن و رسش جنسی، حساسیت در مورد ظاهر، فاصله گرفتن از والدین، گروه همسالان و نقش آنان، رشد تفکر انتزاعی، ابراز وجود و... که از مسائل مهم در حوزه روانشناسی رشد است همراه است.

4- ادامه روند رشد در اوایل بزرگسالی

اوايل بزرگسالی يا سنين 20 سالگی به بعد، دوره ای از زندگی ست که فرد به کمال رشد بدنی خود رسيده است و توانايی های شناختی، زبانی و رشد اجتماعی او از کيفيت بالايی برخوردار است. در این سنین فرد قاعدتا باید به ثبات و انسجام در هویت رسیده باشد تا آماده پذيرش نقش، تصميم گيری های مهم زندگی و مشخص کردن سبک زندگی خاص خود باشد. انتخاب رشته دانشگاهی، ازدواج و شغل از چالش های این دوره محسوب میشود. در این مرحله افراد از مهارت های شناختی خود برای سازگاری در شغل و زندگی زناشویی استفاده می کنند. 

5- تکامل رشد در میانسالی

میانسالی دوره ای از زندگی است که فرد به یک ثبات نسبی در شغل و زندگی زناشویی خود دست یافته است. در نتیجه این دوران واگذاری مسئولیت ها به فرزندان در محیط خانه یا افراد جوان در محیط شغلی آغاز میشود. از چالش های مهم این دوران سندروم آشیانه خالی است که به رفتن فرزندان از خانه اشاره دارد و نگهداری از والدین که پیر و ناتوان شده اند میتوان اشاره کرد. به طور کلی، ميانسالی را می توان دوره ای از زندگی دانست که در آن فرد به تجارب زیادی دست یافته است.  

6- نهایت رشد در مرحله پیری

پیری زمانی ست که با ضعیف شدن قوای بدن، توان عضلانی، دستگاه عصبی و سایر اعضای بدن همراه است که معمولا از 65 سالگی به بعد شروع میشود. در سنین پیری از آن جایی که فرد می داند زمان زیادی باقی نمانده است، در آرزوها، تمایلات و ارزش های خود را بازنگری مجدد میکند. متاسفانه افسردگی در سالمندان و اقدام به خودکشی در آن ها بسیار شایع است. معضلی که به واسطه پیر بودن ممکن است طبیعی پنداشته شود و به آن توجهی نشود.

 

برای دریافت مشاوره در زمینه روانشناسی رشد و تکامل انسان می توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

ثبت دیدگاه فقط برای اعضای سایت امکانپذیر است. لطفا ثبت نام کنید.
تماس با برترین مشاورین ایران
تماس تلفنی با برترین مشاورین ایران
تماس از سراسر ایران تماس از تهران